Is havermelk gezonder dan koemelk? (+ zo maak je het zelf)

Havermelk kom je steeds vaker tegen. Niet alleen in de schappen van de supermarkt, maar ook in de horeca.

Het drankje is inmiddels een populaire vervanger van koemelk. Maar is haverdrank daadwerkelijk gezonder dan normale melk?

Als je dit artikel hebt gelezen dan weet je het antwoord op deze vraag. Ook vertel ik je hoe je het drankje gemakkelijk zelf kunt maken.

Anniek Ebbers

Geschreven door Anniek Ebbers, Diëtist en PsycholoogBSc Gezondheidspsychologie, BSc Voeding en diëtiek

Wist je dat...

...havermelk (net als amandelmelk of rijstmelk) eigenlijk geen melk mag heten? De naam 'melk' mag alleen gebruikt worden voor de dierlijke varianten. Dus bijvoorbeeld koeien-, geiten- of schapenmelk. Op de verpakking wordt het daardoor ook wel haverdrink of haverdrank genoemd. 

Havermelk

Wat is havermelk?

Het is feitelijk geen melk, maar een drank. Door de naam zou je denken dat er iets melkachtigs in zit. Maar dit is dus niet het geval.

Waar is havermelk van gemaakt? De drank bestaat namelijk uit havervlokken waaraan water is toegevoegd. 

Nadat de vlokken zijn geweekt en zacht zijn, worden ze gepureerd. Na het zeven blijft er een witte vloeistof over. Dat is de haverdrank.

Wist je dat...

...havermelk dikker is dan koemelk? Het is daarom een ideale drank om te gebruiken als koffiemelk.

Haverdrink; wat voor graan drink ik?

Haver is een graansoort en behoort tot de grassenfamilie. Havermout zijn de geknipte en geplette haverkorrels. 

Havermout wordt veel geconsumeerd om pap te maken of verwerkt in koek en repen.

Het aantal voedingsstoffen in haver is vergelijkbaar met die van andere granen zoals tarwe. Haver bevat geen gluten, in tegenstelling tot tarwe.

Havermelk ingrediënten

Is havermelk gezond?

Heb je wel eens de havermelk ingrediënten bekeken?

Dan verbaast het je misschien dat het drankje voor ruim 89% uit water bestaat.

Havermout maakt slechts 10% van deze drank uit. De overige 0,8% is plantaardige olie.

In havermout zitten veel goede stoffen. Door het verwerkingsproces verliest deze graansoort echter wel wat van zijn voedzaamheid. Ook bevat haverdrank niet zoveel eiwitten als dierlijke melk. 

Om ervoor te zorgen dat je net zoveel voedingsstoffen binnenkrijgt als met het drinken van gewone melk, verrijken fabrikanten de haverdrank vaak met vitaminen en mineralen.

Voedingswaarde van havermelk

Wanneer je 100 milliliter (met calcium en vitaminen verrijkte) haverdrank drinkt, zijn de voedingswaarden:

  • 44 kcal
  • 0,5 gram eiwitten
  • 6,7 gram koolhydraten, waarvan 2,4 gram suiker
  • 1,5 gram vetten, waarvan 0,3 gram verzadigd
  • 1 gram vezels

Vitamines en mineralen 

De percentages van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van de belangrijkste vitaminen en mineralen zijn:

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert
havermelk en gewone melk

Wat is het verschil tussen havermelk en gewone melk?

In haverdrank zitten veel gezonde voedingsstoffen. Toch kan dit drankje traditionele melk niet volledig vervangen.

Koemelk is een fantastische bron van eiwit. Het bevat zeven keer zoveel proteïne als haverdrank.

Verder bevat dierlijke melk veel meer calcium, vitamine B12 en vitamine D.

Aan de andere kant bevat havermelk meer vezels en minder vet  Haverdrank is dus niet echt een vervanger van koemelk. Maar als je iets melkachtigs wil drinken, wat niet afkomstig is van een dier, dan is het een gezonde keuze.

