Artisjok: De Voordelen, Voedingswaarde en Bereiding

Artisjokken heb je vast weleens zien liggen in de supermarkt of bij de groenteboer. Ze zien eruit als een grote gesloten bloemknoppen. De kans is groot dat je ze hebt laten liggen, omdat je niet weet wat je ermee kunt doen.

Dat is erg jammer, want een artisjok is namelijk gezond en lekker. Bovendien zit er aan deze groente een exclusief tintje. Dus wil je eens een apart groentegerecht op tafel zetten dat goed is voor je lichaam? Ontdek dan snel meer over de artisjok.

In dit artikel vertellen wij je over de herkomst en de gezondheidsvoordelen van de artisjokplant. Bovendien leggen wij je uit hoe je deze indrukwekkende groente kunt bereiden en eten.

Anniek Ebbers

Geschreven door Anniek Ebbers, BSc Gezondheidspsychologie, BSc Voeding en diëtiek, Diëtist & Psycholoog i.o.

Wist je dat...

...de artisjokplant een ware eyecatcher is? Deze kan namelijk zo'n 1.60 tot 1.80 meter hoog worden en heeft prachtige grote bladeren. Besluit je de bloemknop niet te oogsten, dan word je beloond met prachtige grote paarse bloemen. Dus als je bewondering wilt voor je moestuin, neem dan een artisjokplant!

artisjok

Een artisjok: wat is dat?

Een artisjok is een eetbare bloemknop die bestaat uit een hart dat is ingepakt door gevouwen kleine blaadjes. De smaak van een gekookte artisjok is zacht, licht en een tikkeltje bitter.

Artisjokken groeien en bloeien aan de artisjokplant waarvan de wetenschappelijke naam de Cynara cardunculus variety scolymus is. Het is een soort distel die door eeuwenlange cultivatie zijn stekeligheid heeft verloren. De kleuren van de bloemknoppen kan groen of paarsachtig zijn.

Wist je dat...

...een artisjok alleen eetbaar is als de bloem nog niet bloeit? Is de bloemknop eenmaal in de bloei, dan kun je alleen nog visueel genieten van de artisjokplant.

herkomst artisjok

Ontdek de herkomst van de artisjokplant

De artisjok gedijt het beste in een zacht en vochtig klimaat met een rijke voedzame grond. Van oorsprong vind je de plant dan ook in de mediterrane landen.

Zo zouden de Romeinen al artisjokken verbouwen. Daarna namen Arabische handelaren de eetbare bloemen in de Middeleeuwen mee naar andere delen van Europa.

Tegenwoordig zijn artisjokken verkrijgbaar in blik en potten. Maar ook in versvorm kun je het hele jaar door genieten van deze eetbare bloemknoppen. Ze worden namelijk geïmporteerd uit onder andere Frankrijk, Egypte en Spanje. Op kleine schaal worden ze ook in Nederland gekweekt.

Wist je dat...

...er een 'vergeten groente' bestaat, ofwel een groente uit de vroegere Nederlandse keuken die in de vergetelheid is geraakt, die qua smaak lijkt op de artisjok? Dat is de aardpeer. De andere namen voor deze groente zijn topinamboer en Jeruzalem-artisjok.

Voedingswaarde van een artisjok

Artisjokken zitten boordevol voedingsstoffen. Daarbij bevatten deze eetbare bloemknoppen weinig calorieën en vetten, waardoor ze prima passen in een gezonde levensstijl.

In 100 gram rauwe artisjokken vind je de volgende voedingswaarden:

  •  49 kcal
  • 2 gram eiwitten
  • 9,5 gram koolhydraten, waarvan 9,5 gram suiker
  • 0 gram vetten
  • 1,5 gram vezels
Tip

Ben je vegetarisch of veganistisch? Dan zijn artisjokken extra interessant voor jou. De bloemknoppen bevatten namelijk veel eiwitten.

Vitaminen

Met 100 gram artisjokken krijg je een behoorlijke dosis vitaminen binnen. Vooral de vitaminen B1 en B3 zijn sterk vertegenwoordigd, want ze passeren de grens voor de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) voor volwassenen.

Verder levert een portie artisjok van een ons je ruim 10% van de ADH voor vitamine C. Ook vitamine K, vitamine B6 en foliumzuur (vitamine B11) zijn aanwezig in artisjokken.

Mineralen

Van mineralen heb je maar een heel klein beetje nodig, maar dat beetje is onmisbaar voor je lichaam.

Voor je mineralenbehoefte helpt 100 gram artisjokken je aan:

  • Fosfor 23,6 % van de ADH
  • IJzer 13,6 % van de ADH
  • Kalium 10 % van de ADH
  • Magnesium 6,2 % van de ADH voor mannen & 7,3 % van de ADH voor vrouwen
  • Calcium 5,5 % van de ADH voor mannen & vrouwen van 25 tot en met 49 jaar 
  • Zink 5,5 % van de ADH voor mannen & 7,1 % van de ADH voor vrouwen

De gezondheidsvoordelen van de artisjok 

Aan artisjokken worden al van oudsher medicinale eigenschappen toegekend. Dit komt onder andere door de voedzaamheid en rijkdom aan vitaminen en mineralen. Bovendien bevatten de bloemknoppen veel antioxidanten.

Artisjok kan je cholesterolniveau verbeteren

Verschillende studies wijzen uit dat het extract van de bladeren van de artisjok kan bijdragen aan het verlagen van het zogenaamde slechte LDL-cholesterol in je bloed. Bovendien zouden artisjokken kunnen helpen met het verhogen van je goede HDL-cholesterol.

