Spierscheuring: symptomen, behandeling en herstel

Een spierscheuring is een veel voorkomende (sport)blessure die zeer pijnlijk kan zijn. Wanneer je hier te lang mee doorloopt kun je extra schade toebrengen aan je spieren. Wees er dus op tijd bij en laat je goed informeren.

In dit artikel geven wij je tips over hoe je deze blessure kunt herkennen. Verder bespreken wij de mogelijke behandelingen die je kunt ondergaan na de diagnose. En waarom je het woord 'PRICE' goed moet onthouden wanneer je zelf thuis een gescheurde spier behandelt!

Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Geschreven door Terry Schouten, BSc Gezondheidswetenschappen, MSc Beleid en management van de gezondheidszorg, Post HBO Leefstijl en vitaliteit, Gezondheidswetenschapper

Spierscheuring in bicep

Spierscheuring: betekenis

Spieren zijn bundels van vezels, door bindweefsel bij elkaar gehouden. Ze zijn gepositioneerd tussen je botten en kunnen, onder sturing van het zenuwstelsel, samentrekkende bewegingen maken.

Een spierscheuring is niet hetzelfde als spierpijn of spierkramp. Het is een spierblessure, vaak opgedaan tijdens explosieve sporten. 

Een voorbeeld van een explosieve sport is atletiek. Je kunt bijvoorbeeld geblesseerd raken tijdens het sprinten of een afzet. Een spierscheuring wordt ook wel spierruptuur, 'zweepslag' of 'coupe de fouet;  genoemd.

Net als bij andere blessures gaat het hier om letsel van de onderhuidse weefsels, die met elkaar verbonden zijn. Het betreft in de meeste gevallen één van de volgende spieren / spiergroepen:

  1. De kuitspieren (zoals de musculus gastrocnemius; de grootste spier in de kuit)
  2. De 3 spieren aan de achterzijde van het bovenbeen (tezamen de hamstrings genoemd)
  3. De voorzijde van het bovenbeen (quadriceps)

Maar ook kan er een scheuring plaatsvinden in de spieren van je bovenarm (biceps / triceps), elleboog, onderarm, pols, vingers, schouder, rug, voet / enkel, lies, bil, nek, buik en middenrif.

Gradaties spierscheuring

Er bestaan drie gradaties bij deze blessure:

  • Graad 1 De aangedane plek is pijnlijk en gevoelig maar niet gekneusd. Het is een verrekking van enkele spiervezels. Een klein inwendig scheurtje van minder dan 10% van de spiervezels.
  • Graad 2 Meerdere spiervezels zijn gescheurd en gekneusd en de plek is beurs. Er is sprake van meer schade en meer krachtverlies.
  • Graad 3 Volledig afgescheurde spier. Een totale scheur (ruptuur).
Wist je dat...

...bij een spierscheuring spiervezels onderling van elkaar af scheuren.

Een gescheurde spier kan aanvoelen als een zweepslag of kramp

Symptomen spierscheuring

Wanneer je geblesseerd raakt voel je een pijnscheut, en het lijkt alsof iemand met een zweep op je spier slaat; vandaar de naam 'zweepslag'. Je krijgt ook vaak last van kramp.

Het is een scherpe, plotselinge pijn, heel specifiek op de plek waar de spier gescheurd of verrekt is.

Rekken, strekken of op een andere manier aanspannen van je spier doet pijn. Ook ervaar je gedeeltelijk of algeheel krachtverlies

Je kunt de plek duidelijk voelen en zien. Een ingedeukte of juist gezwollen plek wijst op een vorm van spierscheuring. Zo ook roodheid en een blauwe plek / bloeduitstorting (ook wel hematoom genoemd; een inwendige bloeding in de spier door gesprongen bloedvaatjes).

Je hebt pijn bij het lopen, vaak met name bij het traplopen en het op je tenen staan. Soms heb je ook al pijn in ruststand. De pijn is afhankelijk van de gradatie van je blessure.

Oorzaken spierscheuring

De blessure kan ontstaan door een plotselinge, krachtige beweging. Bijvoorbeeld na een val, stoot, duw of ruk aan een ledemaat. Een andere veelgehoorde oorzaak is het in een korte tijd intensief, veel en vaak trainen. Of zwaar tillen en ander zwaar lichamelijke arbeid. 

