Energiedrankjes ongezond?

Energiedrankjes ongezond?

Zijn energiedrankjes ongezond? Dit heb je je misschien weleens afgevraagd als je een blikje opentrok, of als je dit anderen ziet doen.

Vooral jongeren drinken steeds meer energydrinks en sportdrankjes.

In de grote supermarkten zijn er al snel 12 verschillende merken, en ieder merk heeft meestal meerdere varianten.

Maar wat doet zo'n drankje met je gezondheid? De laatste jaren komen er steeds meer alarmerende berichten in het nieuws over (vaak jonge) mensen die een overdosis binnenkrijgen, met alle gevolgen van dien.

De discussie over het wel of niet verkopen van de oppeppende drankjes aan jongeren is volop losgebarsten.

Jongeren daargelaten; hoe zit het met de volwassenen? Is het volwassen lijf beter bestand tegen de cafeïnebommetjes?

In dit artikel kom je meer te weten over de harde waarheid omtrent energiedrankjes.

Energiedrankjes ongezond? Lees snel verder!

Wat zit er in energiedrankjes

Energiedrankjes zijn non-alcoholische frisdranken die cafeïne, suiker of zoetstoffen en soms wat vitaminen bevatten.

Verder zitten er ingrediënten in als taurine (een aminozuur), ginseng (een pittige wortelsoort uit Azië) en guaraná (een bes uit het Amazone gebied in Brazilië die cafeïne bevat).

Je krijgt een energiekick van deze drankjes zodat je zowel fysiek als mentaal actiever wordt en betere prestaties kunt neerzetten.

Ook zouden ze je hydrateren (voorzien van vocht) en zelfs je gezondheid verbeteren met allerlei kruiden en vruchten. Deze zouden je energie geven en bij sommige varianten juist helpen te relaxen.

Taurine

Taurine is een aminozuur dat je lichaam zelf kan aanmaken maar die je ook uit voedsel kunt halen. Deze stof zorgt voor de vochtbalans in de hersenen en het regelmatig kloppen van het hart.

Het is geen schadelijke stof en kan in bepaalde gevallen goed werken, bijvoorbeeld voor hartpatiënten.

Er zijn nog geen wetenschappelijk onderzochte aanwijzingen dat een teveel aan taurine slecht zou zijn, maar dit is ook niet systematisch onderzocht.

Glu­coro­no­l­ac­t­one

Dit is een stofje dat ontstaat in de lever tijdens het omzetten van glucose (suiker). Het wordt ook gebruikt in voedingssupplementen; met name in de fitness en bodybuilding wereld.

Glucoronolactone is een soort verlengde van - en aanvulling op cafeïne. Kort gezegd: de cafeïne doet al binnen korte tijd zijn werk en glucoronolactone activeert pas later en geeft eveneens energie.

Er zijn geen wetenschappelijke bewijzen dat deze stof gevaarlijk is voor de gezondheid.

Sportdrankjes

Sportdrankjes zijn oorspronkelijk bedacht om sporters tijdens een stevige workout te voorzien van vocht met snelle suikers en toegevoegde vitaminen en mineralen.

Zo bevat een sportdrankje vaak mineralen (elektrolyten) zoals natrium en kalium, koolhydraten en soms ook proteïnen voor spierherstel. Er zijn ook drankjes met minder suikers.

Sportdrankjes zijn in te delen in 3 categorieën; afhankelijk van het aantal koolhydraten dat erin zit:

  1. hypotone sportdrankjes  -  max. 6 gram per 100 ml
  2. isotone sportdrankjes - 6-8 gram per 100 ml
  3. hypertone sportdrankjes - 8-15 gram per 100 ml

Gevaren van energiedrankjes

Achter het label en de geloofwaardige marketing schuilen veel gevaren voor de gezondheid.

Suiker

Er zitten erg veel suikers in energiedrankjes en sportdrankjes. Eén blikje bevat ongeveer dezelfde hoeveelheid suiker als 2 geglazuurde donuts. Voor een blikje van 250 milliliter is dat al snel 8 suikerklontjes.

Suiker heeft op het etiket namen als sucrose, fructose of glucose maar dat heeft allemaal dezelfde betekenis: pure suiker.

Ook fructose (fruitsuiker) is zonder de overige eigenschappen van fruit zoals vezels, vitaminen, mineralen en antioxidanten, gewoon suiker.

Indien er minder suiker inzit, wordt dit vervangen door kunstmatige zoetstoffen als aspartaam en sucralose. Dit zijn vaak chemische stoffen die op hun beurt ook weer slecht zijn voor de gezondheid.

Suiker geeft je een directe energie-boost; je bloedsuikerspiegel stijgt. Maar als je niet intensief gaat sporten kan de suiker niet omgezet worden in energie en wordt deze opgeslagen als vet.

Teveel suiker kan leiden tot overgewicht, obesitas en uiteindelijk diabetes type 2. Ook als je geen aanleg hebt om dik te worden kun je nog steeds diabetes type 2 krijgen.

