Vitamine K: de voordelen, een tekort herkennen en aanvullen

Vitamine K is erg belangrijk voor onder andere je bloedstolling en de aanmaak van je botweefsel. Je lichaam heeft dagelijks vitaminen en mineralen nodig, omdat deze stofjes bijdragen aan allerlei lichaamsfuncties. Ben jij al bekend met de functies en gezondheidsvoordelen van vitamine K?

In dit artikel vertellen we je in welke voeding je de vitamine vindt en wat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is. Ook beschrijven we aan welke symptomen je een tekort kunt herkennen.

Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Geschreven door Gerdy Beelen, BSc Health and society, HBO niveau Voedingsdeskundige, Gezondheidswetenschapper & Eigenaar LITE Leefstijladvies

vitamine k

Wat is vitamine K? 

Vitamine K is een vetoplosbare vitamine, net als vitamine A, D en E. Dit betekent dat je deze stof op kunt slaan in je weefsels.

Tegelijkertijd maken de bacteriën in je darmen zelf vitamine K aan. Je kunt dus op twee manieren aan deze vitamine komen; uit je voeding of door het zelf aan te maken.

Eigenlijk is vitamine K de verzamelnaam voor een groep van vergelijkbare in vet oplosbare vitaminen. De meest bekende daarvan zijn vitamine K1 (ook wel fyllochinon genoemd) en vitamine K2.  

Wist je dat...

...vitamine K2 kan worden geproduceerd door darmbacteriën. Er worden verschillende subtypes K2 onderscheiden (die menaquinonen worden genoemd) en worden aangeduid met namen van MK-4 tot MK-13. 

In welke voeding zit vitamine K?

Je maakt vitamine K voor een groot deel zelf aan. Toch kun je deze stof ook uit voeding halen. Vitamine K1 zit vooral in plantaardig voedsel, zoals groene bladgroenten. K2-vitaminen zitten vooral in gefermenteerd voedsel en dierlijke producten. 

Je haalt vitamine K uit de volgende voedingsmiddelen

  • Groenten
  • Plantaardige oliën 
  • Fruit
  • Granen
  • Vlees, lever 
  • Zuivelproducten
  • Eieren
functie vitamine k

Functie van vitamine k

Hoewel er nog steeds aanvullend onderzoek wordt uitgevoerd naar de werking van vitamine K en de verschillende rollen van vitamine K1 en K2, is in ieder geval met zekerheid vastgesteld dat deze vitamine essentieel is voor je lichaam. 

Zo is het belangrijk voor je bloedstolling en de aanmaak van botweefsel. 

Wist je dat...

...een goede bloedstolling bijdraagt aan het sneller genezen van wondjes op je lichaam? Ook kan voldoende vitamine K bloedingen voorkomen. 

Daarnaast zijn er aanwijzingen vanuit wetenschappelijke studies dat de vitamine ook een positief effect heeft op het voorkomen van hartaandoeningen.

We zetten alle gezondheidsvoordelen van deze stof voor je op een rij. Vitamine K kan bijdragen aan:

vitamine k bloedstolling

1. Een goede bloedstolling

Bloedstolling is een belangrijke lichaamsfunctie, die ervoor zorgt dat je wondjes snel genezen.

De eiwitten in je lichaam die bij dit proces zijn betrokken, zijn afhankelijk van vitamine K voor een goede werking. 

Wanneer je bloed niet goed stolt, loop je het risico op overmatig bloeden. Zonder bloedstolling kan een kleine verwonding rampzalige gevolgen hebben voor je lichaam. 

Andersom kun je ook last hebben van een bloedstollingsstoornis, waarbij je bloed juist té snel stolt. 

Tip

Gebruik je bloedverdunnende medicijnen? Dan is het belangrijk om je vitamine K-inname zo constant mogelijk te houden. De vitamine heeft namelijk veel invloed op je bloedstolling. 

vitamine k groei botten

2. De ontwikkeling en groei van je botten

Uit steeds meer onderzoek blijkt dat vitamine K bepaalde eiwitten activeert die nodig zijn voor de ontwikkeling en groei van je botten.

Vitamine K2 activeert de werking van calcium en speelt zo een rol bij de botgroei.

Hoewel er wel is aangetoond dat vitamine K een positief effect heeft op de ontwikkeling en groei van je botten, wordt er nog steeds aanvullend onderzoek gedaan naar de precieze werking ervan. 

