Appelazijn: gezondheidsvoordelen, voedingswaarde en bijwerkingen

Over appelazijn gaan de meest fantastische verhalen rond. Zo zou je ervan afvallen, zou je er bestrijdingsmiddelen op voeding mee kunnen afspoelen en zou het voor een natuurlijke reiniging van je lichaam zorgen. Daarnaast wordt het niet alleen geconsumeerd, maar ook als oplossing voor allerlei andere lichamelijke en huishoudelijke probleempjes ingezet. 

Maar moet je deze verhalen over appelazijn als wondermiddel allemaal wel geloven? En in hoeverre is het gezond? Wij vertellen je de waarheid over appelazijn.

Diëtist Fleur Lassche

Geschreven door Fleur Lassche, BSc Voeding en diëtiek, MSc Health education and promotion, HBO minor Klinische voeding, Diëtist & Content Creator

Appelazijn

Wat is appelazijn?

Appelazijn is een natuurlijk product van gefermenteerde appels. Fermentatie is het proces waarbij bacteriën, schimmels of gisten de stoffen in een product omzetten. Hierbij treedt een verandering in smaak, geur, uiterlijk of zuurgraad op. 

Je kunt appelazijn gebruiken bij het koken en bakken, als saladedressing of als conserveringsmiddel.

Hoe wordt appelazijn gemaakt?

Appelciderazijn wordt gemaakt in twee stappen:

  1. Eerst worden geplette appels blootgesteld aan gist. Gist fermenteert de suikers in de appels en zet deze om in alcohol.
  2. Vervolgens worden er bacteriën toegevoegd, waardoor de alcohol verder vergist. In deze stap wordt azijnzuur gevormd. Dit zuur is verantwoordelijk voor de gezondheidsvoordelen van appelazijn
Wist je dat...

...appelazijn eigenlijk appelciderazijn heet? Het azijnzuur vormt 5-6% van de appelazijn, daarnaast bevat het water en andere zuren

Voedingswaarden appelazijn

Als je weleens appelazijn hebt geproefd, herinner je je ongetwijfeld de zure smaak ervan. De zuurheid van een stof wordt aangegeven op de pH-schaal. Deze loopt van 0 tot 14. Een pH lager dan 7 is zuur, en een pH hoger dan 7 is basisch. Azijnzuur, het hoofdbestanddeel van appelazijn, heeft een zeer zure pH, die ligt tussen 2 en 3.

Een eetlepel appelazijn (15 gram) bevat: 

  • 3,1 kcal 
  • 0,1 gram koolhydraten (suiker)
  • 1 mg calcium
  • 0,7 mg magnesium
  • 1,2 mg fosfor
  • 10,8 mg kalium
  • 0,7 mg natrium 
  • 13,8 mg water 

Appelazijn van goede kwaliteit bevat ook enkele aminozuren en antioxidanten.

Azijnzuur

Het azijnzuur in de appelazijn geeft de vloeistof een zure geur en smaak. Ciderazijn bevat 5 tot 6% azijnzuur. Onderzoekers geloven dat dit zuur verantwoordelijk is voor de gezondheidsvoordelen van appelciderazijn

Moeder

Biologische, ongefilterde appelciderazijn bevat ook een substantie genaamd ‘moeder’. Deze combinatie van gist en bacteriën wordt tijdens de fermentatie gevormd. Het fungeert als probiotica en maakt azijn troebel.

Sommige mensen geloven dat de ‘moeder’ verantwoordelijk is voor het grootste deel van de gezondheidsvoordelen. Er zijn echter geen onderzoeken die deze bewering ondersteunen.

Gezondheidsvoordelen Appelazijn: De Feiten

Je hoort en leest veel over de voordelen van appelazijn. Deze substantie wordt al eeuwenlang gebruikt in de keuken en als remedie bij verschillende kwaaltjes. Er is echter heel weinig wetenschappelijk onderzoek dat de gezondheidsvoordelen van appelazijn aantoont. Om goede conclusies te kunnen trekken is aanvullend onderzoek vereist. 

We duiken in het weinige wetenschappelijke onderzoek dat er wél is rondom de gezondheidsvoordelen van appelazijn.

Azijnzuur kan schadelijke bacteriën doden

1. Azijnzuur kan schadelijke bacteriën doden

Het hoofdbestanddeel in appelazijn is azijnzuur. Dit kan helpen om schadelijke bacteriën of andere ziekteverwekkers te doden. Ook voorkomt azijn dat bacteriën de kans krijgen om zich te vermenigvuldigen. 

Traditioneel gezien wordt azijn gebruikt voor schoonmaken, desinfecteren en het behandelen van schimmelnagels, luizen, wratten en oorontstekingen. 

Wist je dat...

...hippocrates, de Griekse grondlegger van de westerse geneeskunde, 2000 jaar geleden al azijn gebruikte om wonden te reinigen?

Azijn wordt ook als conserveringsmiddel van voeding ingezet. Uit onderzoek blijkt dat dit de groei van bacteriën zoals E.Coli afremt, waarmee de kans kleiner wordt dat voedsel bederft. Het gebruik van appelazijn is een natuurlijke manier om voedsel te conserveren.

