Kokosolie: de gezondheidsvoordelen en risico's van deze populaire olie

Kokosolie is uitgegroeid tot een van de populairste oliën voor in de keuken. Het is in veel Aziatische en Zuid-Amerikaanse landen een van de belangrijkste bronnen van vet en ook in Europa wint het de laatste jaren terrein. 

Het wordt zowel voor koude als warme toepassingen gebruikt. Daarnaast is het een grondstof voor allerlei soorten cosmetica en voedingsmiddelen.

Kokosolie is een plantaardig vet met verschillende eigenschappen die andere oliën niet hebben. Omdat het voor het grootste deel uit verzadigd vet bestaat, is het bij kamertemperatuur vast in plaats van vloeibaar. Ondanks dat het een verzadigd vet is, bevat het geen cholesterol.

Over hoe gezond kokosolie is, verschillen de meningen. Er zijn aanwijzingen dat het gebruik ervan kan helpen bij gewichtsverlies, mondhygiëne, hartgezondheid en meer, maar uit andere onderzoeken blijken deze resultaten niet. In dit artikel vind je alle belangrijke informatie over kokosolie.

Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Geschreven door Gerdy Beelen, Gezondheidswetenschapper & Eigenaar LITE LeefstijladviesBSc Health and society, HBO niveau Voedingsdeskundige

kokosolie

De herkomst van kokosolie

Kokosolie wordt gewonnen uit het vruchtvlees van kokosnoten. Deze groeien aan metershoge kokospalmen.

De grootste hoeveelheid kokosolie komt uit Indonesië, waar de steenvruchten drie keer per jaar worden geoogst. Het vruchtvlees uit de kokosnoten wordt eerst gedroogd, waarna het wordt geperst om het vet eruit te halen. 

Wist je dat...

...de olie zijn naam dankt aan de vloeibare staat waarin het zich bevindt bij warme temperaturen? Bij ons is de olie meestal vast en zou je het eerder ‘vet’ noemen. Maar in veel landen waar het wordt gebruikt, is het zo warm dat het permanent vloeibaar is. Olie dus.

kokosolie soorten

Geraffineerde versus ongeraffineerde kokosolie

Kokosolie is er in twee vormen: geraffineerd en ongeraffineerd. Maar wat is het verschil precies en wat is de beste keuze?

Het grote verschil tussen geraffineerde en ongeraffineerde kokosolie is de manier waarop het wordt geproduceerd. En de productiewijze is weer van invloed op de eigenschappen van de olie, zoals de smaak en het rookpunt.

In het geval van de ongeraffineerde variant, ook wel extra virgin of koudgeperste kokosolie genoemd, heeft de olie nadat deze uit het kokosvlees is geperst geen verdere bewerkingen ondergaan. Hierdoor blijft de kokossmaak en -geur beter bewaard.

Geraffineerde kokosolie daarentegen ondergaat een aantal extra bewerkingen. Dit product is meestal smaakloos en heeft een hoger rookpunt dan ongeraffineerde kokosolie.

kokosolie bakken

Kokosolie om te bakken

Zowel geraffineerde als ongeraffineerde kokosolie hebben een hoog verbrandingspunt, waardoor ze erg geschikt zijn om op hoge temperaturen in te bakken.

Vanwege de milde smaak is geraffineerde kokosolie vaak de beste keuze voor bakken en koken. De ongeraffineerde is weer beter voor huid- en haarverzorging

Tip

Maak je een tropisch gerecht waarin je de kokossmaak juist wilt proeven, kies dan voor ongeraffineerde kokosolie.

Wat is biologische kokosolie?

Naast dat je de keuze hebt uit geraffineerde en ongeraffineerde kokosolie, is er ook nog een verschil in gewone en biologische olie.

Wanneer er sprake is van biologische kokosolie, zijn de kokosnoten op biologische wijze geteeld en verwerkt

kokosolie gezond

Is kokosolie gezond?

Kokosolie bevat een hoog percentage verzadigde vetten, die als ongezonde vetten worden beschouwd. Hierdoor kun je dus niet zeggen dat kokosolie erg gezond is.

Maar als je het in beperkte mate gebruikt, bij een verder gezonde leefstijl, kan het ook geen kwaad voor je gezondheid.

Voedingswaarden van kokosolie

Kokosolie bevat per 100 ml de volgende voedingswaarden:

  • 892 kcal
  • 0 gram eiwitten
  • 0 gram koolhydraten
  • 99,1 gram vetten, waarvan 82,4 gram verzadigd
  • 0 gram vezels
kokosolie vetten

Verzadigd vet in kokosolie

Kokosolie bevat veel verzadigd vet. Dit zou je cholesterol verhogen, waardoor sommige mensen de olie vermijden uit angst voor hart- en vaatziekten.

Maar uit recent onderzoek blijkt dat de directe link tussen verzadigd vet en hart- en vaatziekten niet aantoonbaar is.

Daarbij zijn wetenschappers het onderling niet eens over de directe link tussen hogere cholesterolwaarden en het ontstaan van hart- en vaatziekten.

Toekomstig onderzoek zal definitief moeten uitwijzen welke invloed verzadigd vet in kokosolie precies heeft op je gezondheid. Tot die tijd adviseren wij: gebruik het met mate.

Vitaminen in kokosolie

Er zitten bijna geen vitaminen in kokosolie. De enige vitamine die de olie bevat is vitamine E. Per 100 ml vind je 0,4 gram vitamine E in kokosolie, dat is 4% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH).

