Is pittig eten gezond - en is het verslavend?

Pittig eten is zeker gezond. En verslavend kun je het niet echt noemen, ‘gewenning’ is een beter woord. Vrijwel niemand heeft een aangeboren tolerantie voor pittig eten.

Dat gaat stapsgewijs. Natuurlijk vindt de een het lekkerder dan de ander en kunnen sommige mensen beter tegen het gevoel dat scherp eten geeft, maar iedereen die pittig eet is met een klein beetje begonnen. En als je er eenmaal mee begint, zal je merken dat je steeds meer nodig hebt om het hetzelfde gevoel te krijgen. Vandaar de term gewenning.

Welke verschillende soorten pittig bestaan er?

Er zijn verschillende soorten voedingsmiddelen die pittig of scherp zijn. We zetten ze even onder elkaar:

  • De verschillenden soorten pepers Bijvoorbeeld chilipepers, madame Jeannette pepers, of de Jalapeño peper.
  • Alle soorten peperkorrels De peperbolletjes zijn de besvormige zaadjes van de plant die zoals aalbessen in trosjes groeien en in een verschillend stadium van rijpheid worden geplukt. 
  • Gember Gember is een wortelknol van de gemberplant. Al in de middeleeuwen werd de knol gebruikt om gerechten op smaak te brengen. 
  • Mierikswortel De mierikswortel is de witte wortel van de mierik. Een plant met witte bloemen die in het wild groeit maar ook als tuinplant wordt gebruikt. De smaak van de mierikswortel lijkt op die van mosterd of radijs
Wist je dat...

...pittig helemaal geen smaak is? Als je pittige of scherpe gerechten eet heeft dat niets met je smaakpapillen te maken, maar met andere receptoren die pijn registreren. Pittig eten is dus eigenlijk pijn lijden!

Pittig eten gezond, pittige hamburger

Welke verschillende smaken zijn er?

Je smaakpapillen maken onderscheid tussen 5 smaken: zoet, zout, zuur, bitter en umami.

Umami kun je het beste omschrijven als hartige smaakmaker, het is net die smaak die je gerecht afmaakt.

Bijvoorbeeld de knoflook, de verse gedroogde tomaatjes en Parmezaanse kaas in je pasta, of het limoenblad en de verse stengels citroengras in je curry. Noem het de (hartige) kers op de taart.

In je smaakpapillen zitten receptoren, een bepaald soort eiwitten, die worden geactiveerd wanneer er voedsel in je mond komt. Naast de smaken kan je tong ook temperaturen en pijn signaleren.

In pittig eten, zoals in hete pepers, zit de stof capsaïcine. Deze stof bindt in je mond aan de receptoren waardoor je hersenen het signaal krijgen dat je mond ''in brand staat'' en de temperatuur in je mond te hoog zou zijn.

Dit is feitelijk niet zo, al denkt je brein van wel. Je ervaart hierdoor dat je mond in brand staat, terwijl er eigenlijk niets aan de hand is. Om van het branderige gevoel af te komen kun je je mond het beste ''blussen'' met melk of een ander zuivelproduct. Het eiwit caseïne in zuivel neutraliseert de capsaïcine en helpt het af te breken.

Is pittig eten gezond?

Pittig eten dat rode peper als basis heeft is heel gezond. Een te hoog bloedsuiker- en LDL-cholesterolgehalte, een te hoge bloeddruk en obesitas zijn allemaal factoren die de kans op diabetes en hart- en vaatziekten verhogen.

Het stofje capsaïcine dat in rode peper zit helpt de stofwisseling een handje en dat is goed nieuws als je wil afvallen. Ook heeft het een gunstig effect op het bloedsuikergehalte, werkt het bloeddruk- en cholesterolverlagend en vermindert daardoor de kans op diabetes en hart- en vaatziekten.

Het is dus heel goed om chilipepers regelmatig in je gerechten te verwerken!

Pittig eten is niet verslavend

Is pittig eten verslavend?

Pittig eten is niet verslavend in de zin dat je er afhankelijk van wordt. Het is wel zo dat je lichaam went aan pittig eten en je er steeds meer van nodig hebt om dezelfde sensatie te voelen.

Waar je begint met een theelepeltje sambal bij je stamppot (Ja echt, dat is heel lekker. Probeer maar eens.), verlang je na een half jaar misschien al naar een eetlepel.

Kan te pittig eten gevaarlijk zijn?

Niet in de mate waarin Nederlanders doorgaans scherp eten. Veel onderzoeken hebben aangetoond dat het eten van pittig voedsel juist gezondheidsvoordelen heeft.

Wel klachten bij PDS en IBD

Mensen met het Prikkelbaar Darm Syndroom (PDS) kunnen soms meer klachten ervaren als zij pittig eten, omdat hun darmen mogelijk gevoeliger zijn voor capsaïcine.