2. Appelazijn kan bijdragen aan stabieler bloedsuiker bij diabeten 

Verschillende onderzoeken tonen aan dat appelazijn een rol kan spelen in het behandelen van type 2 diabetes. Hoe zit dat precies? 

Je bloedsuikerspiegel stijgt en daalt de hele dag door, dat is normaal. Zo lang je bloedsuiker binnen een veilige marge blijft is er niets aan de hand. Insuline zorgt ervoor dat suiker kan worden opgenomen in je lichaamscellen, waar de suiker wordt omgezet in energie. Hierdoor blijft je bloedsuikerspiegel stabiel. 

Als je diabetes type 2 hebt, maakt je lichaam te weinig insuline aan of reageert het er niet goed op. Je bent dan insulineresistent. Het gevolg is dat je bloedsuiker omhoog schiet wanneer je iets eet, maar vervolgens niet genoeg daalt. 

Een hoge bloedsuikerspiegel kan leiden tot veroudering en chronische ziekten. Om je bloedsuikerspiegel te reguleren is het verstandig om zo min mogelijk geraffineerde koolhydraten en suikers te eten. 

Diverse studies laten zien dat azijn voordelen kan bieden voor je bloedsuiker en insuline niveau. Wetenschappers concludeerden dat azijn de insulinegevoeligheid met 19-34% kan verbeteren tijdens een koolhydraatrijke maaltijd. Ook tonen verschillende onderzoeken aan dat azijn de insuline functie kan verbeteren, wat resulteert in een lager bloedsuikerniveau na de maaltijd. 

Hoewel deze onderzoeksresultaten veelbelovend zijn, is er uitgebreider en aanvullend onderzoek nodig naar het effect van appelazijn op je bloedsuikerspiegel.

Appelazijn kan bijdragen aan gewichtsverlies

3. Appelazijn kan bijdragen aan gewichtsverlies

Een aantal studies laat zien dat appelazijn kan bijdragen aan gewichtsverlies. Dat werkt als volgt: azijn kan je een vol gevoel geven. Hierdoor eet je de rest van de dag minder calorieën en zou je kunnen afvallen. 

Zo aten de deelnemers aan een onderzoek gemiddeld zo’n 200 - 275 kilocalorieën minder per dag, doordat ze azijn consumeerden bij een calorierijke maaltijd. 

Een andere studie toonde aan dat de consumptie van appelazijn leidde tot verminderd buikvet en gewichtsverlies bij 175 mensen met obesitas. 

Het is niet bewezen dat appelazijn capsules helpen bij het afvallen. Het is ontzettend belangrijk om je te realiseren dat afvallen altijd een optelsom is. Het is geen kwestie van één product eten en afwachten. Afvallen bereik je met de combinatie van een gevarieerd eetpatroon, voldoende beweging en gezonde leefstijl gewoonten. 

4. Appel azijn kan leiden tot een gezonder hart bij dieren

Hart- en vaatziekten vormen één van de belangrijkste doodsoorzaken. Verschillende factoren kunnen een rol spelen bij het ontstaan van deze ziekten. Denk aan je bloeddruk, maar ook aan de vetten in je bloed, zoals cholesterol en triglyceriden. 

Dierstudies tonen aan dat appel azijn kan bijdragen aan een lagere bloeddruk en een verlaging van je cholesterolgehalte en het aantal triglyceriden. 

Er is echter nog geen onderzoek naar dit verband bij mensen uitgevoerd. Daarom is niet wetenschappelijk aangetoond dat appel azijn kan leiden tot een lagere kans op hart- en vaatziekten bij mensen.

Appel azijn is van nature zuur en bevat antimicrobiële eigenschappen

5. Appelazijn kan bijdragen aan een gezonde huid

Appelazijn is van nature zuur en bevat antimicrobiële, ofwel antibacteriële, eigenschappen. Je huid heeft ook een bepaalde zuurgraad, die wordt weergegeven in een pH-waarde.

Door de antibacteriële eigenschap zou appelazijn in theorie kunnen bijdragen aan huidaandoeningen die ontstaan vanuit een ontsteking. 

Heb je last van bepaalde huidaandoeningen, zoals een droge huid of eczeem? Dan zou het aanbrengen van appelazijn kunnen helpen om de pH-waarde van je huid te herstellen en beschermen.

Toch bleek uit onderzoek onder 22 mensen met eczeem dat het aanbrengen van appel azijn leidde tot huidirritatie. Daarom is er meer onderzoek nodig naar het effect van azijn op je huid om harde conclusies te kunnen trekken. 

Tip

Wil je appelazijn op je (geïrriteerde) huid gebruiken? Raadpleeg dan eerst je huisarts. Onverdunde appelazijn kan brandplekken veroorzaken. 