Zo onderzoeken diverse studies of er een verband is tussen de inname van vitamine K en de kans op botbreuken en osteoporose (een aandoening waarbij je botten verzwakken).  

hart vitamine k

3. Een sterk hart met vitamine k

Vitamine K lijkt een belangrijke rol te spelen bij het voorkomen van hartaandoeningen, zo blijkt uit verschillende studies.

De vitamine lijkt een bepaald eiwit te activeren en zo te helpen voorkomen dat calcium in je bloedvaten terechtkomt. 

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine K

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitamine K verschilt voor mannen, vrouwen en pasgeboren baby’s.

  • Mannen 120 mcg per dag
  • Vrouwen 90 mcg per dag
  • Zwangere vrouwen 100 mcg per dag
  • Pasgeboren baby’s 150 mcg per dag
Tip

Na de bevalling krijgt je pasgeboren baby direct een paar druppels vitamine K toegediend door je verloskundige. Dit is voldoende voor de eerste week.

Geef je borstvoeding? Dan moet je je baby de eerste 3 maanden 150 mcg vitamine K toedienen. In kunstvoeding is dit vaak al verwerkt. Na 3 maanden zijn de darmbacteriën van je kindje voldoende ontwikkeld om zelf de vitamine te kunnen aanmaken.

baby vitamine k

Vitamine K en je baby

Pasgeboren baby’s hebben meer kans op een vitamine K-tekort. Een vitamine K-tekort bij baby’s kan tot uiting komen via bloedingen.

Er zijn meerdere oorzaken waarom je baby extra vitamine K nodig heeft. 

Allereerst wordt vitamine K niet via de placenta naar je baby vervoerd. Ook borstvoeding bevat onvoldoende vitamine K voor je kindje. Daarnaast kan je baby zelf nog geen vitamine K aanmaken, omdat deze nog niet voldoende darmbacteriën heeft ontwikkeld.

En wat ook niet meehelpt, is dat de lever van je pasgeborene de vitamine nog niet efficiënt opneemt. Al met al redenen om de eerste drie maanden goed te letten op voldoende vitamine K-inname voor je baby.

Symptomen van een tekort

Hoe herken je een tekort aan vitamine K? Als volwassene kun je last hebben van een vertraagde bloedstolling. Daarnaast kunnen je botten minder sterk zijn. 

In principe komt een tekort niet vaak voor, tenzij je in een risicogroep valt. Je hebt bijvoorbeeld meer kans op een vitamine K tekort als je:

  1. Bloedverdunners gebruikt (zoals warfarine)
  2. Langdurig antibiotica gebruikt 
  3. Een aandoening hebt waarbij je lichaam vetten niet goed opneemt 
  4. Een ongezond eetpatroon hebt met extreem weinig vitamine K
teveel vitamine k

Wat als je teveel vitamine K binnenkrijgt?

Het is niet helemaal duidelijk of te veel vitamine K kan leiden tot klachten. Daarbij komt een teveel nauwelijks voor.

Wel moet je opletten met vitamine K wanneer je bloedverdunners of antistollingsmiddelen gebruikt. Een teveel kan namelijk invloed hebben op de werking van deze medicijnen.

Bericht bewaren
Beoordeel
Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

vitamine B12 tekort

Vitamine B12: de werking en symptomen bij een tekort

Een vitamine B12 tekort komt veel voor. Vooral ouderen, veganisten en mensen met een (chronische) darmaandoening lopen h...

vitamine b

Vitamine B: functie, soorten en tekorten herkennen

Vitamine B is een wateroplosbare vitamine. In tegenstelling tot de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K, kan je lichaam w...

vitamine c

Vitamine C: de 5 belangrijkste gezondheidsvoorde­l­e­n van ascorbinezuur

Denk je aan je weerstand, dan denk je misschien wel aan vitamine C. Maar wist je dat deze bekende vitamine een rol speel...

vitamine a

Vitamine A: de functie, gezondheidsvoorde­l­e­n en de risico's van een tekort of overschot

Je lichaam heeft dagelijks vitaminen uit voeding nodig, omdat je lijf niet of onvoldoende in staat is om ze zelf aan te ...

Vitamine D: Gezondheidsvoordelen en Tekorten

Vitamine D: Gezondheidsvoorde­l­e­n en Tekorten

Vitamine D is een belangrijke vitamine voor je lichaam. De vitamine helpt bij het opnemen van calcium, maar ook bij het ...

Toon meer (342)