Suiker vertraagt de vocht-opname in je darm. Suikerhoudende energiedrankjes werken dus helemaal niet hydraterend, zoals wordt beweerd.

Cafeïne 

In energiedrankjes zit gemiddeld 80 milligram cafeïne; dit staat gelijk aan een kopje filterkoffie. Vaak zit er ook guaraná in; een cafeïne-houdende bes.

Cafeïne wordt meestal al na 3 tot 4 minuten opgenomen in je bloed.

Cafeïne stimuleert in de hersenen de afgifte van het stresshormoon adrenaline en deze maakt vervolgens weer het gelukstofje dopamine vrij.

Cafeïne is in wezen geen giftige stof maar een teveel (meer dan 4 blikjes energiedrank per dag) is, zoals wel vaker, niet gezond.

Je kunt er rusteloos en prikkelbaar van worden, gaan beven en trillen, duizelig worden, oorsuizen krijgen en last krijgen van slapeloosheid, hoge bloeddruk en hartkloppingen.

Cafeïne droogt niet uit, maar urine wordt wel sneller geproduceerd. De hydratatie-functie van energiedrankjes wordt daardoor ook veel minder (net zoals bij suiker).

Onderzoek heeft uitgewezen dat een teveel aan cafeïne het risico op de ziekte van Parkinson vergroot.

Ook kun je, bij consumptie vanaf 4 energiedrankjes per dag, kans lopen om insuline-resistent te raken. Je insuline-level stijgt namelijk steeds heel rap van cafeïne. Als dit constant gebeurt vermindert de werking van insuline.

Guaraná is gevaarlijk voor mensen die bloedverdunners gebruiken.

Indien je veel en intensief sport dan kan een energiedrankje/sportdrankje voordelig zijn. Als je niet langer dan een uur intensief sport dan heb je dit helemaal niet nodig.

Energiedrankjes zijn ongezond in zulke gevallen. Voldoende water en gezonde voeding zijn veel betere keuzes.

Verkeer

Veel mensen drinken energiedrankjes om (langer) actief deel te nemen aan het verkeer. Energiedrankjes zijn echter geen vervanging voor een goede nachtrust. Uiteindelijk zal dit dan eerder gevaren op gaan leveren.

Zijn vitaminedrankjes wél gezond?

Er zijn veel 'gezonde' energie-drankjes op de markt met uitsluitend natuurlijke ingrediënten.

Pas hiermee op! Als een product natuurlijke ingrediënten bevat, betekent dit nog niet dat het gezond is. Suiker is immers ook een natuurlijk product, maar je wil daar niet teveel van binnenkrijgen.

Vaak zijn er aantrekkelijke smaakjes aan vitaminedrankjes toegevoegd, zoals 'blueberry açai' of 'blackberry pomegranate.'

Als je kijkt naar het percentage fruit dat er daadwerkelijk inzit, kom je bedrogen uit. Dit zijn slechts smaakstoffen/fruitextracten.

Op één bepaald blikje kwamen wij de naam 'kleurende levensmiddelen' tegen wat zoveel betekende als 'fruitconcentraat'.

De smaak van het drankje was bosbes, maar er zat helemaal geen bosbes in, alleen een kleurstof genaamd 'briljantblauw FCF'.

Dit om even te illustreren hoe je als consument voor de gek kan worden gehouden en kunt denken dat je gezond bezig bent met al dat fruit.

In de meeste gevallen zit er dus geen voedingswaarde in deze drankjes, al zijn er zeker uitzonderingen en bestaan er volledig organische drankjes. Ook zitten er wel echt (toegevoegde) vitaminen in.

Vitaminedrankjes heb je niet nodig als je een uitgebalanceerd voedingspatroon hebt. Als je het gevoel hebt dat je voedingsstoffen tekort komt, slik dan liever voedingssupplementen (zonder toegevoegde suikers).

Hoeveel energiedrankjes mag je per dag drinken?

Het gevaar van cafeïne voor je gezondheid is mede afhankelijk van een aantal factoren: leeftijd, lichamelijke gesteldheid, de afbraaksnelheid van cafeïne in het lichaam en alcoholgebruik.

Veel mensen (veelal jongeren) drinken energiedrankjes in mixjes met alcohol. Doordat je de alcohol hierdoor minder proeft kun je gemakkelijk teveel alcohol binnenkrijgen, omdat het 'zo lekker weg drinkt'.

  • Kinderen onder de 13 jaar zouden absoluut geen energiedrankjes moeten drinken.
  • Jongeren tot 18 jaar eigenlijk liever ook niet, maar in ieder geval niet meer dan 1 blikje per dag.
  • Volwassenen zouden niet meer dan 4 blikjes per dag mogen drinken. Maar wederom: liever helemaal niet!
  • Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven doen er voor het kindje (en zichzelf) ook goed aan om hier niet aan te beginnen (sowieso niet meer dan 1 blikje). De kans op een laag geboortegewicht is groot en de baby kan onrustig worden tijdens de borstvoeding.
  • Mensen die insulineresistent zijn of diabetes hebben, hartkwalen of hoge bloeddruk, worden met klem geadviseerd om geen energiedrankjes te nuttigen.

