Rozenbottel: van een prachtige bloem tot een vitaminebom

Heb je weleens een rauwe rozenbottel geproefd? Dat vond je dan vast niet echt lekker, want de smaak is vrij zuur. Jammer, want deze schijnvrucht zit boordevol vitamine C.

Gelukkig worden rozenbottels een stuk vriendelijker voor je smaakpapillen wanneer ze zijn gedroogd of gekookt. Daardoor kun je toch profiteren van de gezonde eigenschappen van rozenbottels.

Als je dit artikel hebt gelezen, weet je waarom rozenbottels echt een verrijking zijn van je voeding. Ook ontdek je hoe je rozenbottelthee maakt en wat je kunt doen met rozenbotteltakken.

Anniek Ebbers

Geschreven door Anniek Ebbers, BSc Gezondheidspsychologie, BSc Voeding en diëtiek, Diëtist en Psycholoog

Wat is een rozenbottel?

Wat is een rozenbottel?

Rozen behoren tot het geslacht Rosa van de familie Rosaceae. Wij kennen de planten met hun mooie bloemen als een prachtige versiering voor je tuin of balkon. Minder mooi wordt een roos wanneer je de plant niet goed bijhoudt. Dan verdwijnen namelijk de bloemen en komen in plaats daarvan rozenbottels.

Wist je dat...

...rozenbottels ook wel de kleine sinaasappels of citroenen van de noordelijke landen worden genoemd? Deze bijnamen hebben ze te danken aan het feit dat ze een echte topleverancier van vitamine C zijn. Sterker nog: het is een van de vruchtsoorten met het hoogste gehalte aan deze vitamine.

Rozenbottels zijn schijnvruchten. Volgens de plantkunde zijn dat vruchten waarin andere delen van de plant meegroeien. Een onderdeel van een rozenbottel is bijvoorbeeld ook de bloembodem. Andere voorbeelden van schijnvruchten zijn aardbeien en bramen.

De vorm van een rozenbottel is afhankelijk van de soort roos. Zo kunnen rozenbottels de ovale lijnen hebben van een lange olijf, maar zijn er ook soorten die meer lijken op trostomaten. De kleuren variëren van rood tot oranje. In de rozenbottel zitten de zaadjes van de roos.

Maar let op: je kunt dus niet van elke rozenstruik eten

De rozenbottels van veel rozensoorten zijn eetbaar. Vooral de Japanse bottelroos (Rosa rugosa) en de hondsroos (Rosa canina) staan bekend om de eetbare rozenbottels. Maar let op: je kunt dus niet van elke rozenstruik rozenbottels eten.

Tip

Rozenbottels zijn niet alleen gezond, maar aan een tak zijn ze ook nog eens decoratief. Rozenbotteltakken kun je gewoon in het wild plukken, maar pas daarbij op voor de stekels. Of vraag bij je bloemist naar doornloze exemplaren. Eenmaal thuis kun je de takken in een vaas zetten of er een mooie krans van maken. Daarna kun je er nog lang van genieten, want rozenbotteltakken kunnen maanden goed blijven.

Wat zit er in rozenbottels?

De eetbare soorten van de rozenbottel zijn een bron van vitaminen, terwijl ze weinig calorieën bevatten. Zo levert een portie van 16 gram:

  • 26 kcal
  • 0,25 gram eiwitten
  • 6 gram koolhydraten
  • 0,05 gram vetten
  • 4 gram vezels

De belangrijkste vitaminen zijn:

  • Vitamine C: 76% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH)
  • Vitamine E: 6 % van de ADH
  • Vitamine A: 4% van de ADH
  • Vitamine B5: 3% van de ADH

Let op: het vitaminegehalte van rozenbottels kan wel verminderen wanneer de schijnvruchten worden bewerkt, zoals bij koken of drogen. Ook speelt de locatie waar de roos groeit een rol. Wanneer de grond voedzamer is, zijn de groeiomstandigheden beter en bevat de rozenbottel meer vitaminen.

Wist je dat...

...tijdens de Tweede Wereldoorlog rozenbottels dé vitamine C-bron waren voor de Britse bevolking? Dit vanwege het gebrek aan citrusvruchten, die door de oorlogsomstandigheden niet werden aangevoerd.

Daarom is een rozenbottel gezond

Een rozenbottel is een uitstekende bron van vitamine C. De schijnvruchten worden daarom al eeuwen in verschillende werelddelen als traditioneel medicijn gebruikt.

Rozenbottels zijn sterke antioxidanten

Dagelijks krijgt je lichaam te maken met vrije radicalen. Dit zijn lichamelijke stofjes die ontstaan wanneer je bijvoorbeeld te veel stress ervaart, ongezond eet of vervuilde lucht inademt. Doordat ze lichaamscellen beschadigen, kunnen te veel vrije radicalen het ontstaan van chronische ziektes bevorderen.

