Gezonde voeding bestaat uit de juiste voedingsstoffen. Dit zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om te functioneren, vaak omdat het lichaam ze zelf niet kan aanmaken. Hoe werkt dit precies en welke soorten voedingsstoffen zijn er allemaal? Wij geven je de antwoorden.

Het verschil tussen micro- en macrovoedingsstoffen

Voedingsstoffen kunnen onderverdeeld worden in twee categorieën. Alle voeding die je binnenkrijgt bevat stofjes uit deze twee categorieën.

Macrovoedingsstoffen, ook wel macronutriënten genoemd, zijn de grootste bouwstenen voor je lichaam, namelijk koolhydraten, eiwitten en vetten. Ze leveren energie en stimuleren de gezonde werking van je lichaam. Je moet daarom veel van deze stoffen binnenkrijgen.

Van microvoedingsstoffen, ofwel micronutriënten, heb je slechts heel weinig nodig en leveren geen energie. Dit zijn de vitaminen en mineralen. Ondanks dat je er weinig nodig hebt, zijn ze wel essentieel om je lichaam gezond te houden.

Voedsel verteren van maag tot je dikke darm

Hoe worden voedingsstoffen opgenomen?

Tijdens en na het eten begint je lichaam met het afbreken van je maaltijd. In iedere stap van de vertering wordt het eten verder afgebroken, van je maag tot je dikke darm. Dat maakt het uiteindelijk makkelijker voor je lichaam om de stoffen op te nemen.

Dit hele proces gebeurt met behulp van enzymen. In je maag breken enzymen eiwitten op in kleinere stukjes, waardoor ze makkelijker opgenomen kunnen worden. In je twaalfvingerige darm gebeurt dit met alle verschillende stoffen in je maaltijd. Zo worden koolhydraten omgezet in glucose, eiwitten in aminozuren en vetten in vetzuurmoleculen.

In je dunne darm vindt de belangrijkste stap plaats. De darmvlokken zorgen ervoor dat alle voedingsstoffen opgenomen worden. Je bloed transporteert deze stofjes naar je verschillende organen, waardoor ze allemaal de voeding krijgen die ze nodig hebben. Je dikke darm doet hetzelfde voor de laatste overgebleven stoffen, waarna je het meeste uit je voeding hebt gehaald.

Wist je dat...

je tijdens het kauwen al eten verteert? Enzymen in je speekselhelpen met het afbreken van voedsel, waardoor de voedzame stoffen beter worden opgenomen.

Voedingswaardetabel bekijken in supermarkt, voedzame stoffen

Voedingswaardetabel

Wil je weten welke voedzame stoffen er in bepaalde producten zitten? Dat vind je allemaal terug op de voedingswaardetabel op de productverpakking.

Deze tabel moet verplicht op ieder verpakking gedrukt worden en bevat basisinformatie over de voedingswaarden van het product: hoeveelheid energie; hoeveelheid verzadigd en onverzadigd vet; hoeveelheid koolhydraten en suikers; hoeveelheid eiwitten; hoeveelheid zout.

Deze getallen zeggen je misschien helemaal niets. Daarom voegen veel producenten ook een percentage toe aan de voedingswaardetabel. Dit percentage laat zien hoeveel procent van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid je per soort voedingsstof binnenkrijgt door dit product te eten. Dat maakt het makkelijker om te zien of je goed bezig bent.

Tip

kijk naar de voedingswaarden per 100 gram om de voedingswaarden van twee vergelijkbare artikelen het beste te vergelijken.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Welke soorten voedingsstoffen zijn er?

In totaal zijn er meer dan 50 soorten voedingsstoffen, maar er zijn vijf belangrijkste soorten die de basis vormen van ieder gezond eetpatroon: Koolhydraten, Eiwitten, Vetten, Vitaminen, Mineralen

Koolhydraten zijn een combinatie van suikers, zetmeel en vezels

Wat zijn koolhydraten?

Koolhydraten zijn een combinatie van suikers, zetmeel en vezels. Je vindt ze in snoep en taart, maar ook in brood, pasta en fruit. Het is een belangrijke bouwsteen voor je lichaam, want hier haalt je lichaam energie uit. Koolhydraten worden omgezet in glucose, wat brandstof is voor je lichaam.

Tip

wil je zo lang mogelijk energie halen uit koolhydraten? Kies dan voor langzame koolhydraten die je energiespiegel gelijkmatig laten stijgen, zoals volkorenpasta of volkorenbrood.

Eiwitten leveren energie en helpen bij herstel, eieren

Wat zijn eiwitten?

Eiwitten leveren energie, net als koolhydraten. Ze zijn daarnaast verantwoordelijk voor aminozuren. Dit zijn bouwstenen die je nodig hebt om gezonde cellen te bouwen. Je kunt eiwitten uit dierlijke bronnen halen, zoals vlees, kaas en eieren, maar ze zitten ook in plantaardige producten. Daar zijn noten, peulvruchten en tofu goede voorbeelden van.

Tip

wil je zeker weten dat je genoeg eiwitten binnenkrijgt? Volwassenen moeten dagelijks gemiddeld 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht eten.

Vetten zoals olijfolie, noten, vette vis bestaan uit vetzuren

Wat zijn vetten?

