Frikandel: hoe ongezond is deze langwerpige frituursnack?

Een frikandel is een langwerpige frituursnack van verschillende soorten vlees. Het wordt meestal gekocht in een snackbar of een automatiek. 

In een frikandel van 80 gram zitten ongeveer 188 calorieën. Maak je er een frikandel speciaal van, dan tel je 284 calorieën. Ter vergelijking: drie stuks fruit, drie volkoren boterhammen of 150 gram kip leveren ook ongeveer 188 calorieën.

De frikandel is bijna 70 jaar een favoriet in Nederlandse huishoudens. Maar wat weet jij over deze snack? In dit artikel vertellen we je alles wat je wilt weten over frikandellen

Diëtist Desiré van der Kruk beantwoordt jouw vragen

Geschreven door Desiré van der Kruk, DiëtistBSc Voeding en diëtiek, WO niveau Nutrition, Exercise and Sports

frikandel

De frikandel

De frikandel zag het levenslicht in 1954. Gerrie de Vries, een Dordtse slagersknecht maakte gehaktballen die hij aan de horeca verkocht.

Door een wijziging in de Warenwet, waarbij gehaktballen niet meer dan 6% zetmeel mochten bevatten, bedacht de Vries een oplossing. In plaats van het recept aan te passen, maakte hij van de gehaktbal een staaf. 

Volgens andere bronnen werd de frikandel voor het eerst in 1958 gemaakt door Jan Bekkers in Deurne. De frikandel van fijngemalen vlees die we nu kennen is afgeleid van Bekkers versie uit 1958.

De frituurhap van De Vries uit 1954, genaamd frikadelle, bevatte grover gehakt en was in wezen een gehaktstaaf.

Wist je dat...

...De frikandel zijn eigen feestdag heeft? Op 4 februari vieren we Nationale Frikandellendag. Op die dag zou Gerrie de Vries de frikandel hebben bedacht.

Wat zit er allemaal in een frikandel?

Misschien heb je wel eens van de horrorverhalen gehoord over de frikandel. Zo zou de frikandel koeienogen of orgaanvlees bevatten. Dit is gelukkig een fabel. 

Een frikandel bevat water, paneermeel, kruiden, bindmiddel en smaakversterkers. Het grootste deel van de snack bestaat uit 'gewoon' vlees, zoals kippenvlees, varkensvlees en in uitzonderlijke gevallen paardenvlees. Al is het wel separatorvlees dat gebruikt wordt om deze delicatesse te fabriceren.

Separatorvlees

Separatorvlees is het vlees dat achterblijft op de botten, nadat de 'mooie' stukjes vlees ervan af zijn gehaald. Dit vlees wordt machinaal van de botten geschraapt, gemengd met andere ingrediënten en samengeperst tot 'frikandelvlees'. 

Voedingsschema's op maatNieuw

Ontvang elke week een nieuw voedingsschema op basis van je persoonlijke macro- en caloriebehoefte. Inclusief wekelijkse boodschappenlijst.

Elke week een nieuw voedingsschema op maat!
Fitchef logo Powered by FitChef
Voedingsschema's
frikandellen

Separatorvlees is net als gehakt kwetsbaar: door het malen en persen is het risico dat bacteriën zich verspreiden groter dan bij een onbehandeld stuk vlees.

Voor separatorvlees gelden daarom strenge hygiënevoorschriften, waardoor het veilig is om te consumeren. Wel is het belangrijk dat je de frikandellen voor consumptie goed verhit. 

Wist je dat...

...De spelling van de geliefde snack ‘frikandel’ is en niet ‘frikadel’? Een frikadel is een gehaktbal die met name in België gegeten wordt.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Voedingswaarden frikandel

Een gemiddelde frikandel van 80 gram bevat 188 kcal. Als je de snack frituurt komen hier extra calorieën bij. 

Een onbereide frikandel bevat per 100 gram gemiddeld:

  • 235 kcal
  • 13,1 gram eiwitten
  • 17,2 gram koolhydraten
  • 19,3 gram vetten
  • 1,7 gram vezels
  • 2,13 gram zout 

Frikandellen bevatten een kleine hoeveelheid mineralen door het kippen- en varkensvlees dat wordt gebruikt:

  • Zink: 17,5% van de ADH
  • IJzer: 14,8% van de ADH 
Tip

Ben je iemand die frikandellen niet kan missen als je op vakantie gaat? Je bent niet de enige. Op de frikandellenwereldkaart kun je vinden in welke landen je een frikandel kan scoren.

frikandel airfryer

Is een frikandel uit de airfryer of oven gezonder?

Om je calorie-inname te verminderen kun je je frikandel bereiden in de airfryer of oven. Je hoeft hierdoor minder tot geen olie te gebruiken. 

Ben je dan gezonder bezig? Nee helaas niet, een frikandel blijft fastfood. Ondanks dat je minder calorieën binnenkrijgt doordat je de snack niet frituurt, krijg je nog steeds een grote hoeveelheid verzadigde vetten en zout binnen.