Bijwerkingen van teveel appelazijn

Vooral wanneer appelazijn in te grote hoeveelheden wordt geconsumeerd, kunnen er onprettige neveneffecten optreden. Onderzoek wijst een aantal veelvoorkomende bijwerkingen uit:

  1. Appelazijn kan de snelheid waarmee voedsel je maag verlaat vertragen, resulterend in een verstoorde maag en bloedsuikerspiegel
  2. Hoewel appelazijn kan bijdragen aan een gevuld gevoel, kan consumptie ook leiden tot misselijkheid en problemen met je spijsvertering
  3. Hoge hoeveelheden azijnzuur kunnen leiden tot beschadiging van je tandglazuur 
  4. Appelazijn kan leiden tot irritatie op je huid en in je keel 
  5. Enkele medicijnen kunnen reageren met appelazijn, zoals insuline-medicijnen en vochtafdrijvende medicatie 
  6. Vrouwen met osteoporose moeten op hun hoede zijn voor appelciderazijn. Bij regelmatig gebruik zou appelciderazijn de botdichtheid kunnen verminderen. Omdat het de insulineniveaus kan veranderen, kun je als je diabetes hebt beter geen appelciderazijn gebruiken zonder dit eerst met een arts te overleggen

Is appel azijn veilig?

Een onderzoek naar een ziekenhuisopname van een 28-jarige vrouw wees uit dat ze 6 jaar lang iedere dag 250 milliliter met water verdund appelazijn dronk. De artsen constateerden naast een laag kaliumniveau en andere bloedafwijkingen ook osteoporose. Deze botontkalking komt zelden voor bij jonge mensen. De artsen concludeerden dat deze opvallende klachten een gevolg waren van haar extreme appelazijn-consumptie

Dagelijks meer dan twee eetlepels verdund appelazijn drinken is absoluut niet aan te raden! Misschien ben je na het lezen van de mogelijke bijwerkingen een beetje huiverig geworden. Dat is gelukkig niet nodig. Het is wel belangrijk om appelazijn altijd met mate te consumeren

appelazijn dressing

In plaats van dagelijks standaard één eetlepel puur of verdund appelazijn in te nemen, kun je appelazijn het beste toevoegen aan gerechten wanneer dit echt bijdraagt aan de smaak. Ook dan profiteer je van de mogelijke gezondheidsvoordelen en hoef je echt niet bang te zijn voor negatieve gevolgen.

Natuurlijk kun je de azijn altijd wat verdunnen met water als je de smaakt te intens vindt.

Appelazijn gebruiken

Wil je appel azijn op een verantwoorde manier toevoegen aan je eetpatroon? Dan kun je dat als volgt doen: 

  • Vermeng appelazijn met olijfolie tot een saladedressing
  • Maak een lekkere vleesmarinade met appelazijn, wijn, knoflook, sojasaus, ui en cayennepeper
  • Voeg appelazijn toe aan je saus op basis van tomaten voor een vollere smaak
  • Giet wat appelazijn door je soep om alle smaken goed tot recht te laten komen
  • Gebruik appelazijn bij het bakken voor extra smaak en textuur, zeker wanneer je veganistisch bakt 
Wist je dat...

...een saladedressing met appelazijn erg goed smaakt in combinatie met bladgroenten, komkommer en tomaat?

Andere toepassingen van appelazijn

Je kunt appel azijn consumeren, maar je kunt het ook voor vele andere toepassingen gebruiken. 

  • Gebruik appelazijn als schoonmaakmiddel en om te ontkalken
  • Voorkom dat je voedsel bederft en conserveer het in appelazijn
  • Vang er fruitvliegjes mee: giet wat appelazijn en een paar druppels afwasmiddel in een schaaltje
  • Reinig je tandenborstel ermee, vanwege de antibacteriële eigenschappen van appelazijn
Bericht bewaren
Beoordeel
Diëtist Fleur Lassche

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Cranberries gezond

Cranberries gezond? De wetenschappelijke voor- en nadelen

Zijn cranberries gezond? Cranberries worden vooral veel in de winter gegeten en zijn een bijzonder populair ingredi...

3 gezondheidsvoordelen van kurkuma

3 gezondheidsvoorde­l­e­n van kurkuma

Kurkuma is een specerij dat in delen van Azië al lang gebruikt wordt, maar nu eindelijk populair lijkt te worden in...

De blauwe bes: de medicijn in het fruitschap

Blauwe bessen: De 6 Belangrijkste Wetenschappelijk Gezondheidsvoorde­l­e­n

Blauwe bessen zijn een gezonde en zoete fruitsoort. De blauwe bes wordt vaak een superfood genoemd om de vele gezondheid...

tonijn

Tonijn: de gezondheidsvoorde­l­e­n en mogelijke nadelen op een rij

Tonijn is een van de meest populaire vissoorten ter wereld. En niet zonder reden: tonijn heeft een romige smaak en vlezi...

Wat zijn de gezondheidsvoordelen van mandarijnen?

Mandarijnen: Calorieën, Voordelen en Allergieën

Mandarijnen zijn handig om mee te nemen en lekker. Het is dus niet verwonderlijk dat dit vrolijke oranje vruchtje popula...

Toon meer (223)