Vetten bestaan uit verschillende vetzuren. Deze stoffen zijn belangrijk voor de gezondheid van je ogen, hersenen en spieren, waaronder je hart. Ze zijn bovendien rijk aan vitaminen en kunnen als reserve worden opgeslagen. Zo is je lichaam beschermd tegen kou, maar heb je ook een energievoorraad.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!
Wist je dat...

alle vetten uit een mix van verzadigde en onverzadigde vetzuren bestaan? Onverzadigde vetzuren zijn gezond voor je lichaam en een belangrijke bouwstof, terwijl verzadigde vetzuren minder gezond zijn. Kies dus voor producten met voornamelijk onverzadigde vetzuren.

Wat zijn vitaminen?

Vitaminen zijn kleine stofjes die je lichaam nodig heeft om gezond te blijven. Ze leveren geen energie en zijn dus echt bedoeld om de groei en ontwikkeling van je lichaam te ondersteunen. Er zijn talloze soorten, die te verdelen zijn onder wateroplosbare en vetoplosbare vitaminen. Ieder product bevat weer andere vitaminen, wat een gevarieerd voedingspatroon zo belangrijk maakt.

Wist je dat...

je lichaam vitaminen niet zelf aan kan maken, behalve een kleine hoeveelheid vitamine K? Het is dus belangrijk om alle noodzakelijke vitaminen binnen te krijgen via je voeding.

Wat zijn mineralen?

Mineralen leveren net als vitaminen geen energie en zorgen vooral voor het gezond functioneren van je lichaam. Je hebt slechts kleine hoeveelheden mineralen nodig en je kunt ze alleen binnenkrijgen via voeding. Essentiële mineralen zijn calcium, magnesium, fosfor, kalium, natrium en chloor. Daarnaast zijn er spoorelementen. Dit zijn mineralen die je lichaam slechts heel weinig nodig heeft. Voorbeelden hiervan zijn fluoride, ijzer, jodium, seleen en zink.

Tip

sommige mensen hebben meer mineralen nodig dan anderen. Zo wordt vegetariërs, veganisten en zwangere of zwaar menstruerende vrouwen aangeraden om meer ijzer in te nemen.

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Beoordeel dit artikel

mineralen superhelden

Mineralen, alles wat je wilt weten over deze kleine superhelden

Mineralen zijn micronutriënten. ‘Micro’ betekent ‘klein’. En van deze kleintjes heb je maar weinig nodig. Toch kun je ze...

creatine sportwereld

Creatine, een wondermiddel voor sporters of niet?

Misschien heb jij het ook al eens gebruikt voor betere sportprestaties. Sneller sprinten, zwaarder tillen of verder werp...

vitaminepillen

Vitamines, wat je er écht van wilt (w)eten

Het is pas 100 jaar geleden dat vitamines werden ontdekt. Toch lijkt het alsof we ze altijd al gekend hebben! Van jongs...

foliumzuur vitamine

Foliumzuur, een onmisbare vitamine voor mensen mét en zonder kinderwens

Alleen zwangere vrouwen slikken foliumzuur, toch? Als je dit denkt ben je niet de enige. In dit artikel vertel ik je waa...

fosfor

Fosfor: Voordelen, Risico's en tekort Herkennen

Pure fosfor is ontvlambaar en levensgevaarlijk. Maar het mineraal, dat je in je eten aantreft, is essentieel voor je gez...

Meer artikelen
Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter!Na het beantwoorden van de 18 vragen krijg je direct je eindscore te zien. Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Hierin lees je op welke punten je goed hebt gescoord en welke onderdelen je kunt verbeteren. Deze quiz is samengesteld aan de hand van de richtlijnen van de Nederlandse Gezondheidsraad.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!
vitamine B12 tekort

Vitamine B12: de werking en symptomen bij een tekort

Een vitamine B12 tekort komt veel voor. Vooral ouderen, veganisten en mensen met een (chronische) darmaandoening lopen h...

Alles over Koolhydraten

Alles wat jij moet weten over koolhydraten

Koolhydraten hebben vaak een slechte naam en worden al snel gelinkt aan gewichtstoename. Maar niet alle koolhydraten zij...

Ijzertekort symptomen

Hoe herken je een ijzertekort? Voorkom het met deze tips!

Ijzer is een mineraal dat we nodig hebben om ons lichaam goed te laten functioneren. Het wordt opgenomen in het eerste d...

Omega 3

Omega 3: Gezondheidsvoordelen en een Tekort Herkennen

Omega 3-vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren. Omega 3 is essentieel voor een goede gezondheid en een onmisbaar...

Alles over vezels

Vezels, een een onmisbaar onderdeel van het dieet?

Je leert van jongs af aan dat vezels goed zijn voor je buik. Als je moeilijk naar de wc kan, luidt het advies om een ext...

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Lees wat je gemist hebt

9996 Mensen gingen je al voor

Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Ontvang tijdelijk ons e-book 'Eet jij gezond?' helemaal gratis.

Je ontvangt maximaal één persoonlijke e-mail per week van een van onze teamleden.
Een postbode met het (PDF) boek 'Gezond eten voor iedereen'