Energieshots

Bovenstaande maximum aanbevolen dosering heeft betrekking op de normale blikjes energydrink. Er bestaan ook energie-shots, waarbij één shot gelijk kan staan aan 5 koppen koffie. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen, krampaanvallen, nierfalen en heeft al diverse malen tot de dood geleid bij mensen die (onbewust?) leden aan hartstoornissen. Deze shots worden in z'n geheel afgeraden; dit soort energiedrankjes zijn vreselijk ongezond.

Gezonde alternatieven

Ben je vaak moe en heb je het gevoel dat energiedrankjes drinken de enige oplossing is tegen de vermoeidheid? Ga dan op zoek naar gezonde alternatieven!

  • Als je veel energiedrankjes drinkt, bouw het dan eerst rustig af.
  • Zorg voor een goede nachtrust. Probeer niet te lang achter je beeldscherm te zitten, zeker niet voor het slapengaan. Zorg voor goede ventilatie. Koop een goed matras en een goed kussen.
  • Kies voor een uitgebalanceerd voedingspatroon met veel groenten, gezonde vetten, eiwitten en langzame koolhydraten. Je kunt daarnaast voedingssupplementen slikken met vitamine D, magnesium, vitamine B12 of bijvoorbeeld chlorella (alg).
  • Beweeg voldoende; dit hoeft niet per se in de sportschool; het kan ook fietsen of wandelen zijn, of dansen in de huiskamer.
  • Verder kun je bijvoorbeeld yoga doen; dit is heel erg goed voor je energiebalans en je zuurstofopname.
  • Ook koud douchen of wisseldouches nemen werkt enorm goed bij vermoeidheid.
  • Een paar kopjes koffie per dag (niet met suiker, eventueel met stevia gezoet) werkt voor de meeste mensen eveneens prima en is niet ongezond.
  • Als de klachten aanhouden, ga dan naar de huisarts voor een bloedtest. Wellicht heb je bloedarmoede, een trage schildklier of is er iets anders aan de hand.

Overheidsmaatregelen

De Europese autoriteit voor voedselveiligheid stelt dat naar schatting 30% van de volwassenen en 68% van de jongeren energiedrankjes consumeert. Ongeveer 18% van de kinderen onder de 10 jaar heeft eveneens toegang tot de drankjes.

Deze organisatie wil dat de overheden maatregelen nemen om risico's voor de volksgezondheid te voorkomen.

Zo eisen ze bijvoorbeeld meer onderzoek naar de gevaren van energiedrankjes, een aangepaste marketing en educatie voor jongeren inclusief waarschuwingen voor de gezondheid, met name in combinatie met alcohol.

Hongarije en Zweden lopen hierin voorop en hebben al een hogere belasting ingesteld op schadelijke voeding of een verbod op de verkoop van energiedrankjes aan kinderen.

Bericht bewaren
Beoordeel
Professor Bink beantwoordt jouw vragen | Gezondeten.nl

Nieuwsgierig naar meer informatie over dit onderwerp?

Stel dan je vraag gratis en eenvoudig aan één van onze deskundigen hier!

Mogelijk ook interessant om te weten

Is kauwgom ongezond? De voor- en nadelen van kauwgom kauwen

Is kauwgom ongezond? De voor- en nadelen van kauwgom kauwen

Sommige mensen kunnen niet zonder kauwgom. Vooral tieners zijn er gek op. Voor een verfrissend gevoel in de mond en om l...

Concentratieproblemen: 13 tips voor een betere concentratie

Concentratieprobl­e­m­e­n­: 13 tips voor een betere concentratie

Heb je last van concentratieproblemen? Kun je moeilijk of te kort concentreren op taken die aandacht en focus van je vra...

Wetenschappelijk bewezen: hoe meer koffie je drinkt, des te langer je leeft

Koffie drinken verlengt je leven, wetenschappelijk bewezen!

Koffie is één van de meest gezonde dranken ter wereld. Het is meer dan alleen een donkerbruine, cafeïne-houdende vloeis...

Top 11 grootste leugens van de voedingsindustrie

Top 11 grootste leugens van de voedingsindustrie

Is vet eten ongezond? Zijn eieren ongezond? Moet je elke dag brood eten? Op deze vragen (en meer) geven wij antwoord in ...

Is roomboter gezond of ongezond?

Is roomboter gezond of ongezond?

Is roomboter gezond of ongezond? Vroeger at iedereen roomboter. In de jaren '80 kwam het verhaal van het gevaar van chol...

Toon meer (43)
Volg ons