Vind de perfecte begeleiding zodat jij je doelen behaalt

Wij hebben de beste gezondheidsexperts van Nederland voor jou verzameld op één plek. Met slechts een paar klikken vind je de deskundige die jou het best kan begeleiden met het behalen van jouw persoonlijke doelen.

Meer weten? Bekijk video Home
Meer weten? Bekijk video Home
stoppen roken

Minder mensen stoppen met roken

In 2021 zijn minder mensen gestopt met roken dan de jaren ervoor. Ook is de totale hoeveelheid rokers nagenoeg gelijk ge...

suiker menukaart

Waarschuwing voor suikers op menu?

Als op een menukaart wordt aangegeven hoeveel suiker er in een product of maaltijd zit, zijn klanten zich hier bewuster ...

vlees supermarkt

Hoe de vleesverkoop via supermarkt verminderd kan worden

In de supermarkt kunnen mensen ”nudges” krijgen om minder vlees te kopen. Als vlees duurder wordt en er op d...

Meer nieuws (193)
biotine

Biotine: functie, voordelen en mogelijke risico's

Mooi haar, een stralende huid en glanzende nagels willen we allemaal. Biotine of vitamine B8 lijkt daarvoor het tovermid...

zoetstoffen

De waarheid over zoetstoffen: zijn ze veilig te gebruiken of toch niet?

Drink je weleens cola zero of een andere light-frisdrank? Tegenwoordig heeft bijna elk product in de supermarkt wel een ...

taurine

Taurine: de voordelen en bijwerkingen op een rij

Taurine is een aminozuur dat je vindt in allerlei energie- en sportdrankjes. Maar wat is taurine eigenlijk en wat doet h...

augurk

De augurk: de voor- en nadelen van de zure bom

Augurken kom je vaak tegen op feestjes: gerold in een plakje ham of samen met een stukje kaas aan een cocktailprikker. O...

apetamin stroop

Apetamin siroop: gevaarlijk of een wondermiddel?

Wil je graag aankomen in gewicht, maar heb je een gebrek aan eetlust? Dan kan een eetlustopwekkend middel een hulp zijn....

arachideolie

Arachideolie: kun je deze olie onbeperkt gebruiken in de keuken?

Met arachideolie of wel pindaolie kun je alle kanten op. Je kunt het gebruiken als saladedressing of er je aardappelschi...

brinta

Brinta: voedingswaarden, gezondheidsvoorde­l­e­n en meer

Is een bordje pap alleen goed voor kinderen? Nee hoor, ook als volwassene kun je profiteren van de gezondheidsvoordelen ...

Meer artikelen (452)
Gezond levenGezond leven

Klopt de vijfsecondenregel­?

Je hebt misschien wel eens van de vijfsecondenregel gehoord. Volgens deze volkswijsheid is eten wat op de grond is geval...

Gezond levenGezond leven

Hoe weet je of eieren nog goed zijn?

Wanneer je eieren in de supermarkt koopt, koop je deze meestal in een doosje waar de datum opstaat. Koop je ze op de mar...

VoedingsstoffenVoedingsstoffen

Hoeveel suiker mag je dagelijks eten?

Suiker komt voor in veel producten, zowel van nature als toegevoegd. Suikers zijn niet per se slecht voor je lichaam, ma...

Meer antwoorden (1967)

Gezond eten, door de bril van gezondeten.nl

We weten allemaal dat het belangrijk is om gezond te eten, maar wat houdt dat eigenlijk in ‘gezond eten’?

Vroeger leek het allemaal vrij eenvoudig. Toen bestond het ontbijt uit een broodje pindakaas en een glas melk. Tussen de middag at je twee boterhammen met kaas en een stuk fruit. ‘s Avonds genoot je van een AVG’tje (een bord gevuld met aardappelen, vlees en groente), en klaar was je.

Gezond eten, door de bril van gezondeten.nl
Gezond eten, door de bril van gezondeten.nl

Als consument word je overspoeld met foodhypes en dieettrends. Het koolhydraatarm dieet, intermitted fasting, gembershots, het puntendieet, eiwitshakes. Het een klinkt nog veelbelovender dan het ander, maar maken deze trends en hypes ook waar wat ze beloven?

De ideeën over wat gezond is zijn de afgelopen jaren flink veranderd. Door nieuwe wetenschappelijk onderzoeken, hypes, trends en… slimme marketing. Geloof dus niet meteen alles wat je leest of hoort.

