Spierscheuring: symptomen, behandeling en herstel

Een spierscheuring is een veel voorkomende (sport)blessure die zeer pijnlijk kan zijn. Wanneer je hier te lang mee doorloopt kun je extra schade toebrengen aan de spieren. Wees er dus op tijd bij en laat je goed informeren.

In dit artikel geven wij je tips over hoe je deze blessure kunt herkennen. Verder bespreken wij de mogelijke behandelingen die je kunt ondergaan na de diagnose. En waarom je het woord 'PRICE' goed moet onthouden wanneer je zelf thuis een gescheurde spier behandelt!

Spierscheuring in bicep

Spierscheuring: betekenis

Spieren zijn bundels van vezels, door bindweefsel bij elkaar gehouden. Ze zijn gepositioneerd tussen de botten en kunnen, onder sturing van het zenuwstelsel, samentrekkende bewegingen maken.

Een spierscheuring is niet hetzelfde als spierpijn of spierkramp. Het is een spierblessure, vaak opgedaan tijdens explosieve sporten. 

Een voorbeeld hiervan is atletiek. Bijvoorbeeld tijdens het sprinten of tijdens een afzet. Een spierscheuring wordt ook wel spierruptuur, 'zweepslag' of coupe de fouet genoemd.

Net als bij andere blessures gaat het hier om letsel van de onderhuidse weefsels, die met elkaar verbonden zijn. Het betreft in de meeste gevallen één van de volgende spieren / spiergroepen:

  1. De kuitspieren (zoals de musculus gastrocnemius; de grootste spier in de kuit)
  2. De 3 spieren aan de achterzijde van het bovenbeen (tezamen de hamstrings genoemd)
  3. De voorzijde van het bovenbeen (quadriceps)

Maar ook kan er een scheuring plaatsvinden in de spieren van de bovenarm (biceps / triceps), elleboog, onderarm, pols, vingers, schouder, rug, voet / enkel, lies, bil, nek, buik en middenrif.

Gradaties spierscheuring

Er bestaan 3 gradaties van ernst bij deze blessure:

  • Graad 1 De aangedane plek is pijnlijk en gevoelig maar niet gekneusd. Het is een verrekking van enkele spiervezels. Een klein inwendig scheurtje van minder dan 10% van de spiervezels.
  • Graad 2 Meerdere spiervezels zijn gescheurd en gekneusd en de plek is beurs. Er is sprake van meer schade en meer krachtverlies.
  • Graad 3 Volledig afgescheurde spier. Een totale scheur (ruptuur).
Wist je dat...

...bij een spierscheuring spiervezels onderling van elkaar af scheuren.

Een gescheurde spier kan aanvoelen als een zweepslag of kramp

Symptomen spierscheuring

Wanneer je geblesseerd raakt voel je een pijnscheut, en het lijkt alsof iemand met een zweep op je spier slaat; vandaar de naam 'zweepslag'. Je krijgt ook vaak last van kramp.

Het is een scherpe, plotselinge pijn, heel specifiek op de plek waar de spier gescheurd of verrekt is. Rekken, strekken of op een andere manier aanspannen van de spier doet pijn. Ook ervaar je gedeeltelijk of algeheel krachtverlies. 

Je kunt de plek duidelijk voelen en zien. Een ingedeukte of juist gezwollen plek wijst op een vorm van spierscheuring. Zo ook roodheid en een blauwe plek / bloeduitstorting (ook wel hematoom genoemd; een inwendige bloeding in de spier door gesprongen bloedvaatjes).

Je hebt pijn bij het lopen, vaak met name bij het traplopen en op je tenen staan. Soms heb je ook al pijn in ruststand. De pijn is afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Oorzaken spierscheuring

De blessure kan ontstaan door een plotselinge, krachtige beweging. Bijvoorbeeld na een val, stoot, duw of ruk aan een ledemaat. Een andere veelgehoorde oorzaak is het in een korte tijd intensief, veel en vaak trainen. Of zwaar tillen en ander zwaar lichamelijke arbeid. 

Daarnaast kun je door verkorte of stijve spieren en een slechte doorbloeding ook vatbaar zijn voor een spierscheuring. Het risico blijkt bij vrouwen en oudere sporters hoger te liggen dan bij mannen en jongere sporters.