Wat zijn de voordelen van havermelk?

Ben je benieuwd naar de gezondheidsvoordelen van havermelk? Ik heb de plantaardige melksoort voor je vergeleken met de dierlijke variant. Hieronder lees je welke voordelen ik ontdekte.

Voordeel 1: Bevat geen lactose

Bij een lactose-intolerantie kun je absoluut geen dierlijke melk verdragen. Vanwege de lactose die erin zit. Havermelk is dan een goede vervanging. 

Ook kan het zijn dat je geen dierlijke producten wilt drinken. Of dat je last hebt van een noten- of soja-allergie, waardoors sojamelk en amandelmelk afvallen. In al deze gevallen is haverdrink een goede keuze.

Voordeel 2: Helpt je LDL-cholesterol verlagen

De aanwezige vezels hebben een positief effect op het verlagen van je LDL-cholesterol. Dit type cholesterol is het zogenaamde slechte cholesterol en wordt in verband gebracht met hart- en vaatziekten.

Haverdrank kan dus helpen om het risico van aandoeningen aan je hart- en vaatstelsel te verminderen.

Voordeel 3: Draagt bij aan een sterk bottenstelsel 

De drank draagt (door de toevoeging van calcium en vitamine D) bij aan sterke botten. De combinatie van deze twee voedingsstoffen is onmisbaar van een goede botopbouw.

Calcium is het belangrijkste mineraal voor het vormen van botten. Vitamine D helpt je lichaam om calcium op te nemen. In dierlijke melk komen calcium en vitamine D van nature voor.

Je profiteert dus van dit voordeel als je koemelk drinkt, maar ook als je verrijkte haverdrank drink.

Wist je dat...

...er behalve havermoutmelk nog veel meer zuivelproducten van havermout worden gemaakt? Zo heb je haverijs, haveryoghurt en ook haverspread, dat is een vervanger voor roomkaas.

3 Nadelen van havermelk

Ook aan een puur plantaardig drankje kunnen minder mooie kanten kleven. Ik noem er een paar:

Haverdrank

Nadeel 1: Kan veel suiker bevatten

Als je weinig of geen suiker wilt binnenkrijgen, pas dan op bij het kopen van havermelk. Aan sommige soorten is suiker toegevoegd.

Deze kans is extra groot als je een variant met een smaakje koopt, zoals vanille, fruit of chocolade.

Kies waar mogelijk voor havermelk zonder toegevoegde suikers

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Nadeel 2: Minder verzadigend

In dit drankje zitten niet zoveel eiwitten als in koemelk. Hierdoor kan een haverdrankje je een minder verzadigend gevoel geven.

Een glaasje havermelk om het hongergevoel te onderdrukken zal dus weinig uithalen.

Nadeel 3: Geen volwaardige melkvervanger voor opgroeiende kinderen

Havermelk bevat minder voedzame stoffen dan koemelk. Hierdoor kan het de voedzaamheid van melk niet evenaren. 

Houd daar rekening mee als je kinderen geen koemelk geeft. Haverdrank is overigens wel veilig en gezond voor kinderen.

Havermelk allergie

Havermelk en allergieën

Heb je een glutenallergie? Dan moet je zeker weten dat je havermelk koopt die vrij is van gluten.

Oorspronkelijk bevat havermout geen gluten. Maar deze graansoort kan tijdens het productieproces wel in aanraking komen met tarwe en verwante granen.

Hierdoor kan het zo zijn dat haverdrank niet volledig glutenvrij is.

Tip

In alle soorten tarwegranen zitten gluten. Koop bij een glutenallergie dus alleen havermelk waarop 'glutenvrij' staat vermeld.

Zo kun je zelf havermelk maken

Havermelk is duur, terwijl havermout laag geprijsd is. Daarom is het een goed idee om het zelf te maken. Dat is niet alleen voordelig, maar ook nog eens heel makkelijk.