Daarnaast kun je door verkorte of stijve spieren en een slechte doorbloeding ook vatbaar zijn voor een spierscheuring. Het risico blijkt bij vrouwen en oudere sporters hoger te liggen dan bij mannen en jongere sporters.

Tip

Zorg als je gaat sporten voor een goede voorbereiding. Een veelvoorkomende oorzaak van een spierscheuring is namelijk het ontbreken van een warming-up of een matige voorbereiding wanneer je gaat sporten. 

koel je spieren 15 minuten om een zwelling te voorkomen

Eerste hulp bij een spierscheuring

Voel je dat er iets mis is gegaan? Verwijder dan strakke kleding op de plek van je blessure. Probeer zo weinig mogelijk te bewegen en leg de spier in 'gestrekte positie'.

Koel je spier(en) 15 minuten (niet verwarmen!) met een coldpack of ijs. Wikkel wel even een doek om de icepack zodat je je huid niet beschadigt. 

Tip

Probeer regelmatig te koelen wanneer je een spierscheuring hebt opgelopen. Dit vermindert de kans op een zwelling en eventuele ontsteking. Hoe minder zwelling, hoe sneller de genezing.

Diagnose gescheurde spier

Het is erg belangrijk om een arts te raadplegen wanneer je vermoedt dat je een blessure hebt opgelopen. Het is niet goed om dit onbehandeld te laten, met name als het gaat om een hogeregraads spierscheuring.

Vaak is het niet gelijk nauwkeurig met het blote oog vast te stellen met wat voor blessure je te maken hebt en of het gaat om een spierscheuring.

Een MRI-scan en / of echografie kan je spierscheur heel nauwkeurig lokaliseren en de gradatie ervan bepalen. Hoe hoger (ernstiger) de gradatie van de scheur, hoe makkelijker het is om een diagnose te stellen. 

Behandeling spierscheuring

Het woord 'PRICE' is het ezelsbruggetje om te onthouden wat je te doen staat bij een spierscheuring:

  • P Protection (bescherming)
  • R Rest (rust)
  • I Ice (koelen met ijs)
  • C Compression (druk met een compressieverband; wanneer de zwelling is afgenomen!)
  • E Elevation (hoog leggen voor de vochtafvoer)

Verdere behandeling is afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Een fysiotherapeut kan de aangedane plek tapen of een brace aanbrengen. Soms krijg je krukken mee. Het kan zijn dat je een revalidatieprogramma gaat volgen.

In het begin bestaat dit met name uit rust nemen, maar ook uit het doen van voorzichtige rekoefeningen. Waarbij het belangrijk is dat je luistert naar je lichaam en niet verder gaat wanneer het zeer doet.  

Tegen de pijn kun je ontstekingsremmende pijnstillers slikken. Slik deze niet wanneer je problemen hebt met je nieren of maag-darmstelsel of wanneer je bloedverdunners gebruikt. Overleg in dat geval met je huisarts wat je wél tegen de pijn mag slikken.

Je kunt ook een ontstekingsremmende crème gebruiken. Een infrarood lamp of -sauna werkt goed voor je spieren, maar wordt niet aangeraden wanneer er nog een zwelling aanwezig is.

shockwave therapy of elektrotherapie als behandeling van spierscheuren

Bekende behandelingen bij een spierscheuring zijn cryotherapie (met kou) en shockwave therapie (met elektrische pulsen). Alleen bij extreme pijn of bij het slecht functioneren van je spieren wordt een operatie overwogen.

Er bestaan ook diverse alternatieve therapieën die toegepast worden bij een gescheurde spier. Biopunctuur is zo'n geneeswijze, die bestaat uit het inspuiten van natuurlijke homeopathische geneesmiddelen in de spier of onderhuids.

Gevolgen van een onbehandelde gescheurde spier

Loop je door met deze spierblessure dan verergeren je klachten in de loop der tijd en ervaar je steeds meer immobiliteit. Je lichaam zal moeten compenseren (bijvoorbeeld meer te steunen op één been) en dit kan ook weer belastend zijn voor andere spiergroepen.

En overbelasting van andere spieren of gewrichten kan op zijn beurt weer zorgen voor andere klachten. Neem een gescheurde spier daarom altijd heel serieus. 

Herstel spierscheuring

Het herstel duurt ongeveer 4 tot 8 weken. Dit is afhankelijk van de gradatie van je blessure.

