Soja voordelen en nadelen

Er komen steeds meer schappen vol te liggen met vleesvervangers. Een van de grootste spelers daarin is soja. Maar de laatste tijd hoor je steeds meer negatieve geluiden over zowel de gezondheidsfactor van dit product als de manier waarop het geteeld wordt.

In dit artikel gaan we in op de gezondheidsvraagstukken van soja.

Professor Bink beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Geschreven door Professor Bink, Vertegenwoordigt gezondeten.nl

De sojaplant draagt de sojaboon

Wat is soja?

Soja is gemaakt van bonen (peulvruchten) afkomstig van de sojaplant. Oorspronkelijk komt soja uit Azië maar wordt nu voornamelijk geteeld in Zuid-Amerika.

De schil wordt vaak verwerkt tot veevoer en uit de bonen wordt o.a. sojaeiwit, sojazetmeel en plantaardige olie gewonnen. Dit wordt dan weer verwerkt in allerlei producten, zoals sojaolie, sojasaus, sojamelk, sojayoghurt en vleesvervangers als tofu/tahoe en tempeh.

Tip

Je zult je verbazen in hoeveel producten soja is verwerkt waarvan je het niet zou verwachten: margarine, mayonaise, snacks, wasmiddelen, cosmetica en verf. De sojamelk bestaat uit plantaardige proteïnen. Het bevat dus geen dierlijke vetten en lactose.

Onderzoeken te over!

Allereerst is het van belang te melden dat er enorm veel onderzoek is gedaan naar de voor- en nadelen van soja. Deze onderzoeken zijn lang niet altijd onafhankelijk; ze worden bijvoorbeeld gesponsord door bepaalde takken uit de voedingsindustrie die belangen hebben bij de uitkomst ervan. Ook is het moeilijk te zeggen of de uitslagen van deze onderzoeken echt afdoende zijn en op lange termijn standhouden.

Wat zijn de mogelijke voordelen van soja?

De voorstanders van soja noemen de positieve effecten op de gezondheid:

  • Bloedsuikerspiegel Soja leidt tot een bescheiden verbetering aan de bloedsuikerspiegel en kan daardoor diabetes type 2 helpen te voorkomen.
  • Eiwitproductie Soja stimuleert de eiwitproductie. De aanmaak van eiwit in het lichaam vertraagt het verouderingsproces en voorkomt osteoporose. Oftewel: het zorgt ervoor dat je botten sterk blijven.
  • Fyto-oestrogeen Soja bevat o.a. het hormoon fyto-oestrogeen. Dit helpt bij de bestrijding van kanker (waaronder borstkanker), overgangsverschijnselen en hart- en vaatziekten.
  • Onverzadigde vetten en omega 6 Sojaolie bevat veel onverzadigde vetten en omega 6.  Als je dit eet in combinatie met vetrijke vis (zoals zalm) krijg je zowel omega 6 als omega 3 binnen; een uitgekiende combinatie die ontstekingsremmend werkt en 'het verkeerde soort' cholesterol in je lichaam verlaagd.

Wat zijn de mogelijke nadelen van soja?

De tegenstanders van soja noemen met name de verwerking ervan als hekelpunt. De soja wordt, anders dan vroeger, genetisch gemodificeerd. Dit is een techniek waarbij eigenschappen van andere planten, bacteriën of gisten worden gekruist met (in dit geval) de soja. Voordeel is dan bijvoorbeeld dat het minder bestrijdingsmiddelen nodig heeft of allergische reacties kan beperken.

Genetisch gemodificeerde producten zijn veilig bevonden door de EFSA

Producten in Nederland die genetisch gemodificeerd zijn, zijn veilig bevonden door de EFSA (Europese autoriteit voor voedselveiligheid). Het genetisch product moet minstens even veilig zijn als het natuurlijk product. Dit houdt in dat het geen schadelijke stoffen mag bevatten en het niet meer allergische reacties mag oproepen. Het is dus niet schadelijk om genetisch gemodificeerde producten te consumeren. 

Gefermenteerde en ongefermenteerde soja

Een andere vorm van het bewerken van soja, heet 'fermenteren'. Gefermenteerde soja is al voorverteerd en kan dus beter door je darmen worden verwerkt. In dit geval wordt dus juist ongefermenteerde soja afgeraden.