Bij mensen met PDS kan pittig eten ook gasvorming veroorzaken of hun PDS symptomen verergeren. Ook bij mensen met inflammatoire darmziekten (IBS) kan pittig eten de symptomen verergeren. In zwarte peper zit overigens niet het stofje capsaïcine, maar piperine.

Waarom vinden we pittig eten lekker?

Daar zijn de meningen over verdeeld. Psycholoog Paul Bloom, die het boek ‘How Pleasure Works: Why We Like What We Like’ schreef, stelt dat het te maken heeft met onze voorliefde voor gevoelens voor pijn en angst.

Scherp eten als bungeejumpen

Hij vergelijkt het met het kijken van horrorfilms en bungeejumpen. Ons lichaam maakt bij pijn en angst natuurlijke pijnstillers aan en dat geeft ons een fijn gevoel.

Er is ook een andere verklaring: sommige wetenschappers stellen dat we graag scherp eten omdat het een antibacteriële werking heeft en ons lichaam dat van nature aanvoelt.

Waarom wordt er in warme landen vaker pittig gegeten?

De verklaring die stelt dat de mens van pittig eten houdt omdat het een antibacteriële werking heeft, wordt ondersteund door het feit dat mensen in warme landen vaak pittig eten. Bij warmte bederft het eten sneller en als de gerechten dan antibacteriële eigenschappen hebben, is dat mooi meegenomen! 

Tip

Iets te pittig gegeten, eet dan voedingsmiddelen die de pittigheid kunnen absorberen. Producten met zetmeel, waaronder brood, crackers en aardappelen, zijn een paar voorbeelden van voedingsmiddelen die capsaïcine (de olie die de scherpte in pepers veroorzaakt) kunnen absorberen.

Zweten van scherp eten? 

Door de stimulatie van de huidreceptoren wordt een signaal naar de hersenen gestuurd met de boodschap dat het lichaam oververhit is. Hierop reageert het lichaam door te zweten en het afkoelen van het lichaam. Dit gebeurt door de activatie van miljoenen klieren die zweet uitscheiden.

Het verschilt echter per persoon hoe je precies op capsaïcine reageert, maar de gevolgen komen bij iedereen wel voor. Naast zweten, kan je van pittig eten ook een rood hoofd krijgen. Dit is ook een natuurlijke reactie van het lichaam op oververhitting.

Tip

Een tip om toch pittig te kunnen eten, is om het jezelf bij wijze van spreken aan te leren. Naarmate je vaker pittig eet, zullen er steeds minder pijnprikkels naar de hersenen worden gestuurd. De hersenen zullen hierdoor "moe" worden en de pijn minder registreren.

Bericht bewaren
Beoordeel

Bronnen

Reuk- en smaakcentrum (link)

Sanati, S., Razavi, B. M., & Hosseinzadeh, H. (2018). A review of the effects of Capsicum annuum L.

Volkskrant (link)

PubMed, Symptom generation according to spicy food intake (link)

PubMed, Capsaicinoids and capsinoids. (link)

Wiley Online Library, Neurogastroenterology & Motility (link)

lees verder
Gezondeten.nl Voedingswetenschapper Julia Haarhuis

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant om te weten

Pittig eten: ongezond of gezond?

Pittig eten: ongezond of gezond?

Is pittig eten ongezond of gezond? In de westerse wereld gebruiken wij doorgaans geen pikante kruiden en specerijen. Wanneer we dus in aanraking komen...

Afvallen, hoe doe je dat op een gezonde manier?

Afvallen, hoe doe je dat op een gezonde manier?

Een gezond gewicht is belangrijk voor je gezondheid. Bij overgewicht is het daarom belangrijk om af te vallen. Afvallen lijkt soms enkel een kwestie v...

passageklachten doordat eten niet goed zakt in de slokdarm

Eten zakt niet goed - gevoel dat eten blijft hangen

"Mijn eten zakt niet goed". Komt dit jou bekend voor? Heb je het gevoel dat het voedsel dat je nuttigt blijft hangen achter je borstbeen, oftewel in j...

Noten gezond

Noten gezond? Wij zetten alle voordelen op een rij!

Noten zijn droge vruchten en groeien aan bomen. Noten zijn omhuld met een harde vruchtwand, namelijk vaak een harde houtachtige dop. Wij eten noten ni...

Alles over vezels

Vezels, een een onmisbaar onderdeel van het dieet?

Je leert van jongs af aan dat vezels goed zijn voor je buik. Als je moeilijk naar de wc kan, luidt het advies om een extra bruine boterham of een bana...

Toon meer (255)
Volg ons