Voedingsstoffen

470+ artikelen

Wil je gezond blijven, sterker worden en het meeste uit je lichaam halen? Dan heb je de juiste voeding nodig. Maar wat houdt dit precies in?

Gezonde voeding bestaat uit de juiste voedingsstoffen. Dit zijn stoffen die je lichaam nodig heeft om te functioneren, vaak omdat het lichaam ze zelf niet kan aanmaken. Hoe werkt dit precies en welke soorten voedingsstoffen zijn er allemaal? Wij geven je de antwoorden.

Het verschil tussen micro- en macrovoedingsstoffen

Voedingsstoffen kunnen onderverdeeld worden in twee categorieën. Alle voeding die je binnenkrijgt bevat stofjes uit deze twee categorieën.

Macrovoedingsstoffen, ook wel macronutriënten genoemd, zijn de grootste bouwstenen voor je lichaam, namelijk koolhydraten, eiwitten en vetten. Ze leveren energie en stimuleren de gezonde werking van je lichaam. Je moet daarom veel van deze stoffen binnenkrijgen.

Van microvoedingsstoffen, ofwel micronutriënten, heb je slechts heel weinig nodig en leveren geen energie. Dit zijn de vitaminen en mineralen. Ondanks dat je er weinig nodig hebt, zijn ze wel essentieel om je lichaam gezond te houden.

Voedsel verteren van maag tot je dikke darm

Hoe worden voedingsstoffen opgenomen?

Tijdens en na het eten begint je lichaam met het afbreken van je maaltijd. In iedere stap van de vertering wordt het eten verder afgebroken, van je maag tot je dikke darm. Dat maakt het uiteindelijk makkelijker voor je lichaam om de stoffen op te nemen.

Dit hele proces gebeurt met behulp van enzymen. In je maag breken enzymen eiwitten op in kleinere stukjes, waardoor ze makkelijker opgenomen kunnen worden. In je twaalfvingerige darm gebeurt dit met alle verschillende stoffen in je maaltijd. Zo worden koolhydraten omgezet in glucose, eiwitten in aminozuren en vetten in vetzuurmoleculen.

In je dunne darm vindt de belangrijkste stap plaats. De darmvlokken zorgen ervoor dat alle voedingsstoffen opgenomen worden. Je bloed transporteert deze stofjes naar je verschillende organen, waardoor ze allemaal de voeding krijgen die ze nodig hebben. Je dikke darm doet hetzelfde voor de laatste overgebleven stoffen, waarna je het meeste uit je voeding hebt gehaald.

Wist je dat...

je tijdens het kauwen al eten verteert? Enzymen in je speeksel helpen met het afbreken van voedsel, waardoor de voedzame stoffen beter worden opgenomen.

Voedingswaardetabel bekijken in supermarkt, voedzame stoffen

Voedingswaardetabel

Wil je weten welke voedzame stoffen er in bepaalde producten zitten? Dat vind je allemaal terug op de voedingswaardetabel op de productverpakking.

Deze tabel moet verplicht op ieder verpakking gedrukt worden en bevat basisinformatie over de voedingswaarden van het product: hoeveelheid energie; hoeveelheid verzadigd en onverzadigd vet; hoeveelheid koolhydraten en suikers; hoeveelheid eiwitten; hoeveelheid zout.

Deze getallen zeggen je misschien helemaal niets. Daarom voegen veel producenten ook een percentage toe aan de voedingswaardetabel. Dit percentage laat zien hoeveel procent van de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid je per soort voedingsstof binnenkrijgt door dit product te eten. Dat maakt het makkelijker om te zien of je goed bezig bent.

Tip

kijk naar de voedingswaarden per 100 gram om de voedingswaarden van twee vergelijkbare artikelen het beste te vergelijken.

Welke soorten voedingsstoffen zijn er?

In totaal zijn er meer dan 50 soorten voedingsstoffen, maar er zijn vijf belangrijkste soorten die de basis vormen van ieder gezond eetpatroon: Koolhydraten, Eiwitten, Vetten, Vitaminen, Mineralen

Koolhydraten zijn een combinatie van suikers, zetmeel en vezels

Wat zijn koolhydraten?

Koolhydraten zijn een combinatie van suikers, zetmeel en vezels. Je vindt ze in snoep en taart, maar ook in brood, pasta en fruit. Het is een belangrijke bouwsteen voor je lichaam, want hier haalt je lichaam energie uit. Koolhydraten worden omgezet in glucose, wat brandstof is voor je lichaam.

Tip

wil je zo lang mogelijk energie halen uit koolhydraten? Kies dan voor langzame koolhydraten die je energiespiegel gelijkmatig laten stijgen, zoals volkorenpasta of volkorenbrood.

Eiwitten leveren energie en helpen bij herstel, eieren

Wat zijn eiwitten?

Eiwitten leveren energie, net als koolhydraten. Ze zijn daarnaast verantwoordelijk voor aminozuren. Dit zijn bouwstenen die je nodig hebt om gezonde cellen te bouwen. Je kunt eiwitten uit dierlijke bronnen halen, zoals vlees, kaas en eieren, maar ze zitten ook in plantaardige producten. Daar zijn noten, peulvruchten en tofu goede voorbeelden van.

Tip

wil je zeker weten dat je genoeg eiwitten binnenkrijgt? Volwassenen moeten dagelijks gemiddeld 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht eten.

Vetten zoals olijfolie, noten, vette vis bestaan uit vetzuren

Wat zijn vetten?

