Koemelkallergie: symptomen en behandeling

Koemelkallergie komt veel bij zuigelingen voor; 2-6% van de zuigelingen heeft ermee te maken. Maar ook kinderen en volwassenen kunnen er last van krijgen. Het kan veel klachten geven en kan zich een tijd voortslepen voordat er een diagnose kan worden gesteld.

In dit artikel gaan wij dieper in op de betekenis, symptomen en oorzaken van koemelkallergie.

Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Geschreven door Gerdy Beelen, Gezondheidswetenschapper & Eigenaar LITE LeefstijladviesBSc Health and society, HBO niveau Voedingsdeskundige

Koemelk allergie ben je allergisch voor eiwitten

Wat houdt een koemelkallergie in?

Bij een koemelkallergie ben je allergisch voor bepaalde eiwitten in koemelk, namelijk caseïne-eiwit en wei-eiwit. Eiwitten in koemelk bestaan voor 80% uit caseïne en voor 20% uit wei.

Het afweersysteem reageert abnormaal op deze eiwitten omdat het denkt dat het schadelijke ziekteverwekkers zijn.

Je bent dus overgevoelig voor deze allergenen. Er worden antistoffen aangemaakt door het lichaam om de 'aanvallers' te verslaan. Er komt bijvoorbeeld histamine vrij, een stof die kan zorgen voor allergische reacties van onder andere de huid.

Symptomen koemelkallergie

Je kunt bij een koemelkallergie last krijgen van een aantal klachten:

  • Diaree
  • Constipatie
  • Misselijkheid
  • Overgeven
  • Huiduitslag, eczeem, acne, galbulten
  • Ontstoken slijmvliezen van de luchtwegen
  • Astmatische reactie
  • Luchtweginfectie
  • Jeukende, tranende ogen
  • Oorklachten
  • Hoesten en niezen

De klachten worden erger wanneer je net koemelk, een bewerking van koemelk of een product waarin koemelk verwerkt zit hebt gegeten. Je kunt al last krijgen bij een heel kleine hoeveelheid koemelk. Helaas komt het ook vaak voor dat de klachten pas na een paar uur of langer ontstaan. Dit maakt diagnose lastiger.

Bij baby's kunnen de klachten zich anders uiten:

  • Reflux
  • Darmkrampen
  • Veel huilen
  • Slecht slapen
  • Spugen
  • Slechte groei

Baby's kunnen in zeldzame gevallen een anafylactische shock krijgen met het risico op verlies van bewustzijn. Er dient dan met spoed een arts bij te komen.

Verschil tussen koemelkallergie en lactose intolerantie

Veel mensen verwarren een koemelkallergie met een lactose intolerantie en dat is ook niet zo verwonderlijk want het heeft veel met elkaar gemeen en komt ook regelmatig tegelijkertijd voor. Het zijn allebei typen van overgevoeligheid voor voeding en de reactie van het lichaam op de melk is soortgelijk, maar de oorzaak is verschillend.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert
Allergie en intollerantie zijn twee verschillende dingen

Een voedsel-intolerantie is niet hetzelfde als een voedsel-allergie. Een koemelkallergie is een voedselallergie. Bij een koemelkallergie is er sprake van een overdreven reactie van het immuunsysteem op het koemelkeiwit.

Bij een lactose intolerantie reageert het lichaam op de melksuiker vanwege een tekort aan de stof lactase en het niet goed kunnen verteren van lactose.

Oorzaken koemelkallergie

Koemelkallergie kan erfelijk bepaald zijn. Dit heet atopische constitutie. Heb je een atopische aanleg, dan is je afweersysteem dus gevoeliger voor prikkels van allergenen van buitenaf.

Koemelkallergie ontstaat bij baby's doordat het maagdarmkanaal nog niet volgroeid is. Grote stukken eiwitten komen daardoor in het bloed terecht. Meestal gaat het over voor het vierde levensjaar, maar je kunt het ook behouden voor de rest van je leven.

Diagnose koemelkallergie

Het is voor een arts best lastig om de diagnose koemelkallergie te stellen, en voor de zekerheid worden er meestal meerdere tests uitgevoerd. De uiteindelijke diagnose wordt gesteld naar aanleiding van het klachtenpatroon van de patiënt.

De meest betrouwbare test om tot een diagnose te komen is de eliminatie/provocatie test. Je moet dan de koemelk voor ongeveer vier weken weglaten (elimineren) uit je dagelijkse voedingspatroon om zo te kijken of de klachten minder worden.

