Hoe Ongezond zijn Energiedrankjes

Trek jij wel eens een blikje energydrank open? Vooral jongeren drinken steeds meer energydrinks en sportdrankjes. In de grote supermarkten zijn er al snel 12 verschillende merken, en ieder merk heeft meestal meerdere varianten.

Maar wat doet zo'n drankje met je gezondheid? En met die van je kind? In dit artikel kom je meer te weten over de harde waarheid omtrent energiedrankjes.

Gewichtsconsulent Michel Swaab

Geschreven door Michel Swaab, HBO niveau Vitaliteitscoach, MBO niveau Gewichtsconsulent, HBO niveau Voedingsdeskundige, MBO niveau Sportpsychologie/Mental coach, Gewichtsconsulent (BGN) en Vitaliteitscoach

Energiedrankjes zijn frisdranken die cafeïne en suikers bevatten

Wat zijn energiedrankjes?

Energiedrankjes zijn non-alcoholische frisdranken die cafeïne, suiker of zoetstoffen en soms wat vitaminen bevatten.

Je krijgt een energiekick van deze drankjes zodat je zowel fysiek als mentaal actiever wordt en betere prestaties kunt neerzetten. Bovendien zouden ze je hydrateren.

Energydrank ingrediënten

Naast cafeïne en suiker bevat energiedrank vaak ingrediënten in als ginseng, een pittige wortelsoort uit Azië en guaraná, een bes uit het Amazone gebied in Brazilië die cafeïne bevat. Ook vind je vaak taurine en glucoronolactone in deze cafeïnedrankjes:

Taurine

Taurine is een aminozuur dat je lichaam zelf kan aanmaken maar die je ook uit voedsel kunt halen. Deze stof zorgt voor de vochtbalans in de hersenen en het regelmatig kloppen van het hart. Het is geen schadelijke stof en kan in bepaalde gevallen goed werken, bijvoorbeeld voor hartpatiënten.

Er zijn nog geen wetenschappelijk onderzochte aanwijzingen dat een teveel aan taurine slecht zou zijn, maar dit is ook niet systematisch onderzocht.

Glu­coro­no­l­ac­t­one

Dit is een stofje dat ontstaat in de lever tijdens het omzetten van glucose (suiker). Het wordt ook gebruikt in voedingssupplementen; met name in de fitness en bodybuilding wereld.

Glucoronolactone is een soort verlengde van - en aanvulling op cafeïne. Kort gezegd: de cafeïne begint vrijwel direct met werken en glucoronolactone activeert pas later en geeft eveneens energie.

Er zijn geen wetenschappelijke bewijzen dat deze stof gevaarlijk is voor de gezondheid.

Wat zijn sportdrankjes?

Wat zijn sportdrankjes?

Energiedrankjes en sportdranken worden vaak met elkaar vergeleken. Toch zijn ze niet hetzelfde. Energydrink is vrijwel altijd op basis van cafeïne en het ander niet.

Sportdrankjes zijn oorspronkelijk bedacht om sporters tijdens een stevige workout te voorzien van vocht met snelle suikers en toegevoegde vitaminen en mineralen.

Zo bevat een sportdrankje vaak mineralen (elektrolyten) zoals natrium en kalium, koolhydraten en soms ook proteïnen voor spierherstel. Er zijn ook drankjes met minder suikers.

Sportdrankjes zijn in te delen in 3 categorieën; afhankelijk van het aantal koolhydraten dat erin zit:

  1. hypotone sportdrankjes max. 6 gram per 100 ml
  2. isotone sportdrankjes 6-8 gram per 100 ml
  3. hypertone sportdrankjes 8-15 gram per 100 ml

De risico's van energiedrankjes

Achter het label en de geloofwaardige marketing schuilen veel risico's voor de gezondheid. Wij geven hieronder duidelijk weer welke risico's er komen kijken bij dit cafeïnerijke drankje.

De gevaren van suikers

Suiker in energiedrankjes

Er zitten erg veel suikers in energiedrankjes en sportdrankjes. Eén blikje bevat ongeveer dezelfde hoeveelheid suiker als twee geglazuurde donuts. Voor een blikje van 250 milliliter is dat al snel acht suikerklontjes.