In dit artikel vertel ik je welke gezonde voedingsstoffen je dagelijks nodig hebt, leg ik je uit waarom superfoods niet bestaan, lees je wat calorieën jou (niet) vertellen en leer je dat suikervrij eten onmogelijk is.

Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Geschreven door Terry Schouten, BSc Gezondheidswetenschappen, MSc Beleid en management van de gezondheidszorg, Post HBO Leefstijl en vitaliteit, Gezondheidswetenschapper

gezond eten en variatie

Het belang van variatie

Er bestaan ontzettend veel verschillende nutriënten met ieder andere eigenschappen. Toch hebben ze één ding gemeen en dat is dat ze allemaal bijdragen aan jouw gezondheid.

Je kunt voedingsstoffen onderverdelen in macronutriënten en micronutriënten.

Van macronutriënten heb je relatief grote hoeveelheden nodig, ze voorzien je namelijk van brandstof en belangrijke bouwstoffen. Bij macro’s kun je denken aan:

  • Koolhydraten, je voornaamste energiebron
  • Eiwitten, belangrijke bouwstenen
  • Vetten, bron van vetoplosbare vitamines en (reserve)bron van energie 
  • Vezels, voor een soepele spijsvertering
Tip

Vetten voorzien je van de vetoplosbare vitamines A, D, E en K.

Micronutriënten, de naam zegt het al. Van deze stofjes heb je een stuk minder nodig, maar dat maakt ze zeker niet minder belangrijk. De volgende voedingsstoffen behoren tot de micro’s:

  • Vitamines Vitamines zijn essentieel voor groei, ontwikkeling en herstel
  • Mineralen en spoorelementen Mineralen en spoorelementen zijn belangrijk bij het vrijmaken van energie uit voeding
Wist je dat...

...mineralen en spoorelementen komen uit de ‘dode natuur’. Dit houdt in dat mensen en planten niet in staat zijn om deze stofjes zelf aan te maken, maar dat ze moeten worden opgenomen uit externe bronnen. Planten nemen deze micronutriënten op uit de aarde of uit water. Een mens of dier kan ze opnemen uit voedsel of water.

gezond eten met superfoods

Superfoods bestaan niet, gezond eten wel

Goji-bessen, hennepzaad, chlorella, macapoeder, fenegriek… Superfoods zijn ontzettend populair (en vaak onbetaalbaar) en zouden niet mogen ontbreken in een gezond voedingspatroon.

Is deze populariteit terecht of is dit gewoon een slimme marketingtruc?

De naam superfoods suggereert dat deze producten gezonder zijn dan ‘gewone’ voedingsmiddelen, ze zijn immers ‘super’. Hierdoor zou je kunnen denken dat superfoods alle nutriënten bevatten die je nodig hebt.

Helaas, ik moet je toch teleurstellen. Ondanks dat elk superfood gezonde voedingsstoffen bevat, zijn het geen echte super-foods. Er bestaan namelijk geen voedingsmiddelen die álle voedingsstoffen bevatten die je nodig hebt.

Dat is precies de reden waarom variatie zo belangrijk is. Gezond eten is het combineren van gezonde producten, zodat je alles binnenkrijgt wat je nodig hebt.

Wist je dat...

...superfood is geen beschermd woord. Dit betekent dat iedereen die dat wil deze ‘titel’ op z’n product mag zetten. Daarnaast bestaat er geen officiële definitie van het woord, dus eigenlijk kun je elk voedingsmiddel dat gezonde nutriënten bevat wel een superfood noemen.

gezond eten calorieën

Calorieën, dit is wat ze je (niet) vertellen

Aankomen, afvallen, op gewicht blijven, een lager vetpercentage... Het getal op de weegschaal is voor velen erg belangrijk. Om te voorkomen dat de weegschaal slecht nieuws brengt, zijn veel mensen daarom druk met het tellen van calorieën en gezond eten.

Dat is op zich logisch, want als je dagelijks meer calorieën binnenkrijgt dan je lichaam verbrandt kom je aan in gewicht. Toch is er nog iets anders dat je moet weten; de ene calorie is namelijk de andere niet. Dat zal ik uitleggen aan de hand van een voorbeeld.

7 cheeseburgers of 66 wortels?

Stel je voor, je hebt vreselijk veel zin in een vette hap en eet vandaag 7 cheeseburgers. Met deze knappe prestatie krijg je zo’n 2200 kcal binnen. Ter vergelijking: 1 wortel (van 100 gram) levert je 33 kcal. Wanneer je dus 66 wortels eet, krijg je hetzelfde aantal calorieën binnen.

