Havermelk: gezondheidsvoordelen, nadelen en mogelijke allergieën

Havermelk kom je steeds meer tegen. Niet alleen in de schappen van de supermarkt, maar ook in de horeca. Het drankje is inmiddels een populaire vervanger van koemelk. Maar is havermelk gezond?

Havermelk is een gezonde drank en een uitkomst voor als je geen dierlijke melk wilt of kunt drinken. Zorg wel dat je aan voldoende eiwitten, calcium en vitamine D komt. Hoewel je havermelk kunt kopen waaraan deze stoffen zijn toegevoegd, zijn ze hierin niet zo rijk aanwezig als in koemelk.

Als je dit artikel hebt gelezen dan weet je alles over deze drank. Bovendien vertellen wij je hoe je zelf havermelk kan maken.

Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Geschreven door Terry Schouten, GezondheidswetenschapperBSc Gezondheidswetenschappen, MSc Zorgmanagement, Post HBO Leefstijl- en vitaliteitscoach

Wist je dat...

...havermelk, net als amandelmelk of rijstmelk, eigenlijk geen melk mag heten? De naam melk mag alleen gebruikt worden voor de dierlijke varianten, dus bijvoorbeeld koeien-, geiten- of schapenmelk. Op de verpakking wordt het daardoor ook wel haverdrink of haverdrank genoemd. In praktijk spreekt iedereen over haver melk doordat het een goed alternatief voor dierlijke melk is.

Havermelk

Wat is havermelk?

Vraag je jezelf af wat havermelk of haver drink precies is en of havermelk gezond is? Havermelk is feitelijk geen melk, maar een drank. Door de naam zou je denken dat er iets melkachtigs in havermout zit dat eruit geperst wordt. Niets is minder waar. Waar is havermelk van gemaakt? De drank bestaat namelijk uit havervlokken waaraan water is toegevoegd. 

Nadat de vlokken zijn geweekt en zacht zijn, worden ze gepureerd. Na het zeven blijft er een witte vloeistof over. Dat is de havermelk, of anders gezegd: de haverdrank.

Wist je dat...

...havermelk dikker is dan koemelk? Het is daarom een ideale drank om te gebruiken als koffiemelk.

Havermelk maken

Waaruit bestaat havermelk?

Heb je wel eens de havermelk ingrediënten doorgelezen? Havermelk bestaat voor ruim 89% uit water. Havermout maakt slechts 10% van de drank uit. De overige 0,8% is plantaardige olie.

In havermout zitten veel goede stoffen. Door het verwerkingsproces naar havermelk verliest deze graansoort echter wel wat van zijn voedzaamheid. Ook bevat haverdrank niet zoveel eiwitten als dierlijke melk.

Om ervoor te zorgen dat je net zoveel voedingsstoffen binnenkrijgt als met het drinken van gewone melk, verrijken fabrikanten de havermelk vaak met vitaminen en mineralen. 

Voedingswaarden havermelk

Wanneer je 100 ml (met calcium en vitaminen verrijkte) havermelk drinkt, zijn de voedingswaarden:

  • 44 kcal
  • 0,5 gram eiwitten
  • 6,7 gram koolhydraten, waarvan 2,4 gram suiker
  • 1,5 gram vetten, waarvan 0,3 gram verzadigd
  • 1 gram vezels

Vitamines en mineralen

De percentages van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van de belangrijkste vitaminen en mineralen zijn:

havermelk gezond

Is haverdrank gezond?

In havermelk zitten veel gezonde voedingsstoffen, maar het kan de traditionele melk niet volledig vervangen.

Wanneer je circa 70 kilo weegt, heb je dagelijks 58 gram eiwitten nodig. Koemelk is daar een fantastische bron voor, het bevat namelijk 7 keer zoveel proteïne als havermelk. Verder bevat dierlijke melk veel meer calcium, vitamine B12 en vitamine D.

Aan de andere kant bevat havermelk meer vezels en minder vet dan dierlijke melk. Haverdrank is dus niet echt een vervanger van koemelk, maar als je iets melkachtigs wil drinken, is het een gezonde keuze.

Verder zijn er nog meer gezondheidsvoordelen om deze haverdrank te drinken. Hier zijn er drie:

1. Haverdrank wanneer je een lactose-intolerantie of notenallergie hebt

Bij een lactose-intolerantie kun je absoluut geen dierlijke melk verdragen vanwege de lactose die erin zit. Havermelk is dan een goede vervanging. 

Ook kan het zijn dat je geen dierlijke producten wilt drinken of dat je last hebt van een noten- of soja-allergie. Ook dan is haverdrink een goede keuze omdat beide ingrediënten er niet in voorkomen.

2. Havermelk helpt je LDL-cholesterol verlagen

De vezels in haverdrank hebben een positief effect op het verlagen van het LDL-cholesterol. Dit type cholesterol is het zogenaamde slechte cholesterol en wordt in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Havermelk kan dus helpen om het risico van aandoeningen aan je hart- en vaatstelsel te verminderen.

