Hemoglobine tekort voorkomen met de juiste voeding

Je lichaam gebruikt ijzer, vitamine B11 (foliumzuur) en vitamine B12 om het eiwit hemoglobine te vormen. Dit eiwit vormt een belangrijk onderdeel van je rode bloedcellen, die zuurstof door je hele lichaam vervoert. 

Een tekort aan hemoglobine kan leiden tot bloedarmoede. Om dit te voorkomen is het verstandig om voeding te eten met voldoende ijzer en vitamine B11 en B12. Bloedarmoede kan vervelende klachten geven, waarvan snelle vermoeidheid en bleekheid de meest voorkomende symptomen zijn. 

In dit artikel vertellen we over de oorzaken en symptomen van bloedarmoede en hoe je bloedarmoede kunt proberen te voorkomen met de juiste voeding.

Aisha Kaars beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Geschreven door Aisha Kaars, Diëtist i.oBSc Voeding en diëtiek

Hemoglobine

Wat is hemoglobine?

Hemoglobine is een eiwit in je rode bloedcellen, dat zuurstof bindt en naar je organen vervoert. Ook transporteert dit eiwit de afvalstof koolstofdioxide uit je cellen terug naar je longen, waarna je het uitademt.

Je lichaam heeft drie bouwstoffen nodig om hemoglobine aan te maken: ijzer, foliumzuur (vitamine B11) en vitamine B12.

Als je een tekort aan ijzer, foliumzuur of vitamine B12 hebt, kan je lichaam onvoldoende hemoglobine aanmaken. Dit kan leiden tot bloedarmoede. Een te hoog hemoglobine niveau is ook mogelijk, maar komt minder vaak voor.

Wist je dat...

...het ijzer in hemoglobine zorgt voor de kleur van je rode bloedcellen en daarmee je bloed?

Hemoglobinegehalte

Het hemoglobinegehalte in je bloed, ook wel het Hb-gehalte genoemd, schommelt tussen bepaalde waarden. Normale waarden voor zijn:

  • Mannen: tussen 8,5 - 12 mmol/ml
  • Vrouwen: tussen 7,5 - 11 mmol/ml
Voedingsschema's op maatNieuw

Ontvang elke week een nieuw voedingsschema op basis van je persoonlijke macro- en caloriebehoefte. Inclusief wekelijkse boodschappenlijst.

Elke week een nieuw voedingsschema op maat!
Fitchef logo Powered by FitChef
Voedingsschema's
Wist je dat...

...er voor zwangere vrouwen en kinderen met een groeispurt andere waarden gelden? Dat komt doordat zwangeren en kinderen meer ijzer verbruiken, waardoor er tijdelijk een hemoglobinetekort kan ontstaan. 

Bloedarmoede

Wat is bloedarmoede?

We spreken van bloedarmoede als je te weinig rode bloedcellen in je bloed hebt. Een tekort kan ontstaan wanneer ze te weinig worden aangemaakt of te snel worden afgebroken.

Het hebben van te weinig rode bloedcellen is altijd gekoppeld aan een te lage hemoglobinewaarde. Wanneer deze waarde bij mannen onder de 8,5 en bij vrouwen onder de 7,5 daalt, heb je bloedarmoede. 

Bij bloedarmoede beschikt je lichaam dus over onvoldoende rode bloedcellen en hemoglobine. Daardoor wordt er te weinig zuurstof door je lijf verspreid. Dit kan leiden tot verschillende klachten, zoals bleekheid en vermoeidheid. 

Symptomen van bloedarmoede

Hoe kun je bloedarmoede herkennen? Je kunt last hebben van verschillende klachten, waarvan snel vermoeidheid zijn de voornaamste is. 

We zetten mogelijke symptomen van bloedarmoede op een rij:

  • Zwakte en snelle vermoeidheid
  • Bleekheid 
  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid of flauwvallen
  • Kortademigheid
  • Hartkloppingen, zweten en oorsuizen
  • Koude handen en voeten
  • Broze nagels
  • Ontstekingen van je mondhoeken of tong
Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert

Oorzaken van bloedarmoede

Verreweg de meest voorkomende oorzaak is een ijzertekort, maar er kunnen ook andere oorzaken zijn. We zetten ze voor je op een rij.

IJzertekort

Als er bloedarmoede optreedt door ijzertekort, kunnen daar verschillende oorzaken voor zijn. 