Mineralen in kokosolie 

Kokosolie bevat ook weinig mineralen. De mineralen die je wél terugvindt in 100 ml van het product zijn de volgende:

  • IJzer: 1,25% van de ADH
  • Zink: 0,13% van de ADH
  • Calcium: 0,1% van de ADH
Tip

Je kunt kokosolie het beste op kamertemperatuur bewaren. Als het erg warm is, wordt het vet vloeibaar. Als je het dan even in de koelkast zet, stolt de vloeibare olie weer.

De gezondheidsvoordelen van kokosolie

Welke gezondheidsvoordelen biedt het toevoegen van kokosolie aan je eetpatroon?

1. Het kan een positieve invloed hebben op je hartgezondheid

Kokosolie bevat ongeveer 40% laurinezuur, een uitzonderlijk grote hoeveelheid. Laurinezuur heeft een positieve invloed op het goede cholesterol in je bloed, waardoor het risico op hartaandoeningen kan afnemen.

gezond kokosolie

2. Het kan infecties voorkomen

Het hoge gehalte aan laurinezuur in kokosolie kan er ook voor zorgen dat bacteriën, virussen en schimmels in je lichaam gedood worden.

Dit voorkomt mogelijk lokale infecties. Kokosolie kan zelfs de schimmelinfectie candida bestrijden.

3. Het kan helpen bij het afvallen

Er zijn aanwijzingen dat kokosolie kan helpen bij het afvallen. Het dagelijks innemen van 20 ml kokosolie zou je tailleomtrek en buikvet verminderen en je eetlust onderdrukken.

Deze voordelen zijn mogelijk te danken aan de middellange-keten vetzuren in de olie, die zouden kunnen leiden tot een hoger energieverbruik en daardoor een kleine afname van je lichaamsgewicht. 

Deze effecten zijn wel controversieel. Er zijn namelijk ook onderzoeken die het tegendeel bewijzen, waardoor niet alle wetenschappers het erover eens zijn dat het eten van kokosolie daadwerkelijk positieve effecten op je gewicht heeft.

onderzoek kokos olie

Onderzoek onder inheemse volkeren

In het verleden zijn inheemse bevolkingsgroepen onderzocht, die een groot percentage van hun calorie-inname uit kokosnoten haalden. Zij bleken heel gezond te zijn.

Terwijl je vanwege de hoge kokosnoot-, kokosvlees- en kokosroom-consumptie juist gezondheidsproblemen zou verwachten.

Dit kwam waarschijnlijk door de verder erg gezonde levensstijl van deze volkeren. Uiteindelijk hangen de voordelen van kokosolie dus vooral af van je algemene levensstijl, fysieke activiteit en eetpatroon. Is dit goed, dan is een beperkt gebruik van de olie gezond.

Allergisch voor kokosolie

Kokosolie-allergie komt niet zo vaak voor als andere allergieën (zoals een pinda-allergie), maar bestaat wel. 

De symptomen van een allergie voor kokosolie zijn vergelijkbaar met andere soorten allergische reacties. Je krijgt bijvoorbeeld last van:

  • Misselijkheid
  • Braken
  • Netelroos
  • Eczeem
  • Diarree
  • Huiduitslag
  • Anafylaxie
bakken met kokosolie

Meer kokosolie gebruiken

In verband met de grote hoeveelheid verzadigd vet is het dus niet per definitie gezond om heel veel kokosolie te gebruiken.

Het is wel een gelijkwaardige plantaardige vervanger van (room)boter in bakrecepten en van bak- en braadboter. 

Wist je dat...

...kokosolie nog allerlei andere toepassingen heeft buiten de keuken? Je kunt het bijvoorbeeld gebruiken als crème, haarmasker of aftersun.

pure kokosolie

Kokosolie in je koffie

Wanneer je een ketodieet volgt (dat gericht is op het eten van relatief veel vetten en weinig koolhydraten) kun je de dag starten met een lepeltje kokosolie in de koffie.

Dit helpt bij het bereiken of behouden van de ketose. 

Kokosolie vervangen

Wil je de kokosolie juist vervangen en liever andere producten gebruiken om te koken of bakken? Kies dan voor olijfolie, zonnebloemolie of roomboter.

Met name olijfolie bevat veel meer onverzadigde vetten, waardoor deze olie over het algemeen als gezonder wordt beschouwd.

Bericht bewaren
Beoordeel
Gezondheidswetenschapper en Voedingsdeskundige Gerdy Beelen

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

zonnebloemolie gezond ongezond

Zonnebloemolie: gezond of ongezond?

Zonnebloemolie staat op de vierde plek van meest geconsumeerde plantaardige oliën ter wereld. Deze populariteit is ...

Tea Tree olie

Tea Tree olie: Voordelen, Nadelen en Risico's

Wist je dat Tea Tree olie (merknaam: Tea Tree Oil) gezonde, verzorgende en geneeskrachtige eigenschappen heeft? Deze ol...

zalm

Zalm: hoe gezond is deze populaire vis?

Zalm is een veel gegeten vis die wordt geprezen om een hoog eiwitgehalte en de aanwezigheid van omega-3-vetzuren. Versch...

arachideolie

Arachideolie: kun je deze olie onbeperkt gebruiken in de keuken?

Met arachideolie of wel pindaolie kun je alle kanten op. Je kunt het gebruiken als saladedressing of er je aardappelschi...

palmolie

Palmolie: één van de meest gebruikte soorten olie ter wereld

Palmolie is een van de meest gebruikte soorten olie ter wereld. De olie biedt, bij beperkt gebruik, enkele gezondheidsvo...

Toon meer (349)