Venkel: Gezondheidsvoordelen en Toepassingen

Venkel (wetenschappelijke naam Foeniculum vulgare) is een zoet geurend kruid dat afkomstig is uit de landen rondom de Middellandse Zee. De venkelbladeren en stengels zijn eetbaar en hebben een knapperige textuur. De smaak is vergelijkbaar met die van anijs of zoethout.

Je kunt rauwe venkel onder andere verwerken in salades en soepen, maar je kunt het ook bakken of roosteren. Daarnaast wordt er vaak venkelthee van gemaakt. 

Naast de culinaire toepassingen bieden venkel en venkelzaden een breed scala aan gezondheidsvoordelen en kunnen ze antioxiderende, ontstekingsremmende en antibacteriële effecten hebben. In dit artikel lees je alles over venkel en de toepassingen ervan.

Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Geschreven door Gerdy Beelen, BSc Health and society, HBO niveau Voedingsdeskundige, Gezondheidswetenschapper & Eigenaar LITE Leefstijladvies

Venkel behoort tot de schermbloemenfamilie

De venkelplant

Venkel is een plant die, net als onder andere peterselie en peen, behoort tot de schermbloemenfamilie. Het heeft gele bloemen en veerachtige blaadjes en is inmiddels overal ter wereld te vinden. 

Zowel de stengels als de knollen worden gebruikt in de keuken en ook venkelzaden zijn een product op zich. Deze zaden kun je los verkrijgen en worden onder meer gebruikt in soepen, sauzen, dressings en bij visgerechten.

Wist je dat...

...de witte bollen zoals we die kennen uit de supermarkt, officieel een aparte groep zijn? Deze heet knolvenkel en wordt speciaal geteeld voor de consumptie. De venkelsoort zonder knollen wordt bladvenkel genoemd. Bladvenkel wordt voornamelijk gebruikt als kruid, terwijl knolvenkel vooral als groente wordt verwerkt.

Oorsprong van venkel

Venkel komt oorspronkelijk uit Mediterraan gebied en bereikte West-Europa rond de Middeleeuwen. Destijds stond het regelmatig op het menu. Tegenwoordig is het iets minder populair. In de landen rondom de Middellandse Zee en in de Indische, Oosterse en Noord-Afrikaanse keuken wordt de groente een stuk vaker gebruikt. 

Venkel in het seizoen

Venkelseizoen

Venkel wordt in allerlei landen geteeld, waaronder in Nederland. Het groeit het beste bij een temperatuur van rond de 18 graden. Bij ons vindt de teelt voornamelijk in de zomermaanden plaats.

Vanaf de zomerperiode tot oktober, vind je dus Nederlandse venkel in de supermarkt. De rest van het jaar komt de groente uit andere landen, waaronder Duitsland, Spanje en Italië.

Tip

Wil je venkel kopen, zorg er dan voor dat je een stevige knol uitzoekt met een mooie wit-groene kleur. Bruine verkleuringen, slappe blaadjes en droge stengels zijn tekenen dat de knol niet meer vers is.

Is venkel gezond?

Is venkel gezond?

Venkel bevat erg weinig calorieën en juist veel verschillende voedingsstoffen. Zo is het een goede bron van vitamine C, dat bijdraagt aan een gezond immuunsysteem, en mangaan, dat allerlei verschillende gezondheidsvoordelen heeft. Het is dus een goed idee om af en toe venkel aan je voedingspatroon toe te voegen.

Welke voedingsstoffen zitten er precies in de knolvormige groente? We zetten het voor je op een rijtje.

In 100 gram venkel zitten de volgende voedingswaarden:

  • 40 kcal
  • 2 gram eiwitten
  • 7 gram koolhydraten
  • 2,3 gram vezels
  • 0 gram vetten

Je vindt in 100 gram venkel ook diverse vitaminen terug, namelijk:

  • Vitamine B1: 18,2% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH)
  • Vitamine B11 (foliumzuur): 10% van de ADH.
  • Vitamine B2: 6,7% van de ADH
  • Vitamine B6: 6,7% van de ADH
  • Vitamine C: 6,7% van de ADH

Ook op het gebied van mineralen draagt een portie van 100 gram venkel bij aan je benodigde dagelijkse hoeveelheden van onder andere:

  • IJzer: 17,5% van de ADH
  • Natrium: 7% van de ADH
  • Calcium: 6,5% van de ADH
  • Fosfor: 5,6% van de ADH
  • Jodium: 3,3% van de ADH
Gezondheidsvoordelen van venkel

Gezondheidsvoordelen van venkel

Door de verscheidenheid aan micronutriënten, vitaminen en mineralen heeft venkel verschillende (soms vermeende) gezondheidsvoordelen.

Het is hierbij wel belangrijk te bedenken dat veel van de studies naar de effecten van venkel geconcentreerde doses van de plant gebruikten. Wanneer je normale porties van de groente eet, zul je dus waarschijnlijk niet dezelfde voordelen ervaren.

Venkel helpt bij de genezing van wonden en giftige beten

In bepaalde culturen wordt venkel van oudsher gebruikt om wonden en giftige beten te genezen. De essentiële olie uit de groente zou over eigenschappen beschikken die plaatselijke en mogelijk ook inwendige genezing bevordert.

