Wat is palmolie en waar zit het in?

Palmolie is een van de meest gebruikte soorten olie ter wereld. De olie biedt, bij beperkt gebruik, enkele gezondheidsvoordelen.

Palmolie wordt verwerkt in allerlei voedingsmiddelen, waardoor je er ongemerkt ook te veel van binnen kunt krijgen. Een te hoge consumptie van de olie levert risico’s op voor je gezondheid, onder andere voor je hart.

Ook de gevolgen van de productie van palmolie zijn zorgwekkend. Het heeft een vergaand effect op het milieu, voor de gezondheid van wilde dieren en op het leven van de inheemse bevolking van de landen waar de productie plaatsvindt.

In dit artikel vertellen we je wat palmolie precies is en wat het doet voor je gezondheid.

Anniek Ebbers

Geschreven door Anniek Ebbers, BSc Gezondheidspsychologie, BSc Voeding en diëtiek, Diëtist en Psycholoog

palmolie herkomst

Wat is palmolie? 

Palmolie is olie die afkomstig is van de vlezige vrucht van oliepalmen. De vruchten hebben een oranjerode kleur en zijn eivormig en langwerpig. Ze groeien in trossen, waar ze met honderden bij elkaar zitten.

De belangrijkste bron van deze olie is de Elaeis guineensis-boom, die groeit in de kustlanden van West- en Zuidwest-Afrika, waaronder Angola, Gabon, Liberia, Sierra Leone en Nigeria.

De laatste jaren heeft de groei van oliepalmen zich ook uitgebreid naar Zuidoost-Azië, waaronder Maleisië en Indonesië. Deze twee landen produceren momenteel meer dan 80% van de palmolie in de wereld.

Palmolie is inmiddels een van de goedkoopste en populairste oliën ter wereld. Het vormt een derde van de wereldwijde productie van plantaardige olie.

Wist je dat...

Palmolie niet hetzelfde is als palmpitolie? Ze zijn allebei afkomstig van dezelfde plant, maar palmpitolie wordt specifiek gewonnen uit het zaad van de vrucht. Hierdoor heeft het andere eigenschappen dan palmolie.

gerafineerde palmolie

Ongeraffineerde palmolie vs. geraffineerde palmolie

Palmolie bestaat zowel in ongeraffineerde als geraffineerde vorm. Ongeraffineerde palmolie is ruwe olie die rechtstreeks uit de palmplant wordt geperst.

Het is roodachtig van kleur, met een aparte geur en smaak. Dit type wordt bijvoorbeeld gebruikt in de traditionele keuken in West-Afrikaanse landen, zoals Nigeria.

Geraffineerde palmolie daarentegen heeft een aantal bewerkingen ondergaan, om het een neutrale kleur en smaak te geven. Dit is de olie die wordt gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie en dit is dan ook de variant die we hier voornamelijk kennen.

Palmolie voedingswaarden

Eén eetlepel (ongeveer 14 gram) van de olie bevat de volgende voedingswaarden:

  • 120 kcal
  • 0 gram eiwitten
  • 0 gram koolhydraten
  • 14 gram vetten, waarvan 7 gram verzadigd
  • 0 gram vezels

Palmolie bestaat dus volledig uit vet. Ongeveer 50% hiervan is verzadigd, 40% enkelvoudig onverzadigd en 10% meervoudig onverzadigd.

De olie bevat meer verzadigd vet dan andere oliesoorten. En daarom kun je er beter niet te veel van binnenkrijgen, verzadigd vet staat bekend om zijn negatieve effect op je gezondheid.

Tip

Wil je je inname van palmolie verlagen? Lees dan de labels van de producten die je koopt. Hierop staat palmolie altijd vermeld bij de ingrediënten.

palmolie vitamines

Vitaminen en mineralen in palmolie

Zoals je misschien al verwacht, zitten er weinig tot geen vitaminen en mineralen in palmolie. De enige vitamine die het bevat is vitamine E.

Met een eetlepel van de olie krijg je 14% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van deze vitamine binnen.

Van alle mineralen bevat palmolie alleen ijzer. Maar deze hoeveelheid is zo klein, dat het een verwaarloosbaar percentage van de ADH vormt.

Is palmolie gezond?

Palmolie wordt in verband gebracht met verschillende gezondheidsvoordelen.

Gezonde hersenen

Palmolie is een goede bron van een vorm van vitamine E die sterke antioxidante eigenschappen heeft. Hiermee kan het de gezondheid van je hersenen ondersteunen.

Onderzoeken suggereren dat deze vorm van vitamine E ook de meervoudig onverzadigde vetten in je hersenen kunnen helpen beschermen. Het zou de voortgang van dementie kunnen vertragen, het risico op een beroerte kunnen verkleinen en de groei van hersenletsels kunnen helpen voorkomen. 