Suiker heeft op het etiket namen als sucrose, fructose of glucose maar dat heeft allemaal dezelfde betekenis: pure suiker.

Tip

Fruitsuikers (fructose) is zonder de overige eigenschappen van fruit zoals vezels, vitaminen, mineralen en antioxidanten, ook gewoon pure suiker.

Indien er minder suiker inzit, wordt dit vervangen door kunstmatige zoetstoffen als aspartaam en sucralose. Dit zijn vaak chemische stoffen die op hun beurt ook weer slecht zijn voor de gezondheid.

Suiker geeft je een directe energie-boost; je bloedsuikerspiegel stijgt. Maar als je niet intensief gaat sporten kan de suiker niet omgezet worden in energie en wordt deze opgeslagen als vet. Teveel suiker kan leiden tot overgewicht, obesitas en uiteindelijk diabetes type 2

Daarnaast vertraagt suiker de vocht-opname in je darm. Suikerhoudende energiedrankjes werken dus helemaal niet hydraterend, zoals wordt beweerd.

Cafeïne in energiedrankjes

Cafeïne in energiedrankjes

In energiedrankjes zit gemiddeld 80 milligram cafeïne; dit staat gelijk aan een kopje filterkoffie.

Cafeïne stimuleert in de hersenen de afgifte van het stresshormoon adrenaline en deze maakt vervolgens weer het gelukstofje dopamine vrij.

Wist je dat...

...cafeïne meestal al na 3 tot 4 minuten wordt opgenomen in je bloed?

Cafeïne is in wezen geen giftige stof maar een teveel (meer dan vier blikjes energiedrank per dag) is, zoals wel vaker, niet gezond. Je kunt er rusteloos en prikkelbaar van worden, gaan beven en trillen, duizelig worden, oorsuizen krijgen en last krijgen van slapeloosheid, hoge bloeddruk en hartkloppingen.

Ook kun je, bij consumptie vanaf vier energiedrankjes per dag, kans lopen om insuline-resistent te raken. Je insuline-level stijgt namelijk steeds heel rap van cafeïne. Als dit constant gebeurt vermindert de werking van insuline.

Cafeïne droogt niet uit, maar urine wordt wel sneller geproduceerd. De hydratatie-functie van energiedrankjes wordt daardoor ook veel minder (net zoals bij suiker).

Indien je veel en intensief sport dan kan een energiedrankje/sportdrankje voordelig zijn. Als je niet langer dan een uur intensief sport dan heb je dit helemaal niet nodig. 

Wist je dat...

....naast cafeïne ook vaak guaraná in energiedrankjes zit? Dit is een cafeïne-houdende bes. Guaraná is gevaarlijk voor mensen die bloedverdunners gebruiken.

Energiedrankjes zijn ongezond. Ze bevatten een aanzienlijk hoog gehalte suikers en cafeïne. Dit brengt risico's als een verhoogde kans op vettoename, diabetes type 2 en uitdroging met zich mee. Voldoende water en gezonde voeding zijn veel betere keuzes.

Zijn vitaminedrankjes wél gezond?

Zijn vitaminedrankjes wél gezond?

Er zijn veel 'gezonde' energie-drankjes op de markt met uitsluitend natuurlijke ingrediënten. Pas hiermee op! Als een product natuurlijke ingrediënten bevat, betekent dit nog niet dat het gezond is. Suiker is immers ook een natuurlijk product, maar je wil daar niet teveel van binnenkrijgen.

Vaak zijn er aantrekkelijke smaakjes aan vitaminedrankjes toegevoegd, zoals 'acai' of 'blackberry pomegranate.' Als je kijkt naar het percentage fruit dat er daadwerkelijk inzit, kom je bedrogen uit. Dit zijn slechts smaakstoffen of fruitextracten.

In de meeste gevallen zit er dus geen voedingswaarde in deze drankjes, al zijn er zeker uitzonderingen en bestaan er volledig organische drankjes. Ook zitten er wel echt (toegevoegde) vitaminen in.

Tip

Vitaminedrankjes heb je niet nodig als je een uitgebalanceerd voedingspatroon hebt. Als je het gevoel hebt dat je voedingsstoffen tekort komt, slik dan liever voedingssupplementen (zonder toegevoegde suikers).

Hoeveel energiedrankjes mag je per dag drinken?