Venkel verhoogt je libido

Volgens de overlevering kun je venkel gebruiken als afrodisiacum. Dit is een stof die je libido een handje helpt. Er is tot nu toe helaas nog niet veel wetenschappelijk onderzoek dat deze nogal specifieke werking bevestigt.

Wist je dat...

...venkel vanwege de aangename smaak ook vaak wordt gebruikt om de smaak van medicijnen te verbeteren?

Venkel kan bepaalde bacteriën bestrijden en vertragen

Wetenschappelijke studies tonen aan dat sommige specerijen, waaronder zoete venkel en rode chili, mogelijk heel effectief zijn bij het bestrijden van bepaalde bacteriën en gisten

Het gaat dan onder andere om bacteriën die in verband worden gebracht met cholera, maar ook E. coli, Staphylococcus aureus en Candida.

Venkel verlaagt het risico op chronische aandoeningen

De meest indrukwekkende voordelen van venkel en venkelzaad komen van de antioxidanten en de krachtige plantaardige verbindingen die ze bevatten.

Er is aangetoond dat de essentiële olie van de plant veel antioxidanten bevat. Dit zijn krachtige ontstekingsremmers, die een groot effect hebben op je gezondheid.

Studies laten zien dat mensen die veel antioxidanten binnenkrijgen een lager risico hebben op chronische aandoeningen, zoals obesitas, neurologische aandoeningen en diabetes type 2.

Venkel draagt bij aan een gezond hart

Venkel draagt bij aan een gezond hart

Het eten van venkel kan ook de gezondheid van je hart op een aantal manieren ten goede komen. Dit komt doordat het boordevol vezels zit. Van vezels is aangetoond dat het bepaalde risicofactoren voor hartziekten, zoals een hoog cholesterolgehalte, vermindert.

De groente bevat ook allerlei voedingsstoffen, zoals magnesium, kalium en calcium, die een belangrijke rol spelen bij het gezond houden van je hart. Wanneer je voedingsmiddelen in je eetpatroon opneemt die veel kalium bevatten, kan dit onder andere helpen bij het verlagen van een hoge bloeddruk. Dit is een risicofactor voor hartaandoeningen.

Allergisch voor venkel?

Een allergie voor venkel zelf bestaat niet, maar er kan wel een kruisreactie optreden. Dit betekent dat je lichaam wel reageert met een allergische reactie als je de groente eet, omdat je allergisch bent voor een voedingsmiddel met vergelijkbare eiwitten. 

In het geval van venkel kan dit worden veroorzaakt door een allergie voor bijvoet. Je kunt dan een allergische reactie krijgen van venkel, maar ook van bijvoorbeeld selderij of rauwe wortel.

Meer venkel eten

Wil je meer venkel toevoegen aan je maaltijden? Dat is eenvoudig te doen! Het is namelijk zowel rauw als gegaard erg lekker, dus er zijn allerlei toepassingen mogelijk. Je kunt de  knol bijvoorbeeld in dunne reepjes snijden en toevoegen aan een salade. 

En in een warm gerecht kan je venkel zowel gesmoord, gebakken als geroosterd uit de oven gebruiken.

Tip

Door de venkel in wat citroensap en olijfolie te weken, wordt de structuur wat zachter.

Venkel snijden

Venkel snijden

Wie venkel wil bereiden, moet het natuurlijk eerst schoonmaken. Was de knol onder stromend water en snijd eventuele bruine plekjes weg.

Vervolgens snijd je de groene stengels en de onderkant eraf. Snijd de venkel doormidden en haal de harde kern eruit. De stukken die overblijven kun je in reepjes of partjes snijden, afhankelijk van hoe je het wilt bereiden.

Bericht bewaren
Beoordeel
Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Cranberries gezond

Cranberries gezond? De wetenschappelijke voor- en nadelen

Zijn cranberries gezond? Cranberries worden vooral veel in de winter gegeten en zijn een bijzonder populair ingrediënt v...

Appelazijn: feiten of fabels?

Appelazijn: gezondheidsvoorde­l­e­n­, voedingswaarde en bijwerkingen

Over appelazijn gaan de meest fantastische verhalen rond. Zo zou je ervan afvallen, zou je er bestrijdingsmiddelen op vo...

3 gezondheidsvoordelen van kurkuma

Kurkuma: de 3 belangrijkste wetenschappelijke voordelen

Kurkuma is een specerij dat in delen van Azië al lang gebruikt wordt, maar nu eindelijk populair lijkt te worden in Nede...

De blauwe bes: de medicijn in het fruitschap

Blauwe bessen: De 6 Belangrijkste Wetenschappelijk Gezondheidsvoorde­l­e­n

Blauwe bessen zijn een gezonde en zoete fruitsoort. De blauwe bes wordt vaak een superfood genoemd om de vele gezondheid...

tonijn

Tonijn: de gezondheidsvoorde­l­e­n en mogelijke nadelen op een rij

Tonijn is een van de meest populaire vissoorten ter wereld. En niet zonder reden: tonijn heeft een romige smaak en vlezi...

Toon meer (172)