Of je nou kiest voor 7 cheeseburgers of 66 wortels, met beide keuzes voorzie je je lijf van dezelfde hoeveelheid energie. Het aantal calorieën dat je binnenkrijgt is dus gelijk, maar toch is de ene maaltijd gezonder dan de ander. Hoe kan dat?

Gezonde voeding dieet en calorieën

Niet alleen het aantal calorieën speelt een rol, ook de in het voedsel aanwezige voedingsstoffen. Omdat er geen product bestaat dat alle essentiële nutriënten bevat, zou ik zowel het wortel- als het cheeseburgerdieet afraden.

Als je me vraagt om toch een keuze te maken, zou ik kiezen voor het worteldieet. Waarom? Een cheeseburger bevat weinig gezonde nutriënten en dus voornamelijk ‘lege calorieën’.

In wortels zitten daarentegen een hoop gezonde voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en vezels. Deze stofjes dragen niet alleen bij aan een goede gezondheid, maar zorgen er ook voor dat je langer verzadigd bent. Hierdoor ben je minder snel geneigd om weer iets (ongezonds) te gaan eten.

Concluderend, met alleen calorieëntellen bereik je niet zoveel. Daarnaast is het een tijdrovende klus die ervoor zorgt dat je voortdurend met eten bezig bent. Dit werkt een negatieve (en obsessieve) relatie met voeding in de hand en leidt in slechts enkele gevallen tot het gewenste resultaat.

Tip

Wil jij op een gezonde manier aan je gezondheid en/of gewicht werken? Staar je dan niet blind op calorieën, maar wees kritisch op wat je in je mond stopt.

bewerkte voedingsmiddelen ongezond

Stop niet alles in je mond

“Stop niet alles in je mond”, klinkt als het advies dat je moeder aan je gaf toen je nog een kleuter was. Ondanks dat je hoogstwaarschijnlijk inmiddels wat ouder bent, is dit nog steeds een zeer gedegen advies. Ik zal je vertellen waarom.

Door de jaren heen zijn we met z’n allen een stuk gemakzuchtiger geworden. Dat heeft ertoe geleid dat je op elke straathoek eten of drinken kunt scoren en dat de schappen in de supermarkt uitpuilen van de bewerkte voedingsmiddelen.

Dit vergroot ons gemak, want kant-en-klaar-producten zorgen ervoor dat je ook een fatsoenlijke maaltijd op tafel kunt zetten als je geen keukenprins(es) bent. Daarbij hoef je door deze ontwikkeling geen uren meer in de keuken te staan, zodat je tijd overhoudt voor andere dingen. Ook is het goed voor het milieu, want door de toevoeging van conserveringsmiddelen en e-nummers zijn producten langer houdbaar en hoef je dus minder voedsel weg te gooien.

Alleen maar voordelen zou je denken, maar dragen deze bewerkte voedingsmiddelen ook bij aan een betere gezondheid? Het antwoord op deze vraag is helaas niet eenduidig. Het feit dat een product bewerkt is, maakt het niet per definitie schadelijk.

gezond eten etiketten

Tegelijkertijd zijn er behoorlijk wat bewerkte voedingsmiddelen die weinig nutriënten bevatten die je nodig hebt en die veel stoffen bevatten die je niet nodig hebt. Deze stofjes kunnen zelfs schade aanrichten als je er te veel van binnenkrijgt.

Om te achterhalen of je een gezond voedingsmiddel in handen hebt, doe je er verstandig aan het etiket goed te bestuderen. De ingrediëntenlijst vertelt je namelijk precies wat er in een product zit.

In veel gevallen kun je een bewerkt voedingsmiddel herkennen aan de lengte van de ingrediëntenlijst. Is deze lijst met ingrediënten erg lang? Dan kun je er in 99% van de gevallen vanuit gaan dat je een bewerkt product in handen hebt.

Wist je dat...