Tip

Zorg als je gaat sporten voor een goede voorbereiding. Een veelvoorkomende oorzaak van een spierscheuring is namelijk het ontbreken van een warming-up of onvoldoende warming-up vòòr het sporten.

koel je spieren 15 minuten om een zwelling te voorkomen

Eerste hulp bij een spierscheuring

Voel je dat er iets mis is gegaan? Verwijder dan strakke kleding op de plek van de blessure. Probeer zo weinig mogelijk te bewegen en leg de spier in 'gestrekte positie'.

Koel de spier(en) 15 minuten (niet verwarmen!) met een coldpack of ijs met een doek om je huid te beschermen. Blijf dit koelen de eerste dagen elk uur dat je wakker bent doen. 

Tip

Probeer regelmatig te koelen wanneer je een spierscheuring hebt opgelopen. Dit vermindert de kans op een zwelling en eventuele ontsteking. Hoe minder zwelling, hoe sneller de genezing.

Diagnose gescheurde spier

Het is erg belangrijk om een arts te raadplegen wanneer je vermoedt dat je een blessure hebt opgelopen. Het is niet goed om dit onbehandeld te laten, met name als het gaat om een hogeregraads spierscheuring.

Vaak is het niet gelijk nauwkeurig met het blote oog vast te stellen met wat voor blessure je te maken hebt en of het gaat om een spierscheuring. Een MRI-scan en / of echografie kan de spierscheur heel nauwkeurig lokaliseren en de gradatie ervan bepalen. Hoe hoger (ernstiger) de gradatie van de scheur, hoe makkelijker het is om een diagnose te stellen. 

Behandeling spierscheuring

Het woord 'PRICE' is het ezelsbruggetje om te onthouden wat je te doen staat bij de directe behandeling van een gescheurde spier:

  • P Protection (bescherming)
  • R Rest (rust)
  • I Ice (koelen met ijs)
  • C Compression (druk met een compressieverband; wanneer de zwelling is afgenomen!)
  • E Elevation (hoog leggen voor de vochtafvoer)

Verdere behandeling is afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Een fysiotherapeut kan de aangedane plek tapen of een brace aanbrengen. Soms krijg je krukken mee. Het kan zijn dat je een revalidatieprogramma gaat volgen. In het begin bestaat dit met name uit rust nemen maar ook voorzichtig rustige rekoefeningen doen, waarbij je zeker niet door de pijn heen mag gaan.

Tegen de pijn kun je ontstekingsremmende pijnstillers slikken. Slik deze niet wanneer je problemen hebt met je nieren of maag-darmstelsel of wanneer je bloedverdunners gebruikt. Overleg in dat geval met je huisarts wat je wél tegen de pijn mag slikken.

Je kunt ook een ontstekingsremmende crème gebruiken. Een infrarood lamp of -sauna werkt goed op de spieren, maar alleen als de zwelling verdwenen is.

shockwave therapy of elektrotherapie als behandeling van spierscheuren

Bekende behandelingen bij spierscheuring zijn cryotherapie (met kou) en shockwave therapie (met elektrische pulsen). Alleen bij heel veel pijn of erg slecht functioneren van de spieren wordt een operatie overwogen.

Er bestaan ook diverse alternatieve therapieën die toegepast worden bij een gescheurde spier. Biopunctuur is zo'n geneeswijze, die bestaat uit het inspuiten van natuurlijke homeopathische geneesmiddelen in de spier of onderhuids.

Gevolgen onbehandelde gescheurde spier

Loop je door met deze spierblessure dan krijg je hoe dan ook meer pijnklachten en ervaar je steeds meer immobiliteit. Je lichaam zal moeten compenseren (bijvoorbeeld meer steunen op één been) en dit kan ook weer belastend zijn voor andere spiergroepen.

Overbelasting van andere spieren of gewrichten kan op zijn beurt weer zorgen voor andere klachten. Neem daarom een gescheurde spier altijd heel serieus. 

Herstel spierscheuring

Het herstel duurt ongeveer 4 tot 8 weken, wederom afhankelijk van de gradatie van de blessure. Er worden op de aangedane plek fibrine-vezeltjes (nieuwe verbindingen) gevormd om de scheur te herstellen. Uit nood maakt het lichaam echter vaak ook littekenweefsel aan (hard weefsel).

Dit weefsel zorgt op den duur helaas vaak voor terugkomende klachten. Het kan daarom handig zijn om onder behandeling te blijven en echo's te laten maken voor optimaal herstel.