Antioxidanten bieden een goede verdediging. Deze stofjes beschermen je cellen tegen beschadiging door vrije radicalen. Rozenbottels kunnen je lichaam dus helpen om chronische aandoeningen tegen te gaan.

Rozenbottels staan je immuunsysteem bij

Rozenbottels zijn echte vitamine C-bommen. En vitamine C is op verschillende manieren goed voor je immuunsysteem. Zo helpt het je huid in goede conditie te houden, waardoor je lichaam ongewenste indringers makkelijker buiten de deur houdt.

Ook bevordert deze vitamine de aanmaak en het functioneren van witte bloedlichaampjes. Deze verdedigen je lichaam tegen bacteriën en virussen.

Rozenbottels verminderen pijn bij artrose

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat rozenbottels een positief effect hebben op de pijnverlichting bij artrose. Wat daarbij de beste dosis is moet nog verder worden onderzocht.

Verder zouden rozenbottels mogelijk goed zijn voor je hart, helpen bij gewichtsverlies en een gunstig effect hebben op patiënten met diabetes 2. Maar voor een overtuigend bewijs is meer onderzoek nodig.

Houd rekening met mogelijke bijwerkingen van rozenbottels

Van rozenbottels zijn bijna tot geen gezondheidsnadelen bekend. Toch is het raadzaam om je arts te raadplegen, voordat je veel rozenbotteljam of -thee nuttigt, indien je lithium slikt. Ook bij nierstenen, zwangerschap of borstvoeding is het advies van een arts raadzaam.

Rozenbottel kan irritatie en jeuk veroorzaken

Rozenbottel heeft namelijk een vochtafdrijvende werking, wat in sommige gevallen voor complicaties kan zorgen. Dat geldt ook voor het hoge vitamine C-gehalte.

Verder kunnen de haartjes van rozenbottels een jeukende reactie geven op je huid. Ga je rozenbottels zelf schoonmaken en/of bereiden? Doe dan handschoenen aan als je jeuk krijgt.

Tip

Rozenbottel kan ook uitwendig een positieve werking op je gezondheid hebben. Zo draagt het hoge vitamine C gehalte bij aan het proces van huidvernieuwing. Er zijn hiervoor verschillende producten te koop: van rozenbottelolie tot en met rozenbottelcrèmes.

Hoe kun je rozenbottels het beste eten of drinken?

Door de zurige smaak is rauwe rozenbottel niet echt populair. Rozenbottels kom je daarom in gekookte vorm tegen in jams en siropen. Ook kun je thee kopen van gedroogde rozenbottels.

Maak je liever zelf rozenbottelthee met handgeplukte rozenbottels? Laat ze na de pluk eerst ongeveer twee weken drogen. Daarna snijd je de kopjes eraf, hak je ze doormidden en haal je de zaadjes eruit.

Vervolgens kun je ze fijnmalen in de keukenmachine, koffiemolen of blender. Eventueel kun je de stukjes rozenbottel nog even laten drogen voordat je ze in een thee-ei doet en er thee van zet.

Wist je dat...

...rozenbottelsoep een traditioneel gerecht in Zweden is? Het heet Nyponsoppa.

Rozenbottel is gezond door de hoge aanwezigheid van vitamine C. Hierdoor helpt de schijnvrucht je immuunsysteem beter te functioneren en vrije radicalen te bestrijden. 

De smaak van rozenbottel is vrij zuur en daarom wordt het vaak bewerkt gegeten of gedronken. Wil je rozenbotteljam of -siroop gaan kopen? Let dan op het suikergehalte, zodat je de gezondheidsvoordelen niet tenietdoet door een teveel aan suiker.

Bericht bewaren
Beoordeel
Anniek Ebbers

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

4 gezonde alternatieven voor de pannenkoek

Pannenkoeken: 4 Gezonde Pannenkoek Recept Alternatieven

De pannenkoek is een typisch Nederlandse lekkernij. We eten het gerecht als ontbijt, lunch, diner of als nagerecht. Toch...

Vocht vasthouden in voeten, enkels of knieën (oedeem)

Vocht vasthouden in knieën, voeten of enkels (oedeem)

Als je vocht vasthoudt in voeten, enkels of knieën kan het zijn dat je last hebt van oedeem. De opgezette plekken kunnen...

12 lekkerste eetbare wilde planten

De 12 lekkerste eetbare wilde planten die je moet kennen!

Ben je op zoek naar eetbare wilde planten? Er zijn veel vergeten eetbare planten te vinden die zomaar bij jou in je omge...

Is speltbrood gezond?

Alles over spelt en tarwe: welke graan is het meest gezond?

Overal zie je producten die gemaakt zijn van speltmeel, zoals brood, pasta, koeken, crackers en beschuit. Dit oergraan w...

Bakpoeder en baking soda: hoe zit dat?

Baking soda en Bakpoeder: De Verschillen en de Voordelen

Bakpoeder, baking soda, zuiveringszout, baksoda, zelfrijzend bakmeel, baking powder. Begint het jou ook al te duizelen? ...

Toon meer (20)