...de volgorde van de ingrediëntenlijst vertelt je iets over de verhoudingen waarin de ingrediënten gebruikt zijn. De onderdelen die als eerste vermeld staan vormen de hoofdbestanddelen van het product. Stel je koopt een pak tomatensaus en leest op de achterzijde: water, groente (27% tomaat, ui), 13% tomatenpuree, raapolie, suiker, 2% specerijen, zout. Je weet dan dat er meer dan 13% groente in zit, dat er tussen de 13% en de 2% suiker in zit en dat het product minder dan 2% zout bevat.

e-nummers gezond eten

Om voedingsmiddelen langer houdbaar te maken worden conserveermiddelen of e-nummers toegevoegd. Een stofje krijgt alleen een e-nummer als het is goedgekeurd door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). Je kunt hierbij een onderscheid maken tussen natuurlijke (die van nature voorkomen) en synthetische (kunstmatige) e-nummers.

E-nummers zijn goedgekeurde hulpstofjes. Ze zijn dus niet per definitie slecht voor je. Integendeel, sommige e-nummers zijn gewoon codes voor vitamines. Zo staat e-101 bijvoorbeeld voor vitamine B2.

Tip

Soms staan er ingewikkelde of onuitspreekbare namen op een ingrediëntenlijst. In de meeste gevallen gaat het dan om onnatuurlijke (gemaakte) stofjes. Deze kun je beter zoveel mogelijk vermijden, omdat ze niets bijdragen aan je gezondheid.

suiker en zout gezond

Suiker en zout: de boosdoeners?

Suiker en zout zijn bekende smaakmakers, maar ook goede conserveermiddelen. Daarom vind je ze vaak terug in bewerkte producten.

Veel mensen die bezig zijn met hun gewicht proberen suiker en zout zoveel mogelijk te vermijden. Tevergeefs, want dit is nagenoeg onmogelijk en daarnaast is het onnodig. 

Het is namelijk niet zo zwart-wit; suikers zijn niet per se slecht voor je, en vergeet niet dat ze ook een belangrijke energiebron zijn. Niet alleen suiker heeft een slechte naam, ook zout wordt vaak bestempeld als boosdoener. Is dit eigenlijk terecht? 

Suikervrij is onmogelijk

Om te begrijpen dat het je nooit gaat lukken om suikervrij te eten, moet je weten dat er een verschil is tussen natuurlijke en fabrieksmatige (toegevoegde) suikers. De eerste variant zit van nature in veel producten. Denk aan fruit, maar ook aan groenten en zuivel. Met natuurlijke suikers is op zich niets mis en daarom moet je deze zeker niet proberen te ontwijken.

Producten met toegevoegde suikers kun je beter wel schrappen uit je dieet. Deze bewerkte voedingsmiddelen bevatten namelijk weinig gezonde voedingsstoffen en zorgt enkel voor een flinke piek in je bloedsuikerspiegel. De piek wordt al snel opgevolgd door een diep dal. Met als gevolg: je krijgt opnieuw trek.

chips lightproduct ongezond

Suikers worden toegevoegd aan brood, saladedressings, pastasauzen en verschillende lightproducten. Dat laatste klinkt misschien ongeloofwaardig, maar is helaas waar. De term ‘light’ is eigenlijk ontzettend misleidend.

Heb je wel eens naar de achterkant van een zak light chips gekeken? Deze chipjes bevatten minder vet, maar een grotere hoeveelheid suikers om te compenseren. De fabrikant wil er natuurlijk wel voor zorgen dat de lightvariant net zo lekker smaakt als de ‘gewone’ variant.

Wist je dat...

...een fabrikant ‘light’ op het etiket mag zetten als het minimaal 33% minder vet, suiker of calorieën bevat? Laat je dus niet voor de gek houden en bekijk het label goed voordat je een product koopt.

Gebruik zout met mate

Ook zout wordt aan veel bewerkte voedingsmiddelen toegevoegd, bijvoorbeeld aan hummus, soepen, tomatenpuree en kant-en-klaarmaaltijden. Voor zout geldt hetzelfde als voor suiker; in principe heb je het nodig.

Alleen doordat het aan zo ontzettend veel producten wordt toegevoegd, krijg je er regelmatig teveel van binnen. Probeer daarom op je zoutinname te letten door zoutarme of zoutvrije producten te kopen.

gezonde voeding label suiker

Laat je niet misleiden

Suiker en zout worden toegevoegd om producten een rijkere smaak, geur of kleur te geven, om de groei van micro-organismen tegen te gaan en voedingsmiddelen langer houdbaar te maken.

Gemiddeld krijg je er dagelijks meer dan voldoende van binnen. Daarom doe je er verstandig aan om etiketten altijd even te checken op deze toevoegingen.