Wanneer je spier herstelt worden er op de aangedane plek fibrine-vezeltjes (nieuwe verbindingen) gevormd. Uit nood maakt je lichaam vaak ook littekenweefsel aan (hard weefsel).

Dit weefsel zorgt op den duur helaas vaak voor terugkomende klachten. Het kan daarom handig zijn om onder behandeling te blijven en echo's te laten maken voor een optimaal herstel.

Goede voeding en voldoende water bevorderen je herstel. Je kunt eventueel supplementen slikken, zoals magnesium. De juiste ademhaling zorgt voor een goede doorbloeding. En een goede bloedcirculatie zorgt weer voor het afvoeren van afvalstoffen.

Tip

Neem de tijd om weer in je dagelijkse ritme en sportritme te komen. Bouw je training rustig op om hernieuwde flexibiliteit en kracht in je spieren te krijgen. Begin bijvoorbeeld met zwemmen of fietsen.

Draag in de wintermaanden warme kleren om spierscheuren te voorkomen

Een spierscheuring voorkomen

Je kunt blessures voorkomen door een goede warming-up en cooling down te doen. Voel je grenzen aan en bouw je training goed op.

Ook stretchoefeningen zijn erg belangrijk, met name in de wintermaanden (wanneer je spieren al wat stijver zijn). 

Houd daarnaast rekening met het weer; zorg in de winter voor voldoende bescherming tegen de kou.

De volgende tips kunnen je helpen om spierblessures te voorkomen:

  • Draag de nodige bescherming tijdens riskante (contact)sporten of activiteiten
  • Blijf naast cardio ook krachttraining doen
  • Goed uitgerust zijn en voldoende beweging maakt je fitter en sterker en verbetert je bloedsomloop
  • Gezonde voeding houdt je spierweefsel in conditie; zorg voor voldoende vitaminen en mineralen en voeding of supplementen met magnesium
  • Vermijd een teveel aan alcohol en matig het gebruik van cafeïne
  • Ga aan de slag met plyometrische training; deze trainingsvorm heeft als doel om je spieren een snelle en krachtige beweging aan te leren en je explosieve kracht te vergroten

Je kunt je lichaam ook 'ontzuren', onder andere door het gebruik van zuiveringszout.

Voeding die het genezingsproces ondersteunt

Een goed en gebalanceerd dieet is essentieel voor een spoedige genezing. Het is daarom aan te raden om bij de revalidatie van een gescheurde spier te letten op voldoende inname van de volgende voedingsstoffen:

  • Eiwitten
    Eiwitten zijn van groot belang bij het herstel van je spieren. Je haalt eiwitten voornamelijk uit zuivelproducten, vlees, eieren, kwark en noten.
  • Antioxidanten
    Antioxidanten werken ontstekingsremmend. Deze stoffen vind je voornamelijk in felle diepgekleurde voeding als broccoli, boerenkool, frambozen en verschillende specerijen.
  • Gezonde vetten
    Gezonde vetten zoals omega 3 hebben positieve effecten op het herstel en opbouw van je spieren. Je haalt deze vetten uit vette vis, avocado, noten en zaden.
Bericht bewaren
Beoordeel
Terry Schouten beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hoe herken je hooikoorts symptomen? Hooikoorts is een vervelende aandoening en één van de meest voorkomende allergieën. ...

Alles over voedselallergieën

Voedselallergieë­n­, voedselovergevoel­i­g­h­e­d­e­n en intoleranties wat zijn het en hoe herken je ze?

“Wij zijn een keuken, geen ziekenhuis”. Op de BBC Good Food Show opperde Raymond Blanc, een Franse Chef, dat het momente...

Astma symptomen

Astma, de oorzaken en symptomen op een rij

Wil je astma symptomen leren herkennen? Lees dan verder... Heb je een vermoeden dat je klachten gerelateerd zijn aan as...

Chronische vermoeidheidssyndroom

Chronische vermoeidheidssynd­r­o­o­m

Het chronische vermoeidheidssyndroom is een zeer complexe aandoening die vaak ter discussie staat. Het bestaan van deze ...

Ziekte van Pfeiffer

Ziekte van Pfeiffer

Je hebt vast wel eens gehoord van "Ziekte van Pfeiffer". Deze chronische vermoeidheidssyndroom is zeer vervelend en...

Toon meer (224)