Maar er is meer onderzoek nodig om dit met zekerheid vast te kunnen stellen.

palmolie gezond hart

Een gezond hart

Hoewel over het algemeen wordt aangenomen dat palmolie door het hoge percentage verzadigd vet slecht is voor je hart, zijn er ook onderzoekers die het tegenovergestelde beweren. 

De onderzoeksresultaten zijn over het algemeen genomen gemengd, maar palmolie er zijn onderzoeken die gunstige effecten toeschrijven aan het gebruik van de olie.

Zo zou het je slechte cholesterol verlagen en je goede cholesterol verhogen en daarmee bij kunnen dragen aan een lager risico op hartziekten.

Wel is het belangrijk om te bedenken dat een stijging of daling van het slechte cholesterolgehalte alleen niet het risico op hartziekten kan voorspellen. Er zijn hierbij nog allerlei andere factoren in het spel.

risico palmolie

Gezondheidsrisico’s

Volgens de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) kan palmolie kanker veroorzaken wanneer het bij hoge temperaturen wordt verwerkt.

Maar er is meer onderzoek nodig bij mensen om deze bevindingen te bevestigen.

Wist je dat...

In de jaren ‘80 in veel producten palmolie werd vervangen door transvetten? Ze dachten toen dat dit een gezondere optie was. Nadat was gebleken dat transvetten juist slecht zijn voor je hart, stapten de voedselfabrikanten weer over op palmolie.

Waarom geen palmolie?

Er wordt regelmatig gesteld dat palmolie slecht is. Maar waarom zou je beter geen palmolie kunnen gebruiken?

Dat heeft vooral te maken met de effecten die de productie van palmolie heeft op de directe omgeving. Het belast het milieu en beschadigt de wilde flora en fauna in de omgeving.

palmolie slecht

In de afgelopen decennia heeft de stijgende vraag naar de olie geleid tot een enorme uitbreiding van de palmolieproductie in landen als Maleisië, Indonesië en Thailand.

Het vochtige, tropische klimaat hier is namelijk erg geschikt voor de teelt van de oliepalmen.

Maar om plaats te maken voor de oliepalmplantages, worden tropische bossen en veengronden vernietigd. Met een desastreus effect op de natuur en dierenpopulaties.

Daarnaast zijn er berichten over allerlei mensenrechtenschendingen door palmoliebedrijven.

Tip

Om er zeker van te zijn dat je palmolie gebruikt die duurzaam en ethisch geteeld en geproduceerd is, kun je het beste op zoek gaan naar merken met een Roundtable on Sustainable Palm Oil-certificering (RSPO). 

Waar zit palmolie in?

Palmolie wordt gebruikt om te koken en het wordt toegevoegd aan veel kant-en-klare producten. Het zit zelfs in 60% van de voedingsmiddelen. 

Palmolie zit bijvoorbeeld in pindakaas en andere notenboters, om te voorkomen dat de olie zich afscheidt en bovenin de pot komt te zitten.

Geraffineerde palmolie is ook te vinden in allerlei andere voedingsmiddelen, zoals:

  • Brood, koekjes en muffins
  • Proteïnerepen en dieetrepen
  • Chocolade
  • Koffiemelk
  • Margarine
  • IJs
  • Kant-en-klaarmaaltijden
Wist je dat...

...palmolie ook een belangrijk ingrediënt is van veel non-food producten, zoals tandpasta, zeep en cosmetica?

Bericht bewaren
Beoordeel
Anniek Ebbers

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Buikpijn bij ijs

Buikpijn na het eten van ijs; hoe kan dat?

In de zomer heb je wel eens behoefte aan een verkoelende traktatie. Gelukkig staan er voldoende ijskraampjes aan het str...

Spinazie, hoe gezond is deze groene bladgroente?

Spinazie, hoe gezond is deze groene bladgroente?

Er zijn maar weinig groenten waarbij we zulke sterke associaties hebben als bij spinazie: je wordt er sterk van, het is ...

Bakje met groene pesto gezond

Groene pesto gezond, of kan je beter rode pesto kiezen?

Favoriet van velen onder ons… pesto; het groene of rode sausje uit Italië dat we naar lieve lust door onze pasta roeren ...

Groene smoothies: maak zelf groene smoothies! (recept)

Groene smoothies: maak zelf groene smoothies!

Groene smoothies zijn voedingsrijke drankjes die lijken op fruit smoothies. Groene smoothie recepten bestaan daarbij voo...

Kikkererwten gezond in een schaal

Kikkererwten: 6 wetenschappelijke bewezen voordelen (inclusief recept ideeën)

Invloeden vanuit de Mediterrane keuken zorgen ervoor dat gerechten zoals hummus en falafel vaker op het menu staan. Deze...

Toon meer (451)