De voedingsmiddelen die je koopt even checken op suiker en zout. Dat klinkt zo simpel, maar dat is het in de praktijk vaak niet. Fabrikanten maken er namelijk een sport van om je te misleiden. En dat lukt ze best aardig. Inmiddels zijn er meer dan 100 schuilnamen voor suiker en ook naar toegevoegd zout moet je soms even zoeken.

Tip

Suiker heeft ontzettend veel schuilnamen, het zijn er helaas te veel om in dit artikel te benoemen. Gelukkig bestaat er een ezelsbruggetje waarmee je in je suiker-zoektocht een heel eind komt. Je kunt verborgen suikers herkennen aan ingrediënten die eindigen op -ose, -suiker, -stroop, -siroop, en sap(uit)concentraat.

Fabel: An apple a day keeps the doctor away

Gezond eten is ontzettend belangrijk, maar met gezonde voeding alleen kom je er niet. Ook ontspanning, weinig stress, slapen, voldoende drinken, bewegen en niet te lang zitten zijn van groot belang voor een goede gezondheid. Daarvan ben je waarschijnlijk al op de hoogte, maar wist je ook dat:

  1. Veel mensen zoeken de natuur op om te ontspannen (een rondje door het park, een boswandeling of slenteren over het strand), maar wist je dat je helemaal niet naar buiten hoeft om te profiteren van de gezondheidsvoordelen die de natuur je te bieden heeft. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het kijken naar natuurbeelden ook bijdraagt aan stressreductie en ontspanning. Ook zouden ze je concentratie en geheugen verbeteren.
  2. Multitasken erg stressvol is. Doordat je verschillende dingen tegelijkertijd doet, moet je continu switchen tussen je werkzaamheden. Dit kost je (ongemerkt) veel energie. Uit recent studies blijkt dat het je zo’n 23 minuten kost om je focus terug te krijgen na afleiding.
  3. Je lichaam na een slaaptekort van 24 uur in dezelfde staat is als wanneer je een alcoholpercentage van 0,1% in je bloed hebt. Ter vergelijking: je mag geen auto meer rijden als je een alcoholpromillage hebt van 0,5 (dat is 0,05%!).
  4. Een glas water op de nuchtere maag (als je wakker wordt) ontzettend veel goeds doet voor je lijf. Allereerst is het een goede manier om te hydrateren, want ook ‘s nachts verliest je lichaam namelijk vocht. Daarnaast geeft het je spijsvertering een boost. Uit verschillende studies blijkt namelijk dat het drinken van koud water zorgt voor een versnelling van je metabolisme met 30%.
  5. Micro-movements ervoor kunnen zorgen dat je tot wel 38% meer calorieën verbrandt. Hieronder vallen friemelen, tikken met je pen en wiebelen met je voet. Dit lijken hele vervelende gewoontes, maar het tegendeel is waar. Deze mini-bewegingen dragen bij aan een goede gezondheid. Zo kunnen ze je doorbloeding verbeteren, je alertheid verhogen, je prestaties en concentratie verbeteren én kunnen ze ervoor zorgen dat je zo’n 38% meer calorieën verbrandt.
  6. Je 0,15 kcal per minuut extra verbrandt als je staat in plaats van zit? Daarnaast blijkt uit onderzoek dat staan nog veel meer gezondheidsvoordelen heeft. Zo draagt het bij aan een verminderde kans op obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten en verbetert het je breingezondheid.
gevarieerde voeding gezond eten

Gezond eten in een notendop

Wanneer je dagelijks de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt, voorzie je je lijf van energie en bouwstoffen. Superfoods zijn eigenlijk een hele slimme marketingtruc. Deze gehypte producten zijn zeker gezond, maar helaas niet ‘super’.

Er bestaat namelijk geen voedingsmiddel dat je voorziet van álle voedingsstoffen. Door voldoende te variëren met wat je eet, kun je gezond eten en alles binnenkrijgen wat je nodig hebt. 

Tegenwoordig zijn veel voedingsmiddelen bewerkt. Dit verhoogt ons gemak en vermindert voedselverspilling, maar zorgt er ook voor dat je veel (onnodige) toevoegingen binnenkrijgt zoals e-nummers, suikers en zout. Deze toegevoegde stofjes dragen vaak niet bij aan je gezondheid en daarom kun je bewerkte producten beter links laten liggen.

Kies in plaats daarvan voor natuurlijke, onbewerkte voedingsmiddelen. Ook deze producten kunnen suiker bevatten, maar dit is de variant die van nature voorkomt (en die je dus niet kunt en wilt vermijden).