Vegetarische frikandellen

Ben je sinds kort vegetariër en mis je frikandellen stiekem enorm? Dan hebben we goed nieuws! Tegenwoordig zijn er vele vegetarische varianten te koop. Het grote verschil is dat de vega-frikandel wordt gemaakt van soja-eiwitten in plaats van vlees. 

Een onbereide vegetarische frikandel van Mora bevat per 100 gram gemiddeld:

  • 218 kcal
  • 6,4 gram eiwitten
  • 2,7 gram koolhydraten, waarvan 1,4 gram suiker
  • 18 gram vetten, waarvan 4,1 gram verzadigd 
  • 10,1 gram vezels
  • 1,7 gram zout

In vergelijking met de originele frikandel bevat de vegetarische variant meer voedingsvezels en minder zout en eiwitten.

frikandel speciaal

De frikandel speciaal

De frikandel speciaal, wie kent ‘m niet! Deze variant op de Hollandse frituurhap is erg populair. Maar hoe maak je zo’n feestelijke snack eigenlijk?

Door de frikandel voor het frituren in de lengterichting in te snijden, kun je de staaf na het bakken gemakkelijk vullen met mayonaise, curry en gesnipperde uitjes. 

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!
Wist je dat...

...Nederlanders 600 miljoen frikandellen per jaar eten?

Gezondheidseffecten

Een hoge inname van bewerkte vleesproducten wordt in verband gebracht met chronische aandoeningen, zoals hart-en-vaatziekten, kanker en diabetes. Bewerkt vlees is aangepast om de smaak te verbeteren of de houdbaarheid te verlengen.

Methoden voor vleesverwerking zijn onder meer zouten, pekelen, fermenteren, roken of het toevoegen van conserveermiddelen.

Eén frikandel zal geen negatief effect hebben op je gezondheid. Wel kun je bewerkt vlees, zoals frikandellen, beter niet meerdere malen per week eten. 

Tip

Een frikandel bestaat volledig uit bewerkt vlees. Bewerkt voedsel is slecht voor je gezondheid en vergroot het risico op overgewicht, obesitas en diverse chronische aandoeningen. Je kunt dus het beste zoveel mogelijk onbewerkt voedsel eten.

Conclusie

De frikandel is een populaire frituursnack gemaakt van onder andere separatorvlees. De laatste jaren zijn er diverse varianten op de markt gekomen, zoals de vegetarische frikandel

De Hollandse vette hap bevat redelijk wat zout en calorieën en is daarom niet erg gezond. Geniet er dus met mate van.

Beoordeel dit artikel

Diëtist Desiré van der Kruk beantwoordt jouw vragen

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze voedingsexperts hier!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert
Nieuw Voedingsschema's op maat

Gezond eten was nog nooit zo eenvoudig!

Voedingsschema's
Meer informatie
Fitchef logo Powered by FitChef

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Alles over Koolhydraten

Alles wat jij moet weten over koolhydraten

Koolhydraten hebben vaak een slechte naam en worden al snel gelinkt aan gewichtstoename. Maar niet alle koolhydraten zij...

Gezondeten.nl Vetten, een onmisbaar onderdeel van het dieet?

Vetten, onderschat maar onmisbaar in een gezond eetpatroon

Vetten, zijn ze vet belangrijk? Of kun je er beter voor zorgen dat je niet te veel van deze stofjes binnenkrijgt? Over ...

Alles over vezels

7 tips om meer vezels te eten (+ vezelrijk voorbeeldmenu)

Je leert van jongs af aan dat voedingsvezels goed zijn voor je stoelgang. Als je moeilijk naar de wc kan, luidt het advi...

Verschillende soorten zout

Alles over de gezondheid van de verschillende soorten zout

Zout: wie gebruikt het niet in meer of mindere mate? Zonder zout zijn veel maaltijden toch wat smakeloos. Alhoewel tevee...

rood vlees

Rood vlees: is het schadelijk voor je gezondheid?

Een malse, sappige hamburger met een flinke laag saus en een plakje gesmolten kaas. Geserveerd op een knapperig broodje ...

Pecannoten, een lekkere en gezonde snack

Pecannoten, een lekkere en gezonde snack

Met pecannoten is misschien nog niet iedereen bekend. Ze zijn in Nederland nog niet zo ingeburgerd als de amandel, hazel...

Biologisch vlees zuivel beter

Biologisch vlees en zuivel beter voor jou en het milieu?

Biologische vlees- en zuivelproducten zijn hot! Zo kan het zomaar gebeuren dat je bij je buurvrouw op de koffie bent en ...

Lees wat je gemist hebt

13659 Mensen gingen je al voor

Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Ontvang tijdelijk ons e-book 'Eet jij gezond?' helemaal gratis.

Je ontvangt maximaal één persoonlijke e-mail per week van een van onze teamleden.
Een postbode met het (PDF) boek 'Gezond eten voor iedereen'