Bloedarmoede oorzaken, symptomen en behandeling

Veel mensen lopen rond met vermoeidheidsklachten en weten niet dat ze bloedarmoede hebben. Het kan onschuldig beginnen maar op de lange termijn leiden tot ernstige gezondheidsklachten.

In dit artikel bespreken we de symptomen, oorzaken en behandeling van deze aandoening.

Bloed bestaat zo'n 40% uit cellen waaronder rode bloedcellen

Wat is bloedarmoede?

Bloed bestaat voor 40% uit cellen, zoals rode en witte bloedcellen, en verder uit helder plasma

Rode bloedcellen, ook wel rode bloedlichaampjes genoemd, worden aangemaakt uit stamcellen in het beenmerg, wat in grote botten zit, en overleven zo'n 4 maanden.

Wist je dat...

...er wel 5 tot 6 liter bloed door je lichaam heen stroomt. Bovendien bevat een druppel bloed al ruim 250 miljoen rode bloedcellen.

Bij bloedarmoede zijn er te weinig rode bloedcellen (erytrocyten) aanwezig in het bloed, of de rode bloedcellen functioneren niet goed. Er is sprake van een tekort aan hemoglobine in de bloedsomloop. Hemoglobine is een eiwit dat in een rode bloedcel zit en het de rode kleur geeft.

De rode bloedcellen zorgen voor het vervoer van zuurstof en CO2 (kooldioxide) tussen de longen en de rest van het lichaam. Bij bloedarmoede is er dus sprake van onvoldoende zuurstof in het bloed.

Tip

Je kunt overigens ook teveel rode bloedcellen in je bloed hebben. Deze zeldzame ziekte heet polycytemia vera, en kan lijden tot leukemie (beenmergkanker).

Bloedarmoede symptomen

In het begin geeft bloedarmoede geen klachten.

In een later stadium kunnen onderstaande symptomen optreden. Welke symptomen dit zijn en in welke hevigheid is bij iedere patiënt verschillend.

  • Weinig energie, futloosheid, vermoeidheid, zwak voelen
  • Somberheid
  • Duizeligheid
  • Vlekken voor je ogen
  • Trillende handen
  • Verminderde weerstand
  • Het snel koud hebben
  • Zweten
  • Bleekheid van gezicht, oogleden, lippen, tandvlees en nagelbedden
  • Snel bloedend tandvlees, pijnlijke tong, scheurtjes in de mondhoeken
  • Broze, lepelvormige nagels
  • Kortademigheid
  • Hartkloppingen
  • Hoofdpijn
  • Oorsuizen
  • Koorts
  • Bloedneus
  • Haaruitval
  • Pijn bij het plassen
  • Pijn in je buik
  • Pijn in je gewrichten
  • Jeuk
  • Huiduitslag
  • Geelzucht
  • Verminderde eetlust of juist behoefte aan suikerrijke voeding
  • Misselijkheid
  • Rusteloze benen

Bloedarmoede oorzaken

Er kunnen meerdere oorzaken ten grondslag liggen. Hieronder vind je de meest voorkomende oorzaken.

Tekorten

IJzertekort is de meest voorkomende oorzaak. Het mineraal ijzer is essentieel voor je gezondheid.

In hemoglobine, het eiwit in de rode bloedcellen, zit ook ijzer opgeslagen. Wanneer er hier minder van aanwezig is, krijgt je lichaam al snel een ijzertekort. Andersom is ijzer nodig voor het produceren van hemoglobine.

Er moet dus genoeg ijzer in je voeding zitten en de maag en darmen moeten goed functioneren om ijzer goed op te nemen.

Overmatig sporten (met name duursport) kan ook een ijzertekort opleveren.

Bepaalde vitaminen dragen ook bij aan de aanmaak van hemoglobine. Je kunt dus bloedarmoede krijgen door een tekort aan vitamine b12, vitamine B6 en/of foliumzuur.

Tip

Er wordt wel beweerd dat vegetariërs en veganisten snel een ijzertekort of vitamine B tekort zouden kunnen krijgen omdat zij geen vlees eten. Vlees bevat inderdaad veel van deze stoffen, maar er zijn vele andere bronnen van ijzer in voeding.

Bij menstruatie verlies je ijzerrijk bloed

Menstruatie en zwangerschap

Vrouwen hebben meer kans op bloedarmoede dan mannen. Vooral jonge vrouwen hebben er meer last van.

Tijdens de menstruatie verlies je veel ijzerrijk bloed. Ook tijdens de zwangerschap en bij het geven van borstvoeding ligt ijzertekort en daarmee bloedarmoede op de loer.

Tijdens de zwangerschap daalt het hemoglobinegehalte sowieso altijd. Borstvoeding geven vraagt ook veel energie van de moeder.