Artisjokextract kan helpen met het verlagen van je bloeddruk

Er is wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het effect van een extract van artisjokbladeren op een licht verhoogde bloeddruk. Daaruit bleek dat het extract een gunstige uitwerking had. Om zeker te zijn van de impact van het extract, is meer onderzoek nodig.

Hoeveel effect artisjokken in je voeding (die minder voedingsstoffen bevatten dan een extract) precies hebben op je bloeddruk, is nog niet onderzocht. De groente bevat wel kalium, een mineraal dat een bloeddrukverlagende werking heeft.

artisjok gezond eten lever

Artisjok zou goed zijn voor je lever

Artisjokken kunnen een gunstige uitwerking op je lever hebben, doordat ze dit orgaan beschermen en helpen met het aanmaken van nieuw weefsel. 

Enkele kleine onderzoeken wijzen zelfs uit dat artisjokken een positief effect op een vervette lever kunnen hebben, wanneer dit niet wordt veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik. Om dit met stelligheid te zeggen is er echter meer onderzoek nodig.

Artisjokken zijn goed voor je spijsvertering

Vezels zijn goed voor je darmwerking. Omdat artisjokken vezelrijk zijn, vormen ze een aanwinst voor je spijsvertering. De vezelrijke groente kan zo bijdragen aan het verhelpen van een eventuele constipatie.

Let op met een allergie voor composieten

Artisjokken kunnen veilig gegeten worden, tenzij je allergisch bent voor planten uit de composietenfamilie. Behalve artisjokken, vallen ook sla, witlof en andijvie hieronder. 

Heb je een allergie voor composieten? Dan kun je de groentes uit de composietenfamilie wel gekookt eten. Maar eet je ze rauw, dan is het mogelijk dat je eczeem rond je mond krijgt

artisjok bereiden

Hoe moet je artisjokken bereiden?

Je kunt artisjokken zowel rauw als bereid eten. Eet je ze rauw, dan is de smaak wat bitterder. Het koken van de artisjok is de meest populaire bereidingswijze, maar je kunt de bloemknoppen ook grillen, bakken of stomen. Of maak er een ovenschotel van.

Er zijn dus veel mogelijkheden om artisjokken te bereiden. Op internet vind je een groot aanbod aan allerlei soorten artisjok-recepten.

Tip

Verwijder voordat je de artisjokken kookt, de scherpe puntjes van de bladeren. Dan hoef je dat tijdens het eten niet meer te doen. De puntjes kun je namelijk niet eten, daar zijn ze te hard voor.

artisjok eten

Hoe kun je een artisjok eten?

Heb je de groente in z’n geheel gekookt en ligt de bloemknop op je bord? Dan lijkt het misschien een ware uitdaging om de artisjok te eten.

Maar wees niet bang, want het is een van de meest relaxte groentes. Je eet de groente namelijk blaadje voor blaadje, waarbij je het zachte gedeelte afsabbelt. De rest van het blad laat je staan.

Laat je bij het hele proces begeleiden door bijvoorbeeld een mengsel van olie, azijn en kruiden of gesmolten boter en doop daar de blaadjes in. Dit doe je totdat je bijna bij het lekkerste gedeelte van de groente komt: het hart. Hier moet je nog wel eerst even de haartjes wegschrapen met je mes.

Daarna kun je proeven waarom artisjokharten een echte delicatesse zijn.

Tip

Schrikt het bovenstaande je af en wil je liever zonder al te veel werk genieten van de heerlijke artisjokken? Koop dan een blik artisjokharten. Deze kun je direct eten. 

Conclusie

Artisjokken eten is een goed idee. Ze bevatten veel voedingsstoffen, vitaminen, mineralen en vezels, terwijl de calorieën beperkt zijn en vet afwezig is. Bovendien zouden extracten van de artisjokplant geneeskrachtige eigenschappen bezitten.

De artisjok is bovendien een bijzondere groente waarvan je een culinair hoogstandje kunt maken. Maar je kunt de groente ook gewoon gezellig oppeuzelen aan je keukentafel. Dus zoek je een gezonde, smakelijke en veelzijdige groente? Probeer dan zeker eens een artisjok en laat je verrassen!

Bericht bewaren
Beoordeel
Anniek Ebbers

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Aardpeer: vezelrijke, vergeten groente

Aardpeer: Voedingswaarde, Voordelen en Bereiding

Hoe vaak staat aardpeer bij jou op het menu? Het is onvoorstelbaar dat deze knol in Nederland tot de vergeten groenten b...

De aardpeer, vergeten groenten die je niet mag vergeten

Vergeten groenten, heerlijke groenten die je niet moet vergeten

Het begrip “vergeten groenten” zegt letterlijk wat het is; groenten die we vergeten zijn. Het gaat vaak om groenten welk...

Is guacamole gezond?

Guacamole: Voedingswaarde, Voordelen en Bereiding

Misschien vraag je het je wel eens af: is guacamole gezond? Welke voedingswaarden biedt deze saus? En wat is een gezond ...

Meiraapjes voordelen

Meiraapjes: Voedingsstoffen, Bereiding en Recept

Meiraapjes zijn één van de bekendste vergeten groente. Dit zijn groenten die eeuwenlang gegeten werden, ma...

Je lichaam detoxen op een natuurlijke manier

Je lichaam detoxen op een natuurlijke manier

Detoxen, ook wel 'ontgiften' genoemd, is een term die tegenwoordig veel gebruikt wordt. Het is een proces waarbij je lic...

Toon meer (129)