Vervolgens introduceer je de koemelk weer (provocatie) en kun je zien of de klachten dan weer toenemen. Gebeurt dit ook, dan kan de diagnose koemelkallergie gesteld worden. Soms wordt er door een arts aanvullend nog een bloedonderzoek gedaan.

Behandeling koemelkallergie

Uiteraard moet je koemelk en andere zuivel, maar ook producten waarin koemelk verwerkt is, vermijden. Je zult dus altijd de ingrediënten op een etiket moeten controleren en bijvoorbeeld bij een etentje vragen naar eventueel gebruik van koemelk.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!
Je kunt verschillende plantaardige melksoorten proberen

Je kunt 'melk' drinken van plantaardige bronnen, zoals sojamelk, amandelmelk, rijstmelk, havermelk, en nog veel meer. Hierbij krijg je niet dezelfde voedingsstoffen binnen als bij koemelk. Let daar dus op.

Voor baby's bestaat ook speciale koemelk-vrije flesvoeding. Vaak wordt dit ook vergoed door je verzekering.

Je kunt 'melk' drinken van plantaardige bronnen, zoals sojamelk, amandelmelk, rijstmelk, havermelk, en nog veel meer. Voor baby's bestaat ook speciale koemelk-vrije flesvoeding. Vaak wordt dit ook vergoed door je verzekering.

Het koemelkallergie dieet is strenger dan bij lactose intolerantie. Koemelkallergie gaat vaak samen met allergie voor andere allergenen zoals:

  • ei
  • noten
  • pinda's
  • tarwe
  • gluten
  • vis
  • schaaldieren weekdieren
  • sulfiet
  • soja
  • sesam
  • mosterd
  • selderij
  • soja
  • lupine

Met name omdat je ervoor wilt zorgen dat jij of je kind genoeg voedingsstoffen zoals eiwitten binnenkrijgt. Plantaardige eiwitten zijn prima en gezond, maar bevatten op soja na niet alle essentiële aminozuren die je lichaam nodig heeft voor diverse functies.

Tip

Het is belangrijk dat je, liefst met hulp van een arts en/of diëtist, zorgt dat je goed weet welke voeding je wel en niet mag eten. Wanneer je dus bijvoorbeeld ook vegetariër of veganist bent zul je je goed moeten laten informeren over de juiste voeding.

Beoordeel dit artikel

Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze voedingsexperts hier!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Alles over voedselallergieën

Voedselallergieën, voedselovergevoeligheden en intoleranties wat zijn het en hoe herken je ze?

“Wij zijn een keuken, geen ziekenhuis”. Op de BBC Good Food Show opperde Raymond Blanc, een Franse Chef, dat het momente...

Melkvervangers - 5 alternatieven voor melk

Melkvervangers - 5 alternatieven voor melk

Waarom zou je melkvervangers drinken? 'Melk is goed voor elk'. 'Melk, de witte motor'. Toch? Vroeger kreeg ieder kind el...

Lactose intolerantie: symptomen, oorzaken, diagnose en behandeling

Lactose intolerantie, de symptomen, oorzaken en behandeling

Lactose intolerantie: het lijkt steeds vaker voor te komen. Eigenlijk is het menselijk lichaam na het derde levensjaar n...

Is melk gezond of ongezond?

Melk: de gezondheidsvoordelen en -nadelen op een rij

De gemiddelde Nederlander is opgegroeid met melk. Je zou er groot en sterk door worden. Maar is melk zo gezond als we vr...

Allergische reactie muggenbeet

Allergische reactie muggenbeet: de Oorzaken en Symptomen

Veel mensen weten hoe vervelend muggen kunnen zijn, met hun constante gezoem en de jeukende bulten die ze veroorzaken. M...

Plantaardige yoghurt

4 Alternatieven voor yoghurt, welke is het gezondst?

Als ontbijt met vers fruit, door je smoothie of als herstelmaaltijd na het sporten; yoghurt is een fijn product om altij...

Havermelk: het Plantaardige antwoord op dierlijke Melk

Is havermelk gezonder dan koemelk? (+ zo maak je het zelf)

Havermelk kom je steeds vaker tegen. Niet alleen in de schappen van de supermarkt, maar ook in de horeca. Het drankje i...

Lees wat je gemist hebt

10012 Mensen gingen je al voor

Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Ontvang tijdelijk ons e-book 'Eet jij gezond?' helemaal gratis.

Je ontvangt maximaal één persoonlijke e-mail per week van een van onze teamleden.
Een postbode met het (PDF) boek 'Gezond eten voor iedereen'