Het gevaar van cafeïne voor je gezondheid is mede afhankelijk van een aantal factoren: leeftijd, lichamelijke gesteldheid, de afbraaksnelheid van cafeïne in het lichaam en alcoholgebruik. Het nuttigen van energiedrank is af te raden bij onderstaande situaties:

  • Kinderen onder de 13 jaar 
  • Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven
  • Mensen die insulineresistent zijn of diabetes hebben, hartkwalen of hoge bloeddruk

Jongeren tot 18 jaar kunnen beter ook geen energiedrank nuttigen, maar er staat een advies maximum op 1 blikje per dag. Voor volwassenen geld het advies maximaal 4 blikjes per dag te drinken.

Tip

Bovenstaande maximum aanbevolen dosering heeft betrekking op de normale blikjes energydrink. Er bestaan ook zogenaamde energyshots, waarbij één shot gelijk kan staan aan 5 koppen koffie. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen, krampaanvallen, nierfalen en heeft al diverse malen tot de dood geleid bij mensen die (onbewust?) leden aan hartstoornissen. Deze shots worden in z'n geheel afgeraden; dit soort energiedrankjes zijn vreselijk ongezond.

Overheidsmaatregelen tegen energiedrankjes

Overheidsmaatregelen tegen energiedrankjes

De Europese autoriteit voor voedselveiligheid stelt dat naar schatting 30% van de volwassenen en 68% van de jongeren energiedrankjes consumeert. Ongeveer 18% van de kinderen onder de 10 jaar heeft eveneens toegang tot de drankjes. 

Deze organisatie wil dat de overheden maatregelen nemen om risico's voor de volksgezondheid te voorkomen.

Zo eisen ze bijvoorbeeld meer onderzoek naar de gevaren van energiedrankjes, een aangepaste marketing en educatie voor jongeren inclusief waarschuwingen voor de gezondheid, met name in combinatie met alcohol.

Hongarije en Zweden lopen hierin voorop en hebben al een hogere belasting ingesteld op schadelijke voeding of een verbod op de verkoop van energiedrankjes aan kinderen.

Gezonde alternatieven op vermoeidheid

Een energiedrankje wordt vaak gebruikt wanneer je een oppepper nodig hebt. Ben je vaak moe en heb je het gevoel dat energiedrankjes drinken de enige oplossing is tegen de vermoeidheid? Wij helpen je bij het vinden van een gezond alternatief:

  • Zorg voor een goede nachtrust
  • Kies voor een uitgebalanceerd voedingspatroon
  • Beweeg voldoende
  • Neem koude douches of wisseldouches
  • Koffie (maximaal 4 kopjes)

Als de klachten aanhouden, ga dan naar de huisarts voor een bloedtest. Hij/zij kan je helpen bij het vinden van de oorzaak.

Bericht bewaren
Beoordeel
Gewichtsconsulent Michel Swaab

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant

Afvallen

Afvallen, hoe doe je dat op een gezonde manier?

Afvallen lijkt soms enkel een kwestie van diëten, maar vaak is het resultaat van streng diëten slechts tijdelijk. Op een...

Glycemische Index (GI) helpt bij afvallen en gezonder leven

Glycemische Index (GI) helpt bij afvallen en gezonder leven

Ben jij al bekend met de term 'Glycemische Index'? Het is een term die in de voedingsleer veel gebruikt wordt om de mate...

Amandelstenen verwijderen: stinkende brokjes in keel weghalen

Amandelstenen verwijderen: stinkende brokjes in de keel weghalen

Amandelstenen verwijderen is een vies klusje. Deze stinkende brokjes zitten stevig weggestopt in je keelamandelen en kun...

Ananas gezond? De belangrijke gezondheidsvoordelen

Ananas gezond? De 7 belangrijkste gezondheidsvoorde­l­e­n op een rij

Eet jij vaak ananas en vraag je je af of ananas gezond is? Deze populaire, tropische vrucht bevat weinig calorieën, maar...

Stress verminderen - effectieve tips tegen stress

Stress verminderen - effectieve tips tegen stress

Stress is dé 'ziekte' van de 21e eeuw. Iedereen schijnt er last van te hebben. Maar ergens lijken we het ook zelf in sta...

Toon meer (345)