Door bloedverlies kan er een ijzertekort ontstaan. Dit komt voor bij vrouwen gedurende de menstruatie. Bloedverlies kan ook optreden bij aambeien, letsel in je slokdarm of een zweer of tumor in je maag of darm.

IJzertekort kan daarnaast ontstaan door onvoldoende opname van ijzer uit voeding. Door aandoeningen, zoals de ziekte van Crohn of glutenintolerantie, kan het voorkomen dat je lichaam onvoldoende ijzer opneemt uit je voeding. 

Bloedarmoede en ijzer

Een veelvoorkomende oorzaak van ijzertekort is dat je te weinig ijzerrijke voedingsmiddelen opneemt in je voedingspatroon. Voorbeelden van ijzerhoudende voeding zijn vlees, gevogelte, vis en groene groenten. Daarom hebben vegetariërs en veganisten meer kans op een tekort. Raadpleeg een huisarts om je waarden te controleren.

Tip

Een evenwichtige, gezonde voeding voorziet je lichaam van alle benodigde ijzer. Start dus niet zomaar met supplementen, maar neem je voedingspatroon eens goed onder de loep. Vraag eventueel hulp van een diëtiste.

Andere oorzaken van bloedarmoede

Naast ijzertekort, kunnen andere oorzaken van bloedarmoede zijn: 

  • Vroegtijdige afbraak van rode bloedcellen, bijvoorbeeld doordat je lijf antistoffen aanmaakt tegen je eigen bloedcellen
  • Tekort aan vitamine B12 of B11 (foliumzuur), waardoor er een onbalans in je bloed ontstaat
  • Erfelijke aandoeningen, die ervoor zorgen dat hemoglobine onvoldoende wordt aangemaakt of maar weinig zuurstof kan transporteren
  • Ziektes zoals kanker en reuma, waarbij onvoldoende hemoglobine wordt aangemaakt

Hemoglobine aanvullen met voeding

Is een tekort aan ijzer, vitamine B12 of foliumzuur de oorzaak van je hemoglobinetekort? Zorg dan dat je extra producten eet die deze vitaminen en mineralen bevatten.

IJzerrijke voedingsmiddelen

De volgende voedingsmiddelen bevatten veel ijzer: 

  • Vlees
  • Vis, zoals kabeljauw, haring, sardines en garnalen
  • Gevogelte
  • (Groene) groenten, zoals andijvie, artisjok, bloemkool, broccoli, courgette, doperwten,
  • pompoen, postelein, raapstelen, tomaat
  • Fruit, vooral citrusvruchten, maar ook gedroogd fruit zoals abrikozen en vijgen
  • Peulvruchten, zoals bonen en linzen
  • Volkorenproducten 
  • Spinazie 

Je lichaam neemt ijzer beter op in combinatie met voeding die rijk is aan vitamine C, zoals sinaasappels en aardbeien. Daarentegen vermindert koffie of thee de opname van ijzer in je lichaam. 

Hemoglobine voeding

Ook vitamine A en bèta-caroteen kunnen ervoor zorgen dat ijzer beter opneembaar wordt. Vitamine A vind je in dierlijke producten, zoals vis en lever.

Bèta-caroteen vind je in rode, gele en oranje vruchten en groenten, zoals wortel, pompoen, zoete aardappel en mango.

Wist je dat...

...het ijzer in spinazie gebonden is aan oxaalzuur? Hierdoor kan je lichaam deze vorm van ijzer helaas minder goed opnemen. 

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Hoe gezond eet jij?

Doe de quiz en kom er in enkele minuten achter! Ook ontvang je een persoonlijk advies waarin staat hoe je je eetpatroon kunt verbeteren.

Benieuwd hoe gezond jij echt eet? Doe de quiz!

Voedingsmiddelen met folaat

Foliumzuur en folaat zijn vormen van vitamine B11. Je lichaam kan deze B-vitamine niet zelf aanmaken

Folaat is de actieve vorm van B11, dat zich van nature in bepaalde voedingsmiddelen bevindt. Foliumzuur is een synthetische stof, die kunstmatig wordt gevormd uit folaat. Foliumzuur wordt het meest gebruikt in supplementen en toegevoegd aan voeding. 