Neem de tijd om weer in je dagelijkse ritme en sportritme te komen. Bouw je training rustig op om hernieuwde flexibiliteit en kracht in je spieren te krijgen. Begin bijvoorbeeld met zwemmen of fietsen.

Goede voeding en voldoende water bevorderen je herstel. Je kunt eventueel supplementen slikken, zoals magnesium. De juiste ademhaling zorgt voor een goede doorbloeding. En een goede bloedcirculatie zorgt weer voor het afvoeren van afvalstoffen.

Draag in de wintermaanden warme kleren om spierscheuren te voorkomen

Spierscheuring voorkomen

Je kunt blessures voorkomen door een goede warming-up en cooling down te doen. Voel je grenzen aan en bouw je training goed op.

Stretchoefeningen en een cooling down zijn erg belangrijk, met name in de wintermaanden, wanneer je spieren al wat stijver zijn, geeft dit aanleiding tot blessures.

Houd daarnaast rekening met het weer; zorg in de wintermaanden voor voldoende bescherming tegen de kou.

De volgende tips kunnen je helpen om blessures in de toekomst te voorkomen:

  • Draag de nodige bescherming tijdens riskante (contact)sporten of activiteiten
  • Blijf naast cardio ook krachttraining doen
  • Goed uitgerust zijn en voldoende beweging maakt je fitter en sterker en verbetert je bloedsomloop
  • Gezonde voeding houdt je spierweefsel in conditie; zorg voor voldoende vitaminen en mineralen en voeding of supplementen met magnesium
  • Vermijd een teveel aan alcohol en matig het gebruik van cafeïne
  • Ga aan de slag met plyometrische training; deze trainingsvorm heeft als doel om de spieren een snelle en krachtige beweging aan te leren en je explosieve kracht te vergroten

Je kunt je lichaam ook 'ontzuren', onder andere door het gebruik van zuiveringszout.

Voeding bij het genezingsproces 

Een goed en gebalanceerd dieet is essentieel voor een spoedige genezing. Het is daarom aan te raden om bij de revalidatie van een gescheurde spier te letten op voldoende inname van de volgende voedingsstoffen.

  • Eiwitrijke voeding
    Eiwitten zijn van groot belang bij het herstel van de spieren. Je haalt eiwitten voornamelijk uit zuivelproducten, vlees, eieren, kwark en noten.
  • Gezonde koolhydraten
    Koolhydraten bevorderen de opname van eiwitten. Je vindt gezonde koolhydraten bijvoorbeeld in peulvruchten en aardappelen.
  • Antioxidanten
    Antioxidanten werken ontstekingsremmend. Deze stoffen vind je voornamelijk in felle diepgekleurde voeding als broccoli, boerenkool, frambozen en verschillende specerijen.
  • Gezonde vetten
    Gezonde vetten zoals omega 3 hebben positieve effecten op het herstel en opbouw van spieren. Je haalt deze vetten uit vette vis, avocado, noten en zaden.
Bericht bewaren
Beoordeel

Bronnen

Rehabilitation Nutrition for Injury Recovery of Athletes: The Role of Macronutrient Intake (link)

Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant om te weten

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hoe herken je hooikoorts symptomen? Hooikoorts is een vervelende aandoening en één van de meest voork...

Alles over voedselallergieën

Voedselallergieë­n­, voedselovergevoel­i­g­h­e­d­e­n en intoleranties wat zijn het en hoe herken je ze?

“Wij zijn een keuken, geen ziekenhuis”. Op de BBC Good Food Show opperde Raymond Blanc, een Franse Chef, dat het momente...

Alternatieve behandeling bij astma

Alternatieve behandeling bij astma, effectief en gezond

Een alternatieve behandeling bij astma; wat zijn de mogelijkheden? In Nederland zijn er zo'n half miljoen mensen met as...

Astma symptomen

Astma, de oorzaken en symptomen op een rij

Wil je astma symptomen leren herkennen? Lees dan verder... Heb je een vermoeden dat je klachten gerelateerd zijn aan as...

Behandeling van astma

Behandeling van astma, de belangrijkste punten op een rij

Hoe gaat de behandeling van astma in z'n werk? Hoe komt een arts tot een diagnose? En wat zijn, naast medicatie, manie...

Toon meer (199)
Volg ons