Het is erg belangrijk dat je hierop let tijdens je zwangerschap, want ijzertekort kan van invloed zijn op de ontwikkeling van het kindje.

Tip

Eventueel kun je kiezen voor bepaalde anticonceptie die ervoor zorgt dat het bloedverlies tijdens de menstruatie minder heftig is.

Onderliggende aandoeningen

Bij ouderen is er vaak sprake van bloedarmoede vanwege een onderliggende aandoening. Het belangrijk om dit zo snel mogelijk aan te pakken. Het sterftecijfer onder ouderen met bloedarmoede ligt namelijk hoger dan ouderen die hier geen last van hebben.

Je kunt erfelijk belast zijn met bepaalde varianten, zoals G6PD-deficiëntie. Dit is een enzymtekort in de rode bloedcellen waardoor die niet lang genoeg overleven. Bloedarmoede kan eveneens ontstaan na een externe of interne bloeding.

Verder kunnen infectieziekten als de ziekte van Lyme en de ziekte van Pfeiffer en auto-immuunziekten als reuma bloedafbraak veroorzaken.

Ook lymfeklierkanker, lever- of galblaasaandoeningen en beenmergziekten als leukemie hebben een negatieve invloed op rode bloedcellen.

Wist je dat...

...nicotine rode boeldcellen afbreekt en alcohol zorgt voor een verminderde aanmaak van hemoglobine.

Voor diagnose moet je bloed onderzocht worden

Diagnose

Bezoek je huisarts voor een bloedonderzoek. In het laboratorium wordt de hemoglobine (Hb) waarde getest.

Is de hemoglobine-waarde lager dan 8,6 (bij mannen) of 7,4 (bij vrouwen) dan is er sprake van bloedarmoede.

Bloedarmoede behandeling

Behandeling is essentieel. Langdurige, chronische bloedarmoede lijdt uiteindelijk tot ernstige gezondheidsklachten. De behandeling hangt uiteraard af van de oorzaak ervan. 

Met ijzer-voedingssupplementen (ook wel staaltabletten genoemd) kan het ijzertekort snel aangevuld worden. Ook kun je behandeld worden met vitamine B12 injecties.

Het duurt zo'n drie maanden voordat de hemoglobine waarden in je bloed weer hersteld zijn. In ernstigere gevallen kan het herstel langer duren.

Bij ernstige bloedarmoede door onderliggende (erfelijke) aandoeningen zoals hierboven beschreven, kan het nodig zijn om over te gaan op een bloedtransfusie.

Je zult in bepaalde gevallen je hele leven onder controle blijven van een hematoloog, een bloedspecialist.

Voorkomen

Om het ijzergehalte in je bloed op pijl te houden kun je kijken naar je voedingspatroon. Zorg ervoor dat je voldoende ijzerrijke voeding eet.

Rood vlees zoals biefstuk bevat veel ijzer maar kan bij overconsumptie de kans op darmkanker vergroten. Eet het dus met mate. Ander vlees dat veel ijzer bevat is lever.

Overige ijzerrijke voeding:

  • groenten met name kool, asperges, broccoli en spinazie
  • kruiden met name basilicum en marjolein
  • vis en zeevruchten met name oesters
  • volkoren brood en andere volkoren producten
  • noten met name cashewnoten
  • zaden met name sesamzaad
  • pitten met name pompoenpitten
  • peulvruchten met name kidneybonen
  • fruit met name gedroogde vruchten zoals abrikoos, rozijnen en dadels
  • paddenstoelen met name cantharellen
Bericht bewaren
Beoordeel
Professor Bink beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant om te weten

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hooikoorts symptomen en behandeling

Hoe herken je hooikoorts symptomen? Hooikoorts is een vervelende aandoening en één van de meest voorkomende allergieën. ...

Chronische vermoeidheidssyndroom

Chronische vermoeidheidssynd­r­o­o­m

Het chronische vermoeidheidssyndroom is een zeer complexe aandoening die vaak ter discussie staat. Het bestaan van deze ...

Alles over voedselallergieën

Voedselallergieë­n­, voedselovergevoel­i­g­h­e­d­e­n en intoleranties wat zijn het en hoe herken je ze?

“Wij zijn een keuken, geen ziekenhuis”. Op de BBC Good Food Show opperde Raymond Blanc, een Franse Chef, dat het momente...

Alternatieve behandeling bij astma

Alternatieve behandeling bij astma, effectief en gezond

Een alternatieve behandeling bij astma; wat zijn de mogelijkheden? In Nederland zijn er zo'n half miljoen mensen met as...

Astma symptomen

Astma, de oorzaken en symptomen op een rij

Wil je astma symptomen leren herkennen? Lees dan verder... Heb je een vermoeden dat je klachten gerelateerd zijn aan as...

Toon meer (209)
Volg ons