In de volgende voedingsmiddelen vind je veel folaat: 

  • Lever
  • Bladgroenten, zoals spinazie
  • Avocado’s 
  • Asperges
  • Spruitjes
  • Peulvruchten, zoals bruine en witte bonen, linzen en sojabonen
  • Fruit 
  • Volkorenproducten

Voedingsmiddelen met B12

Ben je op zoek naar voedingsmiddelen met vitamine B12? Je vindt deze vitamine alleen in dierlijk voedsel

  • Vlees
  • Vis
  • Eieren
  • Melk
  • Yoghurt 
Tip

Eet je vegetarisch of veganistisch? Dan kan het verstandig zijn om vitamine B12 supplementen te nemen.

Bloedarmoede behandelen

Bloedarmoede behandelen

Vermoed je bloedarmoede? Dan kan je huisarts bloedonderzoek doen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het aantal, het volume en de grootte van je rode bloedcellen.

De MCV waarde geeft de gemiddelde grootte van je rode bloedcellen weer en biedt informatie over de oorzaak van je bloedarmoede. 

Ook worden je hemoglobinegehalte, je ijzerreserves, de concentratie van ijzer in je bloed en het gehalte aan foliumzuur en vitamine B12 onderzocht. Er kan ook worden gezocht naar tekenen van langdurige ziekten of infecties. 

Hemoglobine op peil brengen

Als er bloedarmoede is geconstateerd, hangt de behandeling af van de aard, oorzaak en ernst van de aandoening. Het belangrijkste doel van de behandeling is om je hemoglobine weer op het juiste niveau te brengen. Hierdoor kan je bloed meer zuurstof gaan transporteren en zullen je klachten verminderen.

De huisarts kan kiezen voor het voorschrijven van aangepaste voeding, voedingssupplementen of geneesmiddelen. Als de bloedarmoede ontstaan is ten gevolge van een (erfelijke) ziekte, zal verlichting van klachten het voornaamste doel zijn.

Beoordeel dit artikel

Aisha Kaars beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze voedingsexperts hier!

Wil jij graag je gezondheid verbeteren?

Gebruik onze gratis Matching tool om de voedingsexpert te vinden die jou het beste kan ondersteunen.

Ga naar de Matching tool
Vind jouw ideale voedingsexpert
Nieuw Voedingsschema's op maat

Gezond eten was nog nooit zo eenvoudig!

Voedingsschema's
Meer informatie
Fitchef logo Powered by FitChef

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde artikelen

Ijzertekort symptomen

3 Tips om een ijzertekort te herkennen of voorkomen

Ben je snel vermoeid, na een korte wandeling door het park al buiten adem en oog je bleekjes? Dan kan het zo maar zijn d...

Duizeligheid en hoofdpijn, 12 oorzaken

Duizeligheid en hoofdpijn, de 12 meest voorkomende oorzaken

Duizeligheid en hoofdpijn zijn enorm vervelend. Het brengt je letterlijk en figuurlijk uit balans. Het komt redelijk vaa...

Te hoge triglyceriden waarden verlagen met of zonder medicijnen

Te hoge triglyceriden waarden verlagen met of zonder medicijnen

Naast cholesterol is triglyceriden een soort vet in je lichaam. Wellicht heb je er nog nooit gehoord en dat is begrijpel...

vitamine B12 tekort

Herken een vitamine B12 tekort op tijd (aan deze 9 klachten)

Hoe merk je dat je een vitaminetekort hebt? Dit kan zich op diverse manieren uiten. Denk aan vermoeidheid, tintelingen o...

Bloedarmoede oorzaken, symptomen en behandeling

Bloedarmoede oorzaken, symptomen en behandeling

Veel mensen lopen rond met vermoeidheidsklachten en weten niet dat ze bloedarmoede hebben. Het kan onschuldig beginnen m...

vitamine b

Vitamine B, welke soorten zijn er en waar heb je ze voor nodig?

Vitamine B1, B11 en B12: allemaal verschillende soorten die je vast weleens voorbij hebt zien komen. Maar wist je dat er...

foliumzuur vitamine

Foliumzuur, goed voor iedereen met én zonder kinderwens

Alleen zwangere vrouwen slikken foliumzuur, toch? Als je dit denkt ben je niet de enige. Maar deze vitamine is onmisbaar...

Lees wat je gemist hebt

13664 Mensen gingen je al voor

Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Ontvang tijdelijk ons e-book 'Eet jij gezond?' helemaal gratis.

Je ontvangt maximaal één persoonlijke e-mail per week van een van onze teamleden.
Een postbode met het (PDF) boek 'Gezond eten voor iedereen'