Een liter havermelk zelf maken doe je zo:

  1. Zorg voor een liter water en 125 gram havermout
  2. Meng deze ingrediënten door elkaar en laat de havermout minimaal een kwartier weken
  3. Doe het mengsel in een blender of keukenmachine
  4. Zet deze op de hoogste stand en blend totdat er een gladde vloeistof ontstaat
  5. Pak een zeef, giet de drank erdoor, terwijl je het in een fles laat lopen
  6. Gaat het een beetje stroef? Roer dan met een lepel door de vloeistof in de zeef.
  7. Is alle vloeistof erdoor? Dan is je haverdrink klaar!
  8. Zet de fles in de koelkast. Je haverdrank is maximaal vijf dagen houdbaar.

Houd er rekening mee dat als je zelf havermout maakt er geen extra vitaminen en mineralen zijn toegevoegd, zoals vitamine D en calcium. Je zult deze dan uit andere voeding of supplementen moeten halen.

Tip

Maak je zelf havermelk? Gebruik de voedzame resten die achterblijven bij het zeven om iets lekkers te maken. Zo kun je er granola van roosteren of koekjes van bakken. Of meng het met fruit en yoghurt om een lekker en gezond ontbijtje of toetje te creëren.

Conclusie

Havermelk is een gezonde drank. Daarnaast is het een uitkomst voor je als je geen dierlijke melk wilt of kunt drinken.

Het is echter geen volledige vervanger van koemelk. Let er daarom goed op dat je wel voldoende eiwitten, calcium en vitamine D binnenkrijgt.

Er bestaat gelukkig haverdrank waaraan calcium en vitamine D zijn toegevoeg. Maar dan alsnog zijn deze stofjes niet zo rijk aanwezig als in een dierlijk product. Ook kunnen haverdranken veel suikers bevatten. Bestudeer het etiket dus zorgvuldig voor je een keuze maakt!

Beoordeel dit artikel

Anniek Ebbers

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze voedingsexperts hier!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Havermout en haver is gezond

Havermout, een gezonde keuze?

Ben je op zoek naar een gezond en vullend ontbijt? Dan is havermout een goede optie. Het zorgt voor voldoende energie en...

Melkvervangers - 5 alternatieven voor melk

Melkvervangers - 5 alternatieven voor melk

Waarom zou je melkvervangers drinken? 'Melk is goed voor elk'. 'Melk, de witte motor'. Toch? Vroeger kreeg ieder kind el...

Is melk gezond of ongezond?

Melk: de gezondheidsvoordelen en -nadelen op een rij

De gemiddelde Nederlander is opgegroeid met melk. Je zou er groot en sterk door worden. Maar is melk zo gezond als we vr...

Kefir gezond?

7 Belangrijkste Voordelen van Kefir en de Grootste Nadelen

Kefir is een drankje dat al duizenden jaren gedronken wordt, maar tegenwoordig weer helemaal populair is. Dat heeft alle...

Gluten: een boosdoener of een onschuldige eiwitcombinatie?

Gluten: Glutenvrij dieet, Intolerantie en Overgevoeligheid

Het imago van gluten is niet onbesmet. Gluten sensitiviteit en coeliakie zijn aandoeningen die veel in de publiciteit st...

suiker

Suiker: de ongezoete waarheid

Er is veel te doen over suiker. Het geeft een lekkere smaak, maar wordt ook vaak als boosdoener gezien. Is het terecht d...

onvoldoende water drinken

Gevaren van te weinig water drinken ( + Tips hoe je wel genoeg drinkt)

Heb je regelmatig last hebt van hoofdpijn of spierpijn? Of voel je je soms slapjes of heb je moeite met afvallen? Grote ...

Lees wat je gemist hebt

10030 Mensen gingen je al voor

Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Ontvang tijdelijk ons e-book 'Eet jij gezond?' helemaal gratis.

Je ontvangt maximaal één persoonlijke e-mail per week van een van onze teamleden.
Een postbode met het (PDF) boek 'Gezond eten voor iedereen'