Vetten bestaan uit verschillende vetzuren. Deze stoffen zijn belangrijk voor de gezondheid van je ogen, hersenen en spieren, waaronder je hart. Ze zijn bovendien rijk aan vitaminen en kunnen als reserve worden opgeslagen. Zo is je lichaam beschermd tegen kou, maar heb je ook een energievoorraad.

Wist je dat...

alle vetten uit een mix van verzadigde en onverzadigde vetzuren bestaan? Onverzadigde vetzuren zijn gezond voor je lichaam en een belangrijke bouwstof, terwijl verzadigde vetzuren minder gezond zijn. Kies dus voor producten met voornamelijk onverzadigde vetzuren.

Wat zijn vitaminen?

Vitaminen zijn kleine stofjes die je lichaam nodig heeft om gezond te blijven. Ze leveren geen energie en zijn dus echt bedoeld om de groei en ontwikkeling van je lichaam te ondersteunen. Er zijn talloze soorten, die te verdelen zijn onder wateroplosbare en vetoplosbare vitaminen. Ieder product bevat weer andere vitaminen, wat een gevarieerd voedingspatroon zo belangrijk maakt.

Wist je dat...

je lichaam vitaminen niet zelf aan kan maken, behalve een kleine hoeveelheid vitamine K? Het is dus belangrijk om alle noodzakelijke vitaminen binnen te krijgen via je voeding.

Wat zijn mineralen?

Mineralen leveren net als vitaminen geen energie en zorgen vooral voor het gezond functioneren van je lichaam. Je hebt slechts kleine hoeveelheden mineralen nodig en je kunt ze alleen binnenkrijgen via voeding. Essentiële mineralen zijn calcium, magnesium, fosfor, kalium, natrium en chloor. Daarnaast zijn er spoorelementen. Dit zijn mineralen die je lichaam slechts heel weinig nodig heeft. Voorbeelden hiervan zijn fluoride, ijzer, jodium, seleen en zink.

Tip

sommige mensen hebben meer mineralen nodig dan anderen. Zo wordt vegetariërs, veganisten en zwangere of zwaar menstruerende vrouwen aangeraden om meer ijzer in te nemen.

lees verder
vegetarisch ziekenhuis

Recht op vegetarische maaltijden in de zorg

Als je vegetariër of veganist bent, wil je ook in zorginstellingen zo eten. Maar dat is niet altijd vanzelfsprekend...

gezond kinderen

CDA: gezond voedsel goedkoper en ongezond voedsel duurder

Het aanbod van fastfood beperken, gezond voedsel goedkoper maken en ongezond voedsel juist duurder: dit zijn enkele voor...

Koffie gezond

Is koffie goed voor je hart?

Goed nieuws voor koffieliefhebbers: het drinken van 2 à 3 kopjes koffie per dag beschermt mogelijk tegen hartziek...

zoetstoffen gevaarlijk

Zijn zoetstoffen kankerverwekkend?

Zoetstoffen die in light-producten worden gebruikt om suiker te vervangen, zijn mogelijk niet veilig. Nieuw Frans onderz...

minder suiker

Inname suikers moet zo laag mogelijk

Eet en drink zo min mogelijk toegevoegde suikers. Dat zegt de Europese voedingswaakhond EFSA. Suiker vergroot de kans op...

Meer voedingsstoffen nieuws (14)
artisjok

Artisjok: De Voordelen, Voedingswaarde en Bereiding

Artisjokken heb je vast weleens zien liggen in de supermarkt of bij de groenteboer. Ze zien eruit als een grote gesloten...

chroom

Chroom: Soorten, Voordelen en tekort Herkennen

Van sommige stoffen heeft je lichaam maar hele kleine hoeveelheden nodig om goed te kunnen functioneren. Een daarvan is ...

andijvie

Andijvie: De Voordelen, Voedingswaarde en Recept Inspiratie

Andijvie is vooral bekend van de stamppot, maar er is nog zoveel meer mogelijk met deze groente. Van bakken tot stomen e...

hormoon oestrogeen

Oestrogeen: De Functie en een Oestrogeen tekort Herkennen

Oestrogeen is de spil in het vrouwelijke lichaam. De rol van dit hormoon verandert tijdens de diverse levensfases. Dat k...

spruitjes

Spruitjes: De Voordelen, Voedingswaarde en Bereiding

Spruitjes bevatten veel vezels, vitamines, mineralen en antioxidanten. Hierdoor is deze kruisbloemige groente een voedza...

Meer voedingsstoffen artikelen (23)
VoedingsstoffenVoedingsstoffen

Hoeveel suiker mag je dagelijks eten?

Suiker komt voor in veel producten, zowel van nature als toegevoegd. Suikers zijn niet per se slecht voor je lichaam, ma...

VoedingVoeding

Is algenolie net zo goed als visolie?

Ja, algenolie is net zo goed als visolie. Het blijkt dat er geen verschil zit tussen algenolie en visolie met betrekking...

VoedingVoeding

In welke producten zit meer zout dan je verwacht?

Zout bevat het mineraal natrium. Een teveel aan zout kan de bloeddruk verhogen waardoor er meer risico ontstaat op het o...

VoedingsstoffenVoedingsstoffen

Waarom kan arsenicum schadelijk zijn voor kinderen?

Arsenicum, ook wel bekend als arseen, is een zwaar metaal. Het kan net als bijvoorbeeld kwik voorkomen in de bodem of he...

VoedingVoeding

Hoeveel calorieën bevat een patatje oorlog?

In een patatje oorlog zitten per 100 gram 292 kilocalorieën. Een portie is ongeveer twee keer zoveel en levert er d...

Meer voedingsstoffen antwoorden (436)
Volg ons