3. Haverdrink draagt bij aan een sterker bottenstelsel 

Havermelk draagt door de toevoeging van calcium en vitamine D bij aan sterke botten. De combinatie van deze twee voedingsstoffen is onmisbaar van een goede botopbouw.

Calcium is het belangrijkste mineraal voor het vormen van botten. Vitamine D helpt je lichaam om calcium op te nemen. In dierlijke melk komen calcium en vitamine D van nature voor.

Wist je dat...

...er behalve havermoutmelk nog veel meer zuivelproducten van havermout worden gemaakt? Zo heb je haverijs, haveryoghurt en ook haverspread, dat is een vervanger voor roomkaas.

Zijn er nadelen aan melk van havermout?

Ook aan een puur plantaardig drankje als havermelk kunnen minder mooie kanten kleven. Wij noemen er een paar:

Haverdrank

Kan veel suiker bevatten

Als je weinig of geen suiker wilt eten, pas dan op als je haverdrink gaat kopen. Bij sommige soorten is er suiker toegevoegd.

Zeker als je een variant met een apart smaakje koopt, zoals vanille, fruit of chocolade is de kans groot dat er extra suiker aan is toegevoegd. Zonder suiker is havermelk gezonder dan met toegevoegde suikers.

Haverdrank is minder verzadigend

Doordat er in havermelk niet zoveel eiwitten als in melk zitten, kan een haverdrankje je een minder verzadigend gevoel geven dan koemelk. Een glaasje havermelk om het hongergevoel te onderdrukken zal dus weinig uithalen.

Havermelk is geen melkvervanger voor opgroeiende kinderen

Havermelk kan door een lagere aanwezigheid van bouwstoffen de voedzaamheid van melk niet vervangen. Houd daar rekening mee als je kinderen geen koemelk geeft. Haverdrank is overigens wel veilig en gezond voor kinderen.

Havermelk allergie

Havermelk en allergieën

Heb je een glutenallergie? Dan moet je zeker weten dat je havermelk koopt die vrij is van gluten.

Oorspronkelijk bevat havermout geen gluten. Maar deze graansoort kan tijdens het productieproces wel in aanraking komen met tarwe en verwante granen, en hierdoor niet volledig glutenvrij zijn.

Tip

In alle soorten tarwegranen zitten gluten. Koop bij een glutenallergie dus alleen havermelk waarop 'glutenvrij' staat vermeld.

Zo kun je zelf havermelk maken

Havermelk is in vergelijking met koemelk vrij duur, terwijl havermout laag geprijsd is. Daarom is het een goed idee om het zelf te maken. Dat is niet alleen voordelig, maar ook nog eens heel makkelijk.

Een liter haverdrank zelf maken doe je zo:

  1. Zorg voor een liter water en 125 gram havermout
  2. Meng deze ingrediënten door elkaar en laat de havermout minimaal een kwartier, weken
  3. Doe het mengsel in een blender of keukenmachine
  4. Zet deze op de hoogste stand en blend totdat er een gladde vloeistof ontstaat
  5. Pak een zeef, giet de drank erdoor, terwijl je het in een fles laat lopen
  6. Gaat het een beetje stroef? Roer dan met een lepel door de vloeistof in de zeef.
  7. Is alle vloeistof erdoor? Dan is je havermelk klaar!
  8. Zet de fles in de koelkast. Je haverdrank is maximaal vijf dagen houdbaar.

Houd er rekening mee dat als je zelf havermout maakt er geen extra vitaminen en mineralen zijn toegevoegd, zoals vitamine D en calcium. Je zult deze dan uit andere voeding of supplementen moeten halen.

Tip

Maak je zelf havermelk? Gebruik de voedzame resten die achterblijven bij het zeven om iets lekkers te maken. Zo kun je er granola van roosteren of koekjes van bakken. Of meng het met fruit en yoghurt om een lekker en gezond ontbijtje of toetje te creëren.

Bericht bewaren
Beoordeel
Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Cranberries gezond

Cranberries gezond? De wetenschappelijke voor- en nadelen

Zijn cranberries gezond? Cranberries worden vooral veel in de winter gegeten en zijn een bijzonder populair ingrediënt v...

Appelazijn: feiten of fabels?

Appelazijn: gezondheidsvoorde­l­e­n­, voedingswaarde en bijwerkingen

Over appelazijn gaan de meest fantastische verhalen rond. Zo zou je ervan afvallen, zou je er bestrijdingsmiddelen op vo...

zonnebloemolie gezond ongezond

Zonnebloemolie: gezond of ongezond?

Zonnebloemolie staat op de vierde plek van meest geconsumeerde plantaardige oliën ter wereld. Deze populariteit is ...

3 gezondheidsvoordelen van kurkuma

Kurkuma: de 3 belangrijkste wetenschappelijke voordelen

Kurkuma is een specerij dat in delen van Azië al lang gebruikt wordt, maar nu eindelijk populair lijkt te worden in Nede...

tonijn

Tonijn: de gezondheidsvoorde­l­e­n en mogelijke nadelen op een rij

Tonijn is een van de meest populaire vissoorten ter wereld. En niet zonder reden: tonijn heeft een romige smaak en vlezi...

Toon meer (275)