Hieronder de vermeende gezondheidsrisico's van ongefermenteerde soja:

  • Traag werkende schildklieren
    Het wordt vaker gezegd dat soja een negatief effect zou hebben op de schildklier. Dit is echter niet wetenschappelijk bewezen. Wat wél klopt is dat soja geen jodium bevat, zoals melk dat wel heeft. Jodium is essentieel voor de aanmaak van het schildklierhormoon.
  • Opname van mineralen belemmerd
    Door het stofje fytinezuur kan het lichaam belangrijke mineralen, zoals ijzer, niet goed meer opnemen.
  • Onvruchtbaarheid
    Men noemt ook vaak de aanwezige fyto-oestrogenen in soja als veroorzaker van onvruchtbaarheid van mannen. Conclusies van onderzoeken lopen echter helemaal uiteen. De wetenschap heeft nog geen overtuigend bewijs geleverd van deze claim.

Dus... Wel of geen soja?

Door de tegenstrijdige onderzoeken en meningen kan het verwarrend zijn wat de waarheid is. Het belangrijkste is in elk geval dat je probeert variatie in je voedingspatroon aan te brengen. Zo weet je zeker dat je nooit te eenzijdig eet waardoor je wellicht teveel van een bepaalde stof binnenkrijgt.

Overvloed aan sojaproducten.

Bedenk je ook dat een lepeltje sojasaus een ander verhaal is dan een liter sojamelk per dag. Eet en drink soja met mate, zoals je ook met bijvoorbeeld vlees en zuivel zou doen. Je kan ook zelf ondervinden hoe je je voelt als je een tijdje wel of geen sojaproducten gebruikt. Ieder lichaam is anders en je eigen lijf is een prima raadgever!

Alternatieven voor soja

Besluit je toch geen soja of minder soja te consumeren, dan zijn er voldoende alternatieven te vinden.

Soja wordt vaak al gebruikt als alternatief voor vlees, maar wat als je het beiden niet meer wil eten? Het belangrijkste is dat je alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt. Ijzer, eiwitten, vitamine b12 en/of b1 zijn voedingsstoffen waar je op kunt letten bij vlees/soja-alternatieven. De voedingsmiddelen op onderstaande lijst bevatten niet alle missende voedingsstoffen, dus zorg ervoor dat je deze alsnog aanvult.

  • Eieren
  • Noten (liefst ongezouten en rauw)
  • Peulvruchten
  • Tahin, hummus en falafel
  • Vleesvervangers op basis van algen of paddenstoelen
  • Seitan
  • Zaden als zonnebloempitten en pijnboompitten.
Tip

Alhoewel tegenstanders van mening zijn dat het telen van soja zeer milieubelastend zou zijn vanwege het kappen van tropisch regenwoud, is het nog altijd minder belastend dan het verwerken van vlees. Bovendien gaat 90% van al het geproduceerde soja naar de vee-industrie

Bericht bewaren
Beoordeel
Professor Bink beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Ashwagandha: de 7 voordelen en risico's op een rij

Ashwagandha: de 7 voordelen en risico's op een rij

Een plant die goed is tegen stress, hartproblemen kan verminderen, je bloedsuikerspiegel verlaagt en de kans op kanker v...

koolhydraatarm-dieet

Koolhydraatarm dieet, alle voor- en nadelen op een rij!

Een koolhydraatarm dieet is een veelgehoord dieet, maar wat is dit eigenlijk en is het gezond? In dit artikel kun je de ...

Intermittent fasting, is het gezond?

Intermittent fasting: de voordelen, nadelen en de verschillende soorten op een rij

Intermittent fasting is hot. Het is een manier om af te vallen die de aandacht trekt. Maar is het gezond? Wat zijn de v...

Rode wijn gezond

De Belangrijkste Voordelen en Nadelen van Rode wijn

De afgelopen jaren zijn er veel positieve berichten naar buiten gebracht over de mogelijke gezondheidsvoordelen van rode...

Stoppen met de pil

Stoppen met de pil, Wij zetten de voor- en nadelen op een rij

Overweeg jij om te stoppen met de pil? Redenen om te stoppen met hormonale anticonceptie zijn natuurlijk: